Bloga

Jone Nolte, Euskadiko Lan Sozietateen Elkarteko zuzendaria: “Euskadiko Lan Sozietateak enpresa lehiakorrak, jasangarriak eta oso erresilienteak direla frogatzen ari dira; horietako asko beren merkatuen buru dira eta beren sektoreetan erreferentziazko posizioa dute”.

• Pandemiak eta krisi ezberdinek (ukrainako gerra, gasaren krisia, etab.) euskal gizartean izan duten eraginaren ondoren, zein dira ASLEren helburu nagusiak?

2020an, pandemiarekin batera, beste plan estrategiko bat jarri genuen martxan, eta erronka estrategiko berriak definitu genituen. Kontuan hartu behar da urte horretan bertan ASLEn ohiz kanpoko gertaera bat gertatu zela, baina garrantzi nabarmenekoa: gerentziako erreleboa, Josetxo Hernándezek ia 40 urteko lidergoa izan ondoren. Datu hori nabarmendu nahi dut, uste baitut 2020an landutako plan estrategikoan hasi direla antolakuntzan aldaketa garrantzitsu batzuk egiten, eta, azaletik, zuzendaritza berriaren arrastoa jasotzen dutela. Hala, ASLEko pertsona guztiek eta Zuzendaritza Batzordeak hurrengo urteetarako identifikatutako erronka nagusia HAZKUNDEA izan zen. Hazkunde horrek ikuspen handiagoa eta barne-eraldaketa ekarri behar zituen, erakundea lan egiten den eta lan egin daitekeen enpresen errealitatetik hurbilago egon dadin, enpresak sortzeko edo eraldatzeko prozesuen ondorioz. Alde horretatik, ASLEk langileen aldeko errelebo-prozesuak lehenetsi ditu, esparru guztietatik sustatu behar ditugun prozesutzat hartuz (juridikoa, ekonomikoa, fiskala eta finantzarioa); izan ere, uste dugu aukera handia dagoela prozesu horietan, enpresa lehiakorrak eta lanpostuak mantentzeko, eta, gainera, erraztu egiten dute lurraldean sustraitzea.

Gaur egun, plan estrategiko berria garatzeko ibilbidea definitzen ari gara, eta, egia esan, plan berri hori filosofia kontinuista batean oinarrituko da, aurreko plan estrategikoan abiarazitako aldaketak finkatzeko.

• Hitz egin al dezakezu langabeziaren kapitalizazioak lan-sozietateetan duen garrantziari buruz?

Langabezia-kapitalizazioa izan da eta da lan-sozietateak denboran zehar sortzeko, garatzeko eta finkatzeko eraginkortasun handiena erakutsi duen finantza-tresna. Formula hori, 1985ean sortua, “ekainaren 19ko 1044/1985 Errege Lege Dekretuaren bidez, langabezia-prestazioaren ordainketa arautzen duena ordainketa bakarraren modalitatean, haren zenbatekoaren egungo balioarekin, enplegua sustatzeko neurri gisa”, historian zehar lan-sozietateak eta kooperatibak sortzen eta mantentzen gehien lagundu duen enplegu-politika aktiboko neurrietako bat da.

Hala ere, azkenaldian, langabeziaren kapitalizazioak indarra galdu du Lan Sozietateak hasieran finantzatzeko tresna gisa, Gizarte Ekonomiatik kanpoko beste eredu batzuen alde, hala nola lan autonomoaren edo merkataritza-sozietateetako enpleguaren alde (batez ere, SL, tamaina txikikoa).

Aurrekoa gorabehera, lan-sozietateen sektoretik uste dugu ordainketa bakarrak, behar diren erreformak eginda, galdutako indarraren zati handi bat berreskuratu dezakeela lan-sozietateak eta kooperatibak sortzeko sustapen-tresna gisa. Izan ere, enpresa-forma horiek, gizarte-ekonomian integratuta, garapen ekonomiko gizatiarragoa eta jasangarriagoa lortzen laguntzen duten balioak defendatzen dituzte, eta, gure ustez, babes berezia merezi dute.

Azken urteetan, hain zuzen ere, arlo horretan lan egin dugu, eta ordainketa bakarra kontratu mugagabetik kapitalizatzeko aukera sustatu dugu, lan-sozietateetan sozietate-erreleboa egin ahal izateko. Alderdi hori funtsezkoa da gure ereduaren gizarte- eta enpresa-iraunkortasunerako; eta ordainketa bakarraren kapitalizazioa ahalbidetu dugu kontratu mugagabetik, lan egiten den enpresaren akzioak edo partaidetzak eskuratzeko, eta, aldi berean, lan-sozietate bihurtzen da, jabetza-kasuetan.

Hauek dira lortu nahi izan ditugun eta lortu nahi ditugun mugarrietako batzuk.

• Nola ikusten duzu emakumeen papera lan-sozietateetan?

Lan-sozietateen jatorria industriala da, eta, urteetan zehar, industriaren garrantzia zerbitzuen sektorearekin orekatuz joan den arren, gaur egun ere nabarmena da. Hau diot, denek dakigulako emakumeek ordezkaritza txikia dutela industrian, bai zuzendaritza-mailan, bai administrazio-organoetan, bai maila operatiboan, baita jabetza-mailan ere. Horregatik, hainbat proiektu ditugu martxan, emakumeek industrian maila guztietan presentzia handiagoa izan dezaten.

Sektore horren berezitasunaz haraindi, Lan Sozietateak gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna “per se” ahalbidetzen du, ikuspuntu ekonomikotik, soldata homogeneoekin eta kapital-partaidetzaren arabera irabaziak berdin banatzeko aukerarekin; enpresen administrazio-organoetan parte hartzeko aukera ematen du, eta organo horretarako kandidatura aurkez daiteke, generoa edozein dela ere; eta kapitalean parte hartzea sustatzen du, langilea Lan Sozietateak ordezkatzen duen gizarte- eta enpresa-proiektuan sartu dela agerian geratu ondoren, generoa kontutan hartu gabe.

Beraz, enpresa-ingurunean genero-berdintasunarekin bat datorren enpresa-eredua da.

• Zure ustez, zer bilakaera izan dute euskal lan-sozietateek azken urteotan?

Ikuspuntu globaletik, euskal lan-sozietateak enpresa lehiakorrak, jasangarriak eta oso erresilienteak direla frogatzen ari dira; horietako asko beren merkatuen buru dira eta erreferentzia-posizioa dute beren sektoreetan.

Bereziki azpimarratu nahi dut ideia hori, funtsezkoa iruditzen baitzait krisiari eta birmoldaketari lotutako Lan Sozietatearen jatorrizko irudia instantzia guztietatik gainditzea. Egia da lan-sozietate bat enpresak berregituratzeko prozesu batetik sor daitekeela, baina enpresa hori merkatu globalizatuan lehiatzen hasi da sortu eta hurrengo egunean, eta, lehiakorra ez bada, merkatuak kanporatu egingo du.

Beraz, lan-sozietatea lehiakortasunaren eta jasangarritasunaren sinonimoa da, eta halaxe erakusten dute Euskadiko lan-sozietateek.

Azken urteetan, lan-sozietatearen eredua sustatzen ari dira, jabetza erretiroa hartuko duten enpresei jarraipena emateko aukera ezin hobea izan dadin. Horretarako, langileen eskualdatzea sustatzen da, eta horrek goranzko joera hartu du.

Bestalde, zailtasunak ditugu enpresa berriak sortzeko, eta, horregatik, hazkundea da gure erronka estrategikoetako bat. Hainbat faktorek eragiten dute hori: alde batetik, kultura indibidualista gailentzeak, kultura parte-hartzailearen aurrean; eta, horrekin batera, banakako ekintzailetzarako laguntza eta diru-laguntza gehiago emateak, kolektiboaren aurrean; eta, agian, indartsu bultzatzen ari diren proiektu teknologiko eta berritzaileak “proiektu espekulatiboagoekin” lotzeak, Lan Gizartea ordezkatzen duen “lan-bizitzaren proiektu” ideiatik urrun. Hala ere, azken kontu hori desmuntatzen saiatzen ari gara; izan ere, proiektu-mota horretako ekintzaile asko eta asko dira beren talentua eta karrera profesionala beren enpresan garatu nahi dutenak eta Lan Sozietateak berezko dituen gizarte- eta enpresa-balioetan oinarritzen direnak.

• Nola ikusten duzu Lan Sozietateen etorkizuna? Belaunaldi-erreleburik badago?

Sozietate- eta lanbide-errelebua lehentasun bat da gaur egun ASLErentzat eta lan-sozietateentzat, eta, hain zuzen ere, hurrengo egunetarako jardunaldi bat antolatu dugu testuinguru horretan.

Aspalditik ari gara sozietate-txandari eusten, bazkideen sarrera eta irteera arautzen duten enpresetako barne-itun sozialen bidez. Baina enpresa guztiek ez dituzte sartu edo behar bezala sartu; beraz, erronka izaten jarraitzen du gure kolektiboarentzat.

Oro har, sozietate-errelebuak inplizituki dakar errelebu profesionala, eta arlo horretan ere lan garrantzitsua dago egiteko, ezagutza transferitzea edo demokratizatzea, enpresa-proiektuaren jasangarritasuna ahalbidetuz funtsezkoa baita ASLErentzat eta gainerako enpresa-sarearentzat.

•  Zer erronka ditu enpresa-eredu horrek?

Enpresa guztiek berezko dituzten lehiakortasun-erronkez gain, eredu horrek, lehenik eta behin, erakargarriagoa izan behar du ekintzailetza eredu gisa, eta, horretarako, beharrezkoa da erakarpen horiek adierazten dituzten merkataritza- eta zerga-araudiak aldatzea.

Bestalde, funtsezkoa da gure irudia gehiago eta hobeto ezagutaraztea eta erreferentziak sortzea.

Baina aurrekoak baino are garrantzitsuagoa da gazteriarekin lotzea, enpresen etorkizuna baitira. Eta, hemen, oso erronka konplexua dago, izan ere, bazkide langilearen irudiaren ezaugarri den lanaren balioa eta zentzua ez da gazteriak garatu duen zerbait. Beraz, erronka bikoitza dago: ASLEtik, Lan Sozietatearen balio-proposamena gazteentzat erakargarria izateko gai izatea, eta, bestalde, gazteek enplegua eta garapena enpresaren bidez kokatzea lortzea.

• Amaitzeko, nola ikusten duzu gizarte-ekonomiaren etorkizuna?

Uste dut gizarte-ekonomia, bere osotasunean, une gozoa bizitzen ari dela. Gaur egun, inoiz baino gehiago, gizarte-ekonomiaz eta haren ontasunez hitz egiten da; gizarte-ekonomiaren Europako ekintza-plan bat dago; lan eta gizarte ekonomiaren ministerioa dago; Eusko Jaurlaritzak aurrekontua du gizarte-ekonomiari laguntzeko, eta, lurraldearen ikuspegitik, Gipuzkoa, adibidez, erabat lerrokatuta dago enpresan parte hartzea sustatzearekin, eta horregatik da 2023 gizarte-ekonomiaren hiriburu.

Hala ere, uste dut gizartea ez dela behar bezala interpretatzen ari gizarte-ekonomiaren kontzeptua, eta ez dituela ezagutzen hura osatzen duten familien berezitasunak, hain desberdinak.

Gainera, nire ustez, gizarte-ekonomiaren egungo ikuspenaz haratago, sustatzen ari diren araudi orokorrek ez dute inola ere gizarte-ekonomiaren errealitatea aintzat hartzen, eta, beraz, ezin dut esan arau horiek gizarte-ekonomiari “kalte egiten” diotenik, baina esan dezaket ez egoteagatik “kalte egiten” diotela, eta neurri zehatzen bidez beste eredu indibidualista eta espekulatibo batzuk bultzatzen dituztela, gure mugimenduaren kalterako.

Martxoaren 8an Emakumeen Nazioarteko Eguna ospatu zen. Testuinguru horretan, hainbat agerpen, ekintza eta adierazpen gertatu ziren interneten, premiazko beharraren aurrean gero eta indar handiagoa hartzen ari den mugimendu baten bidez. Gizarte-ekonomiak ere hainbat ekitaldi eta argitalpen garatu zituen, mugimenduari laguntzeko, eta, nola ez, desberdintasunak ezabatzeko egiten duen lana aldarrikatzeko.

Gizarte Ekonomiaren Behatokitik (OVES/GEEB), ahotsa jarri eta nabarmendu nahi dugu gizarte-ekonomiako familiek berdintasunaren alde egiten duten lana. Ekonomia sozial eta solidarioak aldaketa horietan lagundu nahi du, eta, horregatik, REAS Euskadiren idazkia nabarmentzen dugu:

Bizitza erdigunean jartzea gero eta mainstream-lelo handiagoa bihurtu da. Edukiz betetzea dagokigu, eta bizitza guztiak beren aniztasunean sostengatzen dituen ekonomia ehuntzeko irrika (eta premia) horiei gorputza ematea. Horrek esan nahi du, alde batetik, erabaki politikoak, sozialak eta ekonomikoak pertsonen bizitzan duten eraginaren arabera hartzea, eta ez, beste prozesu ekonomiko batzuetan duten eraginaren arabera, batzuetan interes orokorretik, guztion onuratik edo bizitzaren iraunkortasunetik kanpo. Bestalde, ugalketa-eremuari baliabideak ematea ere esan nahi du, populazioa ugaltzen den eremuari, bizitza sostengatzen duen eremuari.

Bizitza guztiek zaintzak behar dituzte, finituak, kalteberak eta eko-interdependenteak baitira. Hala ere, sistema kapitalista neoliberalari buruan sartu zaio, eta ia lortu du, ahalguztidunak eta buruaskiak garela sinestarazten. Horrela, kapitalismo neoliberal, heteropatriarkal eta kolonialaren esparruan, ezinbesteko beharrizan, eskubide eta erantzukizun kolektibo gisa hartu beharrean, zaintzak “huts egite” edo “defizit” gisa ikusi dira, emakumeen esku utziz, batez ere pobreenen esku, bizirauteko eta bizitza zaintzeko erantzukizuna, itxuraz autonomoa den mundu publiko baten fantasia garatuz, aukeratzeko askatasunaren premisa faltsuan oinarrituta.

Euskal Herriko mugimendu feministaren aldarrikapenarekin bat egin nahi dugu, sistema publiko, integral, unibertsal eta doakoaren alde, zainketarako eskubide kolektiboaren alde eta guztientzako azpiegitura publiko eta kalitatekoen alde egingo duena, emakumeen lan- eta bizi-baldintzak hobetuko dituena eta zainketa-beharrak etxeko/banakako egoeratik publikora/kolektibora eramango dituena.

Ilustrazioa: @lilialdai

Iturria: Reas Euskadi eta OVES/GEEB

Lan Berri kooperatibak eta Andere Nahia eta Hemen elkarteek ESE ekonomia sozial eta eraldatzailea ardatz duen federazio baten sortzea erabaki dute Ipar Euskal Herrirako. Horrez gain, otsailaren 23an ESEren inguruko mugaz gaindiko III. Topaketetan parte hartu zuten, Elizondon (Nafarroa), Hego Euskal Herriko Olatukoop, Talaios Koop eta Baztango Udala ere partaide zirela.

«Ekonomia sozial eta eraldatzailea anitz aipatzen da», esan zuen Lan Berri kooperatibako kudeatzaile Daniel Harotzarenek, «eta denetarik sartzen da horretan». Horren definizioan sakondu nahi dute federazioaren bultzatzaileek. Lurraldeari atxikiak diren eta ekonomiaren ikuspegi hori duten elkarte eta enpresak bildu nahi lituzkete, «antolatu eta egituratzeko» gero.

«Elkarren arteko kooperazioa nahi dugu bultzatu», azaldu zuen Harotzarenek. «Guretzat, barne gobernantza da inportantea, gobernantza partekatua». Gizarteko beharretara egokitu ekonomiaren ikuspegi bat defendatzen dutela dio: «Gure proiektuak, ekoizpenak, zerbitzuak nola eraikitzen ditugu? Nola hartzen ditugu kontuan ingurumena, klima arazoa? Arlo sozialean, nola partekatzen dugu sortzen den aberastasuna?».

Tokiko ekonomia aitzinera ekartzea da xedea, eta aipatu balioekin bat egiten duten eragileak elkartu eta antolatzea. Nolabait, tokiko laborantza etxaldeen lauzkatzeko Arrapitz federazioa eraiki zen bezala.

Harotzarenek adierazi zuen azken urte hauetan beha zeudela Euskal Hirigune Elkargoak zerbait sustatuko ote zuen sail horretan. «Ikusi nahi genuen Elkargoak bide orri zerbait aterako zuenetz ekonomia sozial eta eraldatzailearen alorrean. Ez zen etortzen. Zerbait atera dute gizarteratzeari eta ekonomia zirkularrari buruz, interesgarria da, baina ez ginen biziki satisfos», aitortu zuen. Gehiago dena, laborantza saileko esperientziari begiraturik betiere, ohartu dira gizartetik jin behar dela akuilua: «Herritarrak eta eragileak antolatu behar dira, eta, gero, errazago da elkargoarekin zerbait egitea. Goaitatzen badugu haiengandik etor dadin… Batzuetan ohartzen gara ez dakitela zuzen zer den ESEa».

Iturria: BERRIA

Espainiako eta nazioarteko gizarte-ekonomiako ikerketa-zentro, -institutu eta bestelako unibertsitate-egiturek Gizarte Ekonomiaren Unibertsitate Astea ospatuko dute martxoaren 20tik 30era.

Guztira, 129 jarduera antolatu dira egun horietarako, 34 unibertsitatetan, eta ekitaldi-agenda zabala eta askotarikoa osatu da, kooperatibei, lan-sozietateei, mutualitateei, gizarte-enpresei eta gizarte-ekintzako hirugarren sektoreari buruzko irakaskuntza- eta ikerketa-jarduera unibertsitarioa ezagutarazteko.

Unibertsitate Astea CIRIECek antolatzen du, Gizarte Ekonomiako Ikerketarako Unibertsitate Zentro eta Institutuen ENUIES Sarearen bidez.

Gizarte Ekonomiaren 4. Unibertsitate Astea honako hauek osatuko dute: hitzaldiak, mahai-inguruak, argitalpenen aurkezpena eta ikerketa-proiektuen emaitzak, mintegiak, tailerrak, erakusketak edo prestakuntza espezifikoak, besteak beste.

GEZKIk ere ekitaldi ezberdinak antolatu ditu, horien artean, “Emakumeak eta kooperatibismoa” jardunaldia, eta GEZKI eta UPNAren arteko kolaborazio hitzarmenaren sinadura.

Jardueren zerrenda hemen kontsulta dezakezu

ENUIES sareak jarduera berriak sartzeko formularioa irekita edukitzea erabaki du, kide diren hainbat zentro eta unibertsitateren eskaeren arabera.

Inprimakirako sarbidea

Iturria: Gizarte Ekonomiaren Espainiako Behatokia

Diputatuen Kongresuak Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoaren (LOSU) behin betiko testua onartu du. Lege berriak Ekonomia Soziala aitortzen du ekintzailetza formula gisa eta ikerketa-jarduerarako eta ezagutzaren transferentziarako sektore laguntzaile gisa.

Zehazki, Legearen 2. artikuluak, unibertsitate-sistemaren funtzioei buruzkoak, e) puntuan dio unibertsitatearen funtzioak direla gizarte-ongizateari, aurrerapen ekonomikoari eta gizartearen eta lurralde-ingurunearen kohesioari laguntzea, bai eta horien hizkuntza ofizialak sustatzea ere, “prestakuntzaren, ikerketaren, ezagutzaren transferentziaren eta trukearen bidez, eta ekintzailetzaren kultura, banakakoa zein kolektiboa, gizarte-formula konbentzionalen bidez”.

Artikulu berean, i) puntuan, hirugarren sektorea aipatu du, eta adierazi du unibertsitate-sistemaren funtzioak ere badirela: “unibertsitate-komunitatearen eta herritarren parte-hartzea sustatzea boluntarioek eta hirugarren sektoreko erakundeek sustatutako jardueretan”.

Bestalde, IV. tituluan, Ikerketa eta ezagutzaren transferentzia eta trukeari buruzkoan, legeak dio (11.4 artikulua) unibertsitateek ikerketa-, transferentzia- eta berrikuntza-egiturak sustatuko dituztela, diziplinartekotasuna eta jakintza-alorren aniztasuna errazteko. “Era berean, unibertsitate-ikerketa beste erakunde edo administrazio publiko batzuekin batera garatu ahal izango da, baita erakunde eta enpresa publiko, pribatu eta gizarte-ekonomikoekin ere”.

Era berean, 95. artikuluak, unibertsitate pribatuen araubide juridikoari buruzkoak, aitortzen du horiek “berezko nortasun juridikoa izango dutela legez dauden moduetako edozeinetan, eta irabazi asmoa edo izaera soziala duten erakundeak izan daitezkeela, sozietate kooperatiboak barne”.

Legeak gizarte-ekonomiaren ikusgarritasuna areagotu egiten du, eta bultzada ematen die sektoreko eragileei, aspalditik ari baitira beren lekua eskatzen Espainiako unibertsitateetako gizarte-kontseiluetan.

Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoaren proiektua

Iturria: CIRIEC

Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko Foroaren laugarren edizioa azaroaren 29an eta 30ean eta abenduaren 1ean egingo da Donostian, “Kooperatiben arteko lankidetzaren printzipioa: iraganeko edo etorkizuneko printzipioa?” lelopean.

Montevideon (Uruguai), 2016. urtean, Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko Lehen Foroa egin zen; bigarrena, Atenasen (Grezia), 2018an; eta hirugarren foroa Seulen (Hego Korea), 2021ean, kooperatiba-identitateari eta Zuzenbide Kooperatiboaren harmonizazioari buruzkoa. 2023an Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko laugarren Foroa Donostian izango da, kooperatiben arteko kooperazio printzipioari buruzkoa.

Ius Cooperativum abokatu kooperatibisten nazioarteko elkartea da. Zuzenbide Kooperatiboko Nazioarteko Aldizkaria argitaratzen dute eta bi urtean behin biltzen dira beraiek antolatutako Nazioarteko Foro hauetan. Munduko zuzenbide kooperatiboan eta hainbat herrialde eta kontinentetako zuzenbide kooperatiboan interesa duten adituak biltzen dituzte jardunaldi hauetan.

Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko IV. Foroa GEZKI, Euskal Herriko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatea (EHU) eta Nazioarteko Aliantza Kooperatiboaren (ACI) laguntzarekin antolatu da.

“Kooperatiben arteko lankidetzaren printzipioa: iraganaren edo etorkizunaren printzipioa?”

Kooperatiben arteko lankidetza funtsezko ezaugarria izan da hasieratik. ACIren Identitate kooperatiboari buruzko Adierazpenaren (1995) seigarren printzipioak honela dio: “Kooperatibek modu eraginkorragoan egiten dute lan, eta mugimendu kooperatiboa indartzen dute, tokiko, nazioko, eskualdeko eta nazioarteko egituren bidez elkarrekin lan eginez”.

Baina testuingurua aldatu egin da: globalizazioa, finantziazioa, birtualizazioa, ingurumen-arazoak agertzea… Kooperatiben arteko lankidetzak forma berriak hartu ditu. Garrantzitsua da lankidetza horren hainbat modutan sakontzeaz gain, haren etorkizuna ere aztertzea.

Alde batetik, Kooperatiben Zuzenbideak erraztu edo muga batzuk jar diezazkioke lankidetza ezartzeari, bai oro har, bai lankidetza bereziren bati. Horrek, hein batean bederen, lankidetzaren arrakastak eta porrotak azal ditzake. Bestalde, kooperatiba-zuzenbidea kooperatiben funtsik sakonenaren froga ere bada, eta, alde horretatik, zenbait berezitasun azal ditzake enpresekin alderatuta. Horrek kooperatiba baten esentzia hobeto ulertzen lagun dezake. Hori bereziki erabilgarria da kooperatiben eredua ekonomia sozial eta solidarioaren legea egiteko erabil daitekeenean, eta, oro har, enpresa-eredu alternatibo bat.

Kooperatiba zuzenbideak lankidetza nola lantzen duen eta etorkizunean nola landu dezakeen ikertzeko, azpigai hauetako bat jorratzea proposatzen zaie foroko hizlariei:

•Kooperatiben arteko lankidetza ekonomiko edo politikorako formulak;

•Erregulazioa bigarren mailako kooperatibetara egokitzea;

•Bigarren mailako kooperatiba baten eta kooperatibisten arteko transakzioak;

• Finantza-zerbitzuak emateko kooperatibek dituzten eragozpenak;

•Kooperatiben arteko lankidetza.

•Lankidetzaren aurkako lehia-eskubidea;

•Filialak sortzea lankidetzaren alternatiba gisa;

•Kooperatiben arteko lankidetzaren eta kooperatiben printzipioen arteko erlazioa;

•Gatazkak lankidetza-egituren barruan kudeatzea, bereziki, kooperatiba-taldeetan (interes-gatazkak).

Parte hartu nahi dutenek, mesedez, bidal ezazue gehienez ere 300 hitzeko laburpena, ingelesez, 2023ko martxoaren 31 baino lehen helbide honetara: 4thforumcooperativelaw@gmail.com.

Informazio gehiago: www.iuscooperativum.org

Iturria: Ius Cooperativum

Hasiera batean, lankidetzaren, finantza etikoen eta inpaktu-inbertsioaren sektoreko 30 eragile gonbidatuta zeuden baina, azkenean, ia 50 erakunde bildu ziren, besteak beste: REAS Euskadi, Oikocredit, Calala Fondo de Mujeres, FIARE Banka Etikoa, Hegoa, Finanzas Éticas Fundazioa, Mugarik Gabeko Ekonomialariak eta Mikrofides.

Joan den otsailaren 22an, Bizkaia Aretoan euskal lankidetzaren finantza-modalitatea diseinatzeko prozesua abiarazteko mintegia egin zen, lurraldeko eragile guztien arteko elkarrizketa bati ekiteko, abiapuntuko egoera eta dauden gaitasunak eta beharrak aztertzeko, bai eta Euskadin eta haren inguruan izan diren eta hasierako kapitala osatzen duten esperientziak aztertzeko ere.

Mintegia erakundeen ordezkariek ireki zuten: Jose Antonio Rodriguez Ranz – Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubideen, Mintegia erakundeetako ordezkari hauek ireki zuten: Jose Antonio Rodriguez Ranz – Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubide, Memoria eta Lankidetzako sailburuordea – eta Paul Ortega Etcheverry – Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziako zuzendaria –. Ondoren, esku-hartze nagusiak aurkeztu zituzten. Miquel Carrillok, Nadir Perspectiva SCCL aholkularitza-enpresako adituak, Euskadiko eta inguruko finantza-lankidetzaren artearen egoeraren aurkezpena egin zuen. Mariona González SpainNABeko Berrikuntza eta Gizarte Ekonomiako zuzendariak, bestalde, eragin soziala duten inbertsioei eta horiek nazioarteko lankidetza-politikekin duten loturari buruzko Europako eta nazioarteko panorama azaldu zuen.

Ondoren, gizarte zibilak gidatutako hainbat esperientzia ezagutzeko gune bat egon zen (Oxfam, Anesvad Fundazioa, Gawa Capital), eta ekonomia sozial eta solidarioaren finantza etikoen arloko ekimenek (Microfides, Fiare Banca Etica edo Oikocredit) emandako informazioa ere jaso ahal izan zen. Mintegian Eusko Jaurlaritzako Ekonomia eta Ogasun Sailak eta Finantzen Euskal Institutuak parte hartu zuten.

eLankidetza, mintegiaren bidez, hainbat eragileri irekitako prozesu kolektibo baten bidez diseinatutako finantza-lankidetzako ildo bat izateko bideari ekingo dio. Errealitatearen eta dauden aukeren azterketatik abiatuta, azken urteetan metatutako esperientzia eta Euskadin eta bere ingurunean eskuragarri dauden gaitasun guztien artikulazioa integratzea du helburu.

Iturria: REAS EUSKADI

• Gizarte Ekonomiaren sektoreak guztira 5.067 establezimendu biltzen ditu 2020rako, EAEko eskualde guztietan banatuta.
• Urtean urteko 86.463 lanpostu eskaintzen ditu, eta horietatik, zenbaki absolutuetan, kooperatibek 53.524 enplegu eskaintzen dituzte, hau da, 2020rako gizarte-ekonomiaren enplegu osoaren ia %62.
• Gainera, 2020an 10 mila milioi euro fakturatzen ditu urtean, eta zifra hori 2018koaren ia berdina da. Hau, 2020ko pandemiaren eraginak azal dezake.

• Gizarte-ekonomiak sortutako balio erantsi gordina 3,3 mila milioi eurokoa da.
• 2018. urterako jasotako datuak ez bezala, 2020an establezimendu kopuruak gora egin du apur bat 130 establezimendu berritan.
• Urteko enplegu ordainduak, berriz, 1.550 enplegu gutxiago izan ditu 2020an, 2018aren aldean.

Iturria: Gizarte Ekonomiaren Bigarren Lurralde Txostena. EBBE/GEEB

Adi! Gizarte Ekonomia eta Ekonomia Solidarioa unibertsitate masterraren aurreiskripzio epea zabalduko da martxoak 1ean

2023-2024 ikasturtean UPV-EHUko Unibertsitateko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Master Ofizialaren edizio berriari hasiera emango zaio. Master hau GEZKI Institutuak (Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua) sustatzen du eta ondoko erakundeek parte hartzen dute bertan: HEGOA Institutua, Lan-Harremanetako Unibertsitate Eskola, Donostiako Enpresa Ikasketetarako Unibertsitate Eskola eta Ekonomia Aplikatua I zein Enpresaren Zuzenbidea Sailak.

Gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren inguruan garatzen ari diren jarduera ekonomikoek profesionalak behar dituzte, prestakuntza akademiko eta zientifiko sendoa izango dutenak, sektore honetako erakundeetan lan egiteko.

Master honek gizartearen behar jakin bati erantzuten dio: hots, gizarte eta ekonomia aldaketarako profesionalak eta agenteak trebatzea, balio etiko eta solidarioekin lan egingo dutenak organismo eta erakundeetan. Horretarako, prestakuntza programak alderdi teorikoak eta praktikoak uztartzen ditu: alde batetik, gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren izaera eraldatzailearen garapen teorikoa; bestetik, alderdi praktikoagoa, sektoreak gure inguruan duen egoerari buruzkoa, eta alderdi normatibo eta positiboak, sektorea bultzatzeko politikak eta tresnak, eta egungo eta etorkizuneko garapena.  

Masterra gizarte ekonomia eta ekonomia solidarioaren ingurune errealera aplikatuta dagoenez, sektoreko enpresak kudeatzeko lan tresnak garatzen ditu, pertsonak jarririk beti lan eta aldaketa sozial eta ekonomikoko prozesuen erdian.  

Eta Ikerketa arloan jarraitu nahi izan ezkero, Master honen bidez zuzenean sar daiteke UPV/EHUko Garapenari buruzko Ikasketak doktorego programara.

Irakaskuntza eskaintza, bideoak eta matrikulazioari buruzko informazio gehiago 

Iturria: GEZKI

“Pertsonak ekonomiaren erdigunean” izango da 2023ko Donostiako Gizarte Ekonomiaren Hiriburutzaren leloa. Irekiera ekitaldia pasa den otsailaren 24an egin zen, Gureak-eko Donostiako egoitzan.

Ekitaldian izan ziren Hiriburutza babesten duten lau erakundeak (Donostiako Udala, Gipuzkoako Foru Aldundia, Eusko Jaurlaritza eta Espainiako Gobernua), bai eta Gizarte Ekonomiari lotutako dozenaka enpresa, elkarte eta erakunde ere. Sektorea gero eta garrantzia gehiago hartzen ari da, egiturari eta gizarte-kohesioari dagokienez.

Espainiako Gobernuko Lan eta Gizarte Ekonomia Ministerioaren Gizarte Ekonomia Sustatzeko Kontseiluarengandik jasotako izendapenaren helburua, hain zuzen, Gipuzkoako Gizarte Ekonomiaren enpresa-ehunari balioa ematea da, eta halako erakunde gehiagoren sorrera bultzatzeko eredugarri diren ekimen eta esperientziak ezagutaraztea.

Hiriburutzaren 2023ko agendak ekitaldi ugari izango ditu. Programa prestatzeko, elkarlanean aritu dira lurraldeko, Espainiar estatuko eta Europako Gizarte Ekonomiako eragileak, baita alor honetako hainbat enpresa eta erakunde esanguratsu ere.

Ekitaldian izan ziren Yolanda Díaz Espainiako Gobernuko bigarren presidenteorde eta Lan eta Gizarte Ekonomiako ministroa, Idoia Mendia Eusko Jaurlaritzako bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enplegu sailburua, Markel Olano Gipuzkoako ahaldun nagusia, Eneko Goia Donostiako alkatea, Juan Antonio Pedreño CEPES Gizarte Ekonomiako Espainiako Enpresarien Konfederazioko eta Social Economy Europe-eko presidentea, eta Rosa Lavin EGES Euskal Gizarte Ekonomia Sareko eta KONFEKOOP Euskadiko Kooperatiben Konfederazioko presidentea.

Iturria: Donostia.eus