Bloga

Hurrengo martxoaren 15ean Ekonomia, Enpresa eta Genero VII Jardunaldia egingo da Sarrikoko Ekonomia eta Enpresa Fakultatean.

Jardunaldi hauen bidez enpresa, ekonomia eta zuzenbide arloetan genero ikuspegia barneratzea bultzatu nahi da, bere garrantziaren eta egokitasunaren kontzientzia sustatuz, eta arlo honetan praktika onen eredu eta adibideak aurkeztuz. Aldi berean, unibertsitatean gai honen inguruko hausnarketa ere bultzatu nahi da, bereziki enpresaren eta honen kudeaketaren inguruko irakaskuntza eta ikerketari dagokionez.

Aurtengo jardunaldietan kooperatiben eremuan genero-ikuspegia landuko da.  Alde batetik, erakunde hauen errealitatearen ikuspegi orokorra aztertuko da, emakumezkoek duten egoerari dagokionez. Bestalde, enpresaren eremuan berdintasunari eragiten dion araudia aztertuko da, eta, bereziki, kooperatiba-sistemaren funtzionamendua arautzen duten arauak, genero-ikuspegia barneraturik. Azkenik, euskal kooperatibismoaren ekimen paradigmatiko baten esperientzia aurkeztuko da Eroskiren eskutik.

Hurrengo hizlariek parte hartuko dute:

• Jon Barrutia Guenaga, Ekonomia eta Enpresa Fakultateko Dekanoa, EHU/UPV.
• Elena Leiñena Mendizabal, Berdintasunerako Zuzendaria, EHU/UPV.
• María José Senent Vidal, Merkataritza Zuzenbideko Irakasle Titularra, Universitat Jaume I.
• Eunate Elio Cemborain, MIK – Enpresagintza Fakultatea, Mondragon Unibertsitatea.
• Marta Carazo, Gestio Sozialeko eta Berdintasunerako Behatokiaren arduraduna.  EROSKI S.Koop.

Jardunaldia ikasleei, irakasleei, profesionalei eta, orokorrean, gaian interesa duten pertsona guztiei zuzenduta dago.

Online (saio irekia): https://ehu.webex.com/ehu/j.phpMTID=m87924e744117864673004a8fe566568e

Harremanetarako:

Enpresaren Zuzenbidea Saila.

irati.basoredo@ehu.eus  /miren.epelde@ehu.eus /  itziar.villafanez@ehu.eus

Iturria: GEZKI

Atzo egin zen Bilboko Euskalduna Jauregian Kooperatiben Kontseilu Gorenaren 40. urteurrena ospatzeko ekitaldia.

Duela berrogei urte jarri zen martxan Euskadiko Kooperatiben Kontseilu Gorena, horrelako ekimen baten aitzindari bihurtuz. Proiektu publiko pribatu bat abian jartzea zen helburua. CSCE-EKGK-Euskadiko Kooperatiben Kontseilu Gorena 1983ko urtarrilaren 28an eratu zen formalki. Kooperatibismoaren sustapena eta hedapena bermatzeko organoa da, eta, era berean, euskal administrazio publikoen aholkularitza kooperatibaren arloan.

Kooperatibaren arloan eginkizun hauek ditu: sustapena, hedapena, arbitrajea, kontsulta eta aholkularitza eta lankidetza. Euskadiko Kooperatiben Konfederazioko (KONFEKOOP) 10 kidek, Eusko Jaurlaritzako 3 kidek, Foru Aldundietako 3 kidek, Euskal Autonomia Erkidegoko 3 kidek eta idazkari tekniko nagusi batek osatzen dute Kontseiluaren osoko bilkura.

Atzo, 2023ko otsailaren 27an, Kontseiluaren lana eta ibilbide luzea Euskalduna Jauregian antolatutako ekitaldian balioan jarri ziren. Horrekin, CSCE/EKGKk balioa ematen dio proiektuari, eta eskerrak eman dizkie kolaboratzaile guztiei egindako lanagatik. Beren dedikazioarekin bidaia bakarra ahalbidetu duten entitate eta pertsona kooperatibak. Bizitzea merezi izan duen esperientzia.

Amaitzeko, CSCE/EKGKk azpimarratzen du asko dagoela egiteko, eta haren ekarpena, mugimendu kooperatiboa osatu eta osatzen duten pertsona guztiena, funtsezkoa dela gizarte bidezkoagoa, berdintasunezkoagoa, gizatiarragoa eta demokratikoagoa lortzeko. Ekitaldi horretan hainbat ordezkari izan dira, bereziki Iñigo Urkullu lehendakaria.

Iturria: CSCE/EKGK

Ekonomia Sozialaren Bigarren Lurralde Dossierra eskuragarri dago. Gizarte Ekonomiaren Euskal Behatokiak EAEko “Gizarte Ekonomiaren Bigarren Lurralde Dossierra” aurkeztu du. Edizio honetan, Gizarte Ekonomiaren Atlasak eta Eusko Jaurlaritzako 2020ko Gizarte Ekonomiaren Estatistikak eskaintzen dituzten datuak kontutan izan dira. Dokumentuan, lurraldearen testuinguru sozioekonomikoari lotutako sektorearen egoera erakusten da.

Hala, lan honek gizarte ekonomia ikusarazten laguntzen du; izan ere, uste dena dela, eremu hori ez da oso ezaguna , eta gizarteak ere aintzat hartu behar du. Gainera, politika publikoen arloan jarduteko eremua da. Dakigunez, estatistikak oso eraginkorrak dira gizarte ekonomia sustatzeko politiken ezarpena eta sustapena aurrera eramateko.

Gizarte ekonomiari buruzko bigarren Lurralde Dossier honek, azken batean, gizarte ekonomiaren egoera eta lurraldearekin duen harremana ulertzeko beste tresna bat izan nahi du, haren bilakaera positiboan eta aktiboan eragin ahal izateko. Gainera, eskura dauden datuek ahalbidetzen dituzten aukeren arabera osatzen jarraituko da.

Ekonomia Sozialaren Bigarren Lurralde Txostena

Iturria: OVES/GEEB

Ekonomia Sozial eta Solidarioa Masterreko ikasle eta Batzorde Akademikoko kideek, aurreko urteetan jada antolatzeko asmoa izan arren eta pandemiak lehenago egitea eragotzi bazuen ere, otsailak 9tik 12ra Bartzelonara irteera egiteko aukera izan dute.

Helburu nagusia, Katalunian eskaintzen diren graduondoko programak ezagutzea izan da, harremana egiteko bertako irakasle eta ikasle taldeekin. Konkretuki bi graduondokorekin sakondu da harremana: Pompeu Fabra unibertsitatean txertaturiko “Postgrau Economia Social i Solidària – Estudis Cooperatius” programa da bata eta Universitat Autónoma de Barcelonako “Postgrado en Economia Social y Solidaria: Desarrollo Local, Cooperativismo y Transformación Social” bestea. Bertako arduradunekin graduondoko programen arteko lankidetzarako aukerak arakatzeaz gain, ikasleek euren esperientziak, ezagutzak, galderak eta erronkak elkartrukatzeko aukera paregabea izan dute.

Hiru eguneko bisitan, jarduera ezberdinak burutu dituzte. Barcelona erdigunean kokatzen den Grupo Ecos talde kooperatiboan izan dira lehenik, esperientzia asoziatiboan eta interkooperazioan sakontzeko bertan garatu dituzten dinamikak ezagutzeko aukera izan dute, eta  bide batez euren lan egiteko eredua ulertu, taldeko kooperatibak ezagutu, eta instalazioak ere ikusi ahal izan dituzte. Ondoren Baix Llobregat eskualdeko Prateko udalerrira joan dira, bertan Cooperativa Obrera de Viviendas urte luzeko esperientzia ezagutu dute, El Prat udaleko ekonomia sozialeko sailaren lan ildoak ere entzun dituzte bertako teknikari baten eskutik, eta amaitzeko  Baix Llobregat-eko Ateneu Cooperatiuren lan lerroak ezagutu dituzte, bertako teknikari baten azalpenei esker. Azkenik, Ivan Miro Ciutat Invisible kooperatibako kide eta Economia Social i Solidària – Estudis Cooperatius graduondoko arduradunaren laguntzaz, Sans auzoko langile mugimendu kooperatiboaren errelato historikoa eginez, auzoan zehar bisita gidatua burutu dute, lehen eta orain erreferentziazkoak diren espazio fisiko ezberdinak bertatik bertara ezagutuz, besteak beste, Can Batlló espazio komunitarioa, Coòpolis Ateneo Kooperatiboa eta La Borda erabilera-lagapeneko lehen etxebizitza kooperatiba.

Eginiko bisita masterreko ikasle nahiz arduradunentzat oso aberasgarria izan dela nabarmendu nahi izan dute, Ekonomia Sozial eta Solidarioaren ezagutzan sakontzea ahalbidetu dien neurrian, bai Euskal Herrian garapen gutxiago duten bestelako esperientziak ezagutzeari esker (erabilera-lagapeneko etxebizitza kooperatibak, estrategia komunitarioak, etab.) eta baita Katalunian ESS-ren bueltan dabiltzan eragile akademiko, kooperatibo eta publikoekin harremanak sendotzeko bidea zabaldu duelako ere.  

Iturria: Gizarte Ekonomia eta Solidarioko Masterra

Diputatuen Kongresuak Garapen Iraunkorrerako eta Elkartasun Globalerako Lankidetzari buruzko Lege Proiektua onartu du, lankidetzarako lege-esparru berri bat, eraginkorragoa, arinagoa erronka global berriei erantzuteko, eta gardenagoa izango dena.

Arau-esparru berria Kanpo Arazoetarako, Europar Batasuneko eta Lankidetzarako Ministerioaren legegintzaldi honetako proiektu garrantzitsuena da. José Manuel Albares ministroak bultzatutako legeak sektorearen eskaerei erantzuten die, eta lankidetza-eredu berri baten erreferente bihurtu nahi du. Legeak aukera emango du garapenerako laguntza ondasun publiko globaletan jartzeko, hala nola osasun globalean edo elikadura-krisietan, eta eragileen arteko aliantzak sustatzen ditu.

Lankidetzari buruzko Lege berriak lege-maila ematen dio Espainiak Errenta Nazional Gordinaren % 0,7 Garapenerako Laguntza Ofizialera bideratzeko 2030ean hartutako konpromisoari. Garapenerako laguntzaren finantza-zuzkiduran 10 urteko beherakadan galdutako lurra berreskuratzea eta 2018an hasitako bidea sendotzea da helburua. Orduan, Errenta Nazional Gordinaren % 0,18 erabiltzen zen kapitulu horretan. 2023an %0,34ra iritsi da.

Lege-testua egiten ari zirela, 130 ekarpen baino gehiago jaso zituzten hainbat eragile eta taldeen aldetik. Horietatik %97 artikulatuan sartu dira.

Borondatezko lankideentzako babes handiagoa

Lege hori lau Errege Dekretu bidez garatuko da.

Lankide Laguntzaileen Estatutuak lankidetzaren zerbitzuan diharduten langileen funtsezko eginkizuna aitortu nahi du. Lan-baldintzak hobetuko dira, eta karrera profesionalaren oinarriak ezarriko dira, talentua erakartzeko, atxikitzeko, gaitzeko eta sustatzeko.

Garapenerako Nazioarteko Lankidetzarako Espainiako Agentziaren erreformaren bidez, erakunde hori indartu nahi da sistemaren giltzarri eta aliantzak sortzen dituen elementu gisa.

Finantza-lankidetzaren erreformari dagokionez, helburua lankidetza arinagoa, eraginkorragoa eta gure Europako bazkide nagusien eta beste erakunde aldeaniztun batzuen ereduekin bat eginaraztea da.

Eta, azkenik, lankidetza deszentralizatuaren arloko diru-laguntzen araudiaren erreformak Estatuko Lankidetzaren gardentasuna areagotzen du, ebaluazioa, jarraipena eta kontu-ematea hobetzeko tresna berriak emango baititu, eta lankidetzaren lana herritarrengana hurbilduz.

Aliantzak eta lankidetza deszentralizatua

Lege berriak Espainiako Lankidetza Sistemaren gobernantza indartzen du, eragileen arteko koordinazio-, adostasun- eta lankidetza-tresnak hobetuta. Bereziki, lankidetza deszentralizatuaren eginkizuna indartzearen aldeko apustua egin du, hori baita Estatuko lankidetzaren ezaugarri eta indarguneetako bat. Alde batetik, autonomia-erkidegoen ekintza bakoitzaren autonomia-estatutuen eta lege autonomikoen arabera garatuko da. Bestetik, autonomia-erkidegoei aukera ematen zaie EBren lankidetza delegatuko programetan parte hartzeko, Europar Batasuneko legeriak ezartzen duen moduan eta Estatuarekin eta alde anitzeko beste erakunde batzuekin adostuta.

Iturria: Moncloa

2023ko maiatzaren 4an eta 5ean XVI. Rulescoop Kongresua egingo da Porton (Portugal).

XVI. Kongresu honen gaia “Trantsizio digitala, berdea eta integratzailea Ekonomia Sozialean” da. Kongresua formatu hibridoan egingo da.

Ikertzaile guztiak gonbidatzen dira beren komunikazioak edo txosten zientifikoak, teorikoak edo enpirikoak Kongresu honen gaiaren barruan bidal ditzaten.

Kongresua hiru talde hartzaileri zuzenduta dago:

• gizarte-ekonomiaren joerak eta erronkak aztertzen dituzten ikertzaileak;
• gizarte-ekonomiaren arloan diharduten gradu, master, doktoretza edo graduatu ondoko ikasleak;
• Kudeaketa eta esku-hartze praktikak partekatu nahi dituzten ekonomia sozialeko profesionalak.

Ponentziak portugesez, gaztelaniaz edo ingelesez idatzi edo aurkez daitezke, eta Kongresuko Batzorde Zientifikoak aldez aurretik ebaluatu beharko ditu. Ponentziak Kongresuko akta-liburuan argitaratuko dira eta CEOS.PPren argitalpenetan sartuko dira.

Artikuluek galdera hauei erantzun behar diete:

• Zein da aztertutako arazoa eta zergatik da garrantzitsua?
• Zein da auziaren egoera?
• Zer ikuspegi metodologiko erabili da edo erabiltzea proposatzen da?
• Zein dira emaitzak (aplikatzekoak badira)?

Data garrantzitsuak:

• Martxoaren 15a: Laburpenak aurkezteko azken eguna
• Martxoaren 30a: Biltzarreko batzorde zientifikoaren onarpenaren jakinarazpena
• Apirilaren 15a: lan guztiak aurkeztu
• Maiatzaren 4an eta 5ean: Kongresua eskema hibridoan

Kontaktuak: rulescoop.iscap@iscap.ipp.pt

Kongresuaren web orria: http://www.iscap.pt/rulescoop2023

Iturria: ISCAP

Zazpi urte falta dira 2030era iristeko. Zazpi urte, 2015ean ezarritako helburuak eta erronkak betetzeko, Agenda 2030 eta Garapen Iraunkorreko Helburuak (GJH) onartu zirenean. Hala ere, hitzordutik zazpi urtera, «mundua urrun dago ezarritako helburu gehienak lortzetik», Sustainable Development Solutions Network (SDSN) enpresak Europako Garapen Iraunkorrari buruz argitaratutako azken txostenaren arabera (2022).

Txostenaren 4. edizioak ohartarazten du Europako biztanleen kontsumo eta merkataritza jasangaitzak eragin negatibo handiak sortzen dituela munduko gainerako herrietan. Dieta eta elikadura-sistema jasanezinek, berotegi-efektuko gas nazionalen eta inportatuen emisioek eta biodibertsitatearen mehatxuek hainbat GJH gaizki betetzea eragiten dute EB mailan, bereziki kontsumo arduratsuarekin, klimarekin eta biodibertsitatearekin zerikusia dutenak.

Herrialdeen arteko desberdintasunak dira hobetu beharreko beste erronka. Nazioarteko ikuspegitik, gizarte-babeserako sistemek eta beste politika sozioekonomiko batzuek munduko kontinenterik parekatuenetako bat bihurtzen dute Europa. Hala ere, EBko estatu kide batzuetako eta herrialde hautagaietako biztanleria-taldeen arteko sarbidean eta zerbitzuen eta aukeren kalitatean oraindik ere hutsuneak daude. Talde ahulei bereziki eragiten diete ekonomia-, osasun- eta segurtasun-krisi ugariek.

Europan, alde handiak daude GJHen bilakaeran, eskualdeen, herrialdeen eta helburuen artean. Oro har, 27ko EBk 72 puntu lortu ditu GJH indizean (100etik). Europako iparraldeko herrialdeek lortu dituzte emaitzarik onenak, 81eko batez besteko puntuazioa lortu dute GJH indizean. Finlandia hirugarren urtez jarraian zerrendako buru da, ondoren Suedia eta Danimarka.

Guillaume Lafortune SDSNko lehendakariorde eta txostenaren egile nagusiaren arabera, “GJHek Europak eta munduak nahi duten etorkizuna izaten jarraitzen dute”. Hori dela eta, EBren lidergoa eta diplomazia eskatzen ditu, GJHak lortzeko funtsezkoak diren alde anitzeko prozesuak aurrera egin dezaten, hala nola 2023ko irailean egingo den GJHei buruzko Nazio Batuen Estatu Buruen Gailurra.

Finantzaketa da prozesuaren funtsezko alderdietako bat. Txostenean GJHetan inbertitzeko partekatutako eremu fiskalaren alde egiten da: Etorkizuneko gatazken, krisi humanitarioen, biztanleriaren lekualdatzeen eta errefuxiatu-krisien kostuak nabarmen gaindituko ditu GJHetarako orain egiten diren finantza-transferentziak.

Iturria:EkonomiaBoluntarioa.org

Eskualdeek eta hiriek gizarte-ekonomiaren eta gizarte-ekintzailetzaren potentziala aprobetxatu nahi dute, Europar Batasunean jasangarriagoak eta malguagoak diren gizarte- eta ingurumen-eredu ekonomikoetarako trantsizioa bultzatzeko. Hala ere, EBk esparru-baldintza onuragarriagoak ezarri behar ditu ekonomia soziala loratzeko. Horretarako, beharrezkoa da gaur egungo definizioen eta lege-esparruen aniztasunari heltzea eta finantziaziora eta merkatura sarbidea erraztea.

Horiek dira Ricardo Rio Bragako alkateak idatzitako eta Eskualdeetako Europako Batzordeak otsailaren 8an egindako osoko bilkuran onartutako iritziaren mezu nagusiak.

Europan, gizarte-ekonomiako 2,8 milioi enpresa daude, EBko enpresa guztien %10. Ia 13,6 milioi pertsonak (EBko langileen %6,2 inguru) lan egiten dute ekonomia sozialeko enpresetan. Ordaindutako lanaz gain, gizarte-ekonomiak boluntarioak mugitzen ditu, lanaldi osoko 5,5 milioi langileren parekoak.

Irizpen horrekin, Eskualdeetako Europako Batzordeak bere iradokizunak aurkeztu ditu, Europako Batzordeak gizarte-ekonomiaren esparru-baldintzen garapenari buruzko Gomendio bat egiteko hurrengo proposamena egin aurretik. Gomendio hori Europako Batzordeak 2023rako duen lan-programan ageri da. Komiteak nabarmendu du gizarte-ekonomiak toki mailan duen errotze handia, eta agintari nazionalei eskatu die tokiko eta eskualdeko erakundeei aukera eman diezaietela tokiko testuingurura ondoen egokitzen diren neurriak aplikatzeko, beren lurraldean gizarte-ekonomia garatzen laguntzeko, EBk duen lankidetza aprobetxatuz.

Gizarte-ekonomiako erakundeen aldeko ingurune bat sortzeko, lege-ekimenak behar dira Europan arlo hauetan: fiskala, kontratazio publikoa, estatuko laguntzak, prestakuntza eta hezkuntza, etab.”.

Halaber, Europan datu komunak biltzeko definizioak eta metodoak falta direla adierazi du, batez ere herri eta eskualde mailan. Batzordeak gizarte ekonomiarako onuragarriagoa den Europako esparru juridikoa eskatu du berriro, mota guztiak hartuko dituena, hala nola kooperatibak, mutualitateak, elkarteak, fundazioak eta gizarte enpresak. Alde horretatik, atsegin handiz hartzen dute Europako Batzordeak elkarteen mugaz gaindiko jarduerei buruzko ekimen legegilea aurkeztuko duela 2023an.

Halaber, garrantzitsua da gizarte-ekonomiari buruzko hezkuntza-, prestakuntza- eta komunikazio-kanpainak hobetzea, sektorearentzat eskuragarri dagoen EBren finantzaketa eta laguntza barne.

Azkenik, Batzordeak dei egin die gobernu-maila guztiei, epe luzeko eta ondo finantzatutako estrategiak sortzeko, gizarte-ekonomia sustatzeko eta laguntza-eskema informalagoak eta eskuragarriagoak ezartzeko. Halaber, Europako Gizarte Ekonomiaren Behatoki formala ezartzea proposatzen du.

Iturria: Eskualdeetako Europako Batzordea

Abenduaren 20an, Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutuak aho batez aukeratu zuen bere zuzendari berria, Aitziber Etxezarreta. Hala, Aitor Bengoetxeak unibertsitate erakundearen buru den lehen emakumeari eman dio txanda.

Aitziber Etxezarreta Etxarri Ekonomian doktorea da, eta Euskal Herriko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa fakultatean irakasle agregatua. Aspalditik GEZKIko kidea eta GIZAEKOA-Gizarte Ekonomiako Euskal Aldizkariko zuzendaria izan da. Bere ikerketa-lerro nagusia etxebizitza da, bereziki, etxebizitza-kooperatibak. Bestelako gaiak jorratzen ditu baita ere, hala nola, etxebizitza politikak, etxe-kaleratzeak, eta genero-berdintasuna. Gainera, gai hauei buruzko hainbat argitalpen eta ponentzien egilea da.

Kontseilu berean, Julen Izagirre, EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko Finantza Ekonomia II Saileko irakasle agregatua aukeratu dute idazkari.

Testuinguru horretan, OVES/GEEBk Aitiziber Etxetzarreta elkarrizketatu du, Institutuko planari buruz gehiago jakiteko:

1. Zein dira Institutuaren funtzionamenduaren balioak?

Gezki, Unibertsitateko Institutu bat da, Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatibo gaietan espezializatua, eta hortaz, gai hauetan egindako ikerketa, formakuntza eta dibulgazioa barnebiltzeko eta bultzatzeko espazio bikaina.

2. Zein dira Institutuaren jarduera ardatzak?

Institutuaren jarduna lau esparru nagusitan banatzen da: formakuntza, ikerketa, hedapena eta lankidetza. Esparru desberdinak badira ere, beraien artean osagarriak dira, eta guztien artean Unibertsitateak gizarteari egin beharreko ekarpena sakontzea lortzen da.

3. Zein dira GEZKIk datozen urteetan izango dituen erronka nagusiak?

Erronkak anitzak dira. Gizarte ekonomia eta zuzenbide kooperatiboko gaiak Euskal Herriko Unibertsitateko publikotik bultzatzea ardatz izanik, euskera, generoa eta beste zenbait zeharlerro lantzea ere badira gure erronkak.

4. Nola ikusten duzu gizarte ekonomia unibertsitate-ikasketen barruan? Nola ezagutarazi daiteke ekonomia soziala unibertsitate barruan? Zer erronka ditu unibertsitateak (orokorrean) gai horri dagokionez?

Gizarte Ekonomia ez da tradizionalki oso presente egon gure ikasketa planetan, eta garrantzitsua da dagokion pisu eta ikusgarritasuna ematea hezkuntza unibertsitarioan. Gure ekonomian duen pisua eta erreferentzialtasuna kontuan hartuta, gainera, ezinbestekoa da unibertsiate ikasketetan txertatzea.

5. Nola ikusten duzu gizarte ekonomiaren etorkizuna? Gaur egungo politika publikoak nahikoak direla uste duzu?

Etorkizunak beti aldaketak eta bilakaerak ekarriko ditu, eta GIzarte Ekonomiako erakunde zein enpresek garai berrietara moldatzen asmatu beharko dute, beren balore eta printzipioak mantenduz. Horretan bidelagun ezinbestekoak izango dira erakunde publikoak zein beste eragile publiko eta pribatuak.