Bloga

Maiatzaren 12an Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Eguna ospatu zen Donostian. Hori dela eta, Sareen Sareak, sektoreko sareak eta erakundeak batzen dituen elkarteak, ekitaldi berezia antolatu zuen.

“Aldaketaren hazia inspiratuz” lelopean, Sareen Sareak eraldaketa sozialaren alde lanean jarraitzeko beharra aldarrikatu zuen, Euskadi anitzagoa, inklusiboagoa eta solidarioagoa eraikiz.

Ekitaldiaren hasieran, Borja Doval Sareen Sareko presidenteak gizarteak hainbat erronkari aurre egin behar diela gogorarazi zuen, hala nola trantsizio demografikoari, zaintza-ereduaren krisiari eta eredu berri baterantz aurrera egiteko beharrari, desberdintasun soziala areagotzeari edo trantsizio digitalari. “Aldaketa-testuinguru batean gaude. Eta Hirugarren Sektore Sozialeko sare eta erakundeek aldaketaren hazia inspiratzen jarraitu nahi dugu, elkartasunean eta eraldaketa sozialera bideratuta, inor atzean gera ez dadin”. Lehendakariak adierazi zuenez, erronka horiek gizarte osoaren inplikazioa behar dute, herriz herri eta lurraldez lurralde, eta, ondorioz, antolatutako gizarte-ekimenaren lankidetza eta parte-hartze demokratikoa beharrezkoa da.

Ekitaldian Iñigo Urkullu lehendakariak parte hartu zuen, erakundeei haien lana eskertuz eta hirugarren sektore sozialaren funtsezko izaera nabarmenduz.

Hirugarren Sektore Sozialaren eguna Euskadi solidarioagoa, kohesionatuagoa eta sozialki inklusiboagoa eraikitzeko konpromisoa izan duten eta horretarako lan egin duten pertsonen ibilbidea aitortzeko unea ere bazen. Aitortza hori egiteko, Sareen Sareak Thomas Holdbrook-i eman zion aurtengo Sareen Saria, Asumdwe Nkabon Euskadiko ghanarren elkartearen sortzaileari hain zuzen, hainbat kolektiboren gizarteratzearen arloan boluntario eta profesional gisa egindako hiru hamarkadatik gorako ibilbideagatik.

Gaur egun, Euskadiko ghanar komunitatearen bihotza da Thomas Holdbrook, erakunde desberdinekin lankidetzan arituz, ghanatarren inklusioa sustatuz eta giza eskubideen aitortzan, aniztasunean eta justizian oinarritutako gizartea eraikiz.

Iturria: Sareen Sarea

Gizarte Ekonomia bera eta haren baitako esperientzia ezberdinak lurraldeko herritarrei gerturatzeko asmoz, Donostiako Estrategia Bulegoak Gizarte Ekonomia, lehen pertsonan: Gizarte Ekonomiaren esperientziak topaketa antolatuko du ekainaren 20an, asteartea.

Donostiaren 2023ko Gizarte Ekonomiaren Hiriburutzaren testuinguruan kokatutako jarduera da, eta Donostiako Udalaren eta San Telmo Museoaren babesa ditu.

Programa hiru zati nagusitan banatuko da:

• Ezagutu Gizarte Ekonomia. Enekoitz Etxezarreta Etxarri EHUko irakasle eta ikerlariaren hitzaldia.
• Gizarte Ekonomiaren Esperientziak. 8 eredu ezberdin bertatik bertara ezagutzeko aurkezpenak.
• Gizarte Ekonomiaren Etorkizuna. Gizarte Ekonomiako lau euskal entitate eta elkarteren arteko solasaldia.

Deialdia irekia izango da, eta bertan parte hartzeko, ezinbestekoa izango da aldez aurretik FORMULARIO honen bidez izena ematea, ekainaren 16a baino lehen.

Programa eta informazio gehiago hemen

Iturria: Donostia Gizarte Ekonomiaren Hiriburua

Maiatzaren 4an eta 5ean XVI. Nazioarteko RULESCOOP Biltzarra egin zen Porton. Aurtengo gaia “Trantsizio digitala, berdea eta integratzailea Ekonomia Sozialean” izan da. Saioak eta tailerrak Portoko ISCAP Kontabilitate eta Administrazioko Goi Institutuan egin ziren.

Europa eta Latinoamerikako komunitate akademiko, zientifiko eta profesionala bildu zituen Kongresuak, eta trantsizio digital, berde eta inklusiboan ekonomia sozialak duen zereginaz eztabaidatu zen. Izan ere, ziurgabetasun- eta krisi-garaietan, gaur egungo ekonomia-, ingurumen- eta gizarte-harremanak zalantzan jartzen dituzten irtenbideak sortzen dira.

Eraldaketa digitala oso termino erabilia da, eta kritikoa da erakundeentzat; izan ere, teknologiak, informazio-sistemak eta prozesuak batera doaz eraldaketa horretan. Testuinguru horretan, funtsezkoa da gizarte-ekonomiako erakundeen egoera ezagutzea erronka horri aurre egiteko.

Trantsizio ekologikoak leku nabarmena hartu du azken urteotako nazioarteko agendan. Hori dela eta, Kongresuan gogoeta hauek egin zituzten: gizarte-ekonomiak zer eginkizun duen kolektibo ahulenak energiaren ikuspegitik defendatzeko, herritar ahulak babesteko politika publikoak sortzea eta erakundeek demokratizazioan eta energia-deszentralizazioan duten zeregina.

Hala, XVI. Kongresuan sektoreko adituak bildu ziren, trantsizio horrek dakartzan erronkei aurre egiteko ekonomia sozial aktiboago eta prestatuago baten erronkei eta estrategiei buruz eztabaidatzeko.

Jardunaldiak osoko bilkuren eta saio paraleloen bidez egin ziren, eta GEZKI eta GEEBko kideek parte hartu zuten, eta gai honen inguruan hainbat komunikazio aurkeztu zituzten.

Bi egun oso aberasgarriak izan ziren, zalantzarik gabe, parte-hartzaileek ideiak trukatzeko eta etorkizun hurbilari begira planteatzen den erronka horretan laguntzeko aukera izan baitzuten.

Iturria: OVES/GEEB

Nazioarteko XVI. RULESCOOP Kongresua dela eta, “EAEko unibertsitateetako ikasleen ezagutza Gizarte Ekonomiari buruz”ko Barometroaren emaitzak aurkeztu ditu GEEBk.

Gizarte-ekonomia unibertsitate ikasleen artean zabaltzea da erakundeen helburuetako bat, hori dela eta, lanaren helburu nagusia EAEko unibertsitateetako ikasleek gizarte ekonomiari buruz duten ezagutza maila aztertzea izan da. Azterketa, EHUn, Mondragon Unibertsitatean eta Deustun burutu da.

Lana Gizarte Ekonomiako prestakuntzari buruzko gogoeta teorikotik abiatzen da, bai eta hura etapa akademikoetako ikasketa-planetan sartzearen garrantzian eragiten duten araudi eta jarraibideetatik ere. Erabilitako metodologiari dagokionez, azterketa kuantitatibo bat egin da inkestaren bidez. Hautatutako graduetako ikasleen artean aplikatu zen, bederatzi galderez osatua. Azkenik, ondorio gisa, lortutako emaitza nagusiak azaldu dira, eta Gizarte Ekonomiako prestakuntzaren egoera hobetzeko proposamenak egin dira.

Azterketa horren justifikazioa da gizarte-ekonomiak unibertsitate-ikasketetan duen presentziari buruzko azterketa kualitatiborik ez dagoela. Gai horrek sektoreko eragileak eta botere publikoak kezkatzen ditu.

Zalantzarik gabe, hezkuntzak izaera soziala du. Hain zuzen ere, hezkuntzaren etapa ezberdinetan lortutako ezagutzek bizi garen komunitatearen hazkundea markatzen dute, eta eragin zuzena dute bizi garen gizartearen funtzionamenduan.

Unibertsitateak, erakunde gisa ulertuta, gizarte erantzukizun handia du; izan ere, bere helburu nagusia pertsonak prestatzea da, ez bakarrik profesionalen arloan, baizik eta inguruko herritar konprometitu eta arduratsuetan. Horregatik, beharrezkoa da plan akademikoetan gizartearen beharrekin zerikusia duten gaiak sartzea.

Gizarte-ekonomiako prestakuntzak orain arte merkatu-ekonomia kapitalistaren azterketetan errotuta ez dauden edukiak ikastea eskatzen du. Hori dela eta, ekonomia hori prestakuntzan sartzea beharrezkoa da, benetan har dadin eta merkatu kapitalistaren ekonomia ez dadin izan errealista eta fidagarri bakarra.

Emaitzen azterketari dagokionez, lehenik eta behin, azterketa orokorra egin da (galderak banaka kontutan hartuta), eta, bigarrenik, unibertsitatekako azterketa. Lan horretatik ateratzen dugun ondorio nagusia da unibertsitate-ikasleen artean gizarte-ekonomiak duen ezagutza maila azalekoa dela. Egoera horren aurrean, beharrezkoa da eragile akademiko, politiko eta sozial guztien inplikazioa, unibertsitateak Ekonomia Sozialaren irakaskuntzan eta ikerketan sar daitezen, Ekonomia Soziala gradu-mailan behar adina hedatu ez delako eta horri buruzko informazioa hobeto koordinatzen delako.

Iturria: OVES/GEEB

Pasa den maiatzaren 10ean EHLABEko balantzea aurkeztu zuten Donostian. Euskadiko gizarte ekimeneko zentro berezien enpleguak indartsu gainditu du pandemia eta 8.317 langilera iritsi zen iaz, inoiz lortu ez den kopurua, covid-19aren ondoren iaz izandako ziurgabetasuna gorabehera. EHLABE, Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkartea, 14 erakundek osatzen dute eta ehun bat enplegu zentrotan egiten dute lan.

Hala, Euskadiko enplegu zentro bereziek aurreko urtean baino 218 pertsona gehiagori eman zieten lana, eta horietatik 152k laguntza premia handiagoak zituzten (gaixotasun mentala, desgaitasun intelektuala edo % 65etik gorako desgaitasun fisikoa edo sentsoriala duten langileak). Aurreko urtean baino 53 pertsona gehiago. EHLABEko erakundeek gehien nabarmentzen duten zereginetako bat da hau.

EHLABEko erakundeek, era berean, enplegu arruntean 166 lanpostu berri sortzea lortu zuten, hau da, zentro berezietatik enplegu arruntera jauzia, beste helburu nagusietako bat. Horietatik guztietatik, laguntza premia handienak dituzten desgaituna dutenentzako lanpostuak ere gehien-gehienak izan ziren: 142.

Hauek dira Donostiako Kursaalean EHLABEren balantzean aurkeztu zituzten datu nagusietako batzuk. EHLABEko lehendakari den Asier Vitoriak azpimarratu zuenez, “gizarteratzeko eta laneratzeko euskal eredua erreferentzia izaten jarraitzen du desgaitasunaren eta enpleguaren sektorean, bai estatuan, bai Europan”.

Horrela, EHLABEk rol erabakigarria garatuko du ekonomia sozialaren hiriburutzan, Donostiari dagokiona aurten, enpleguko zentro bereziek duten balio sozial eta ekonomikoa kontuan hartuta. “Ekonomia justuagoa, berdintasunezkoagoa eta parte-hartzaileagoa, integratzaileagoa, eta, batez ere, pertsonak erdigunean jartzen dituen ekonomia” bultzatzea da helburua, ekonomia sozial osoaren intentzioa. Izan ere, enplegu zentro berezien gizarte balio integratu handia da EHLABEren balantzeak ematen duen beste berezitasunetako bat; izan ere, enpresa jarduerek zein gizarte kontabilitatearen bidez desgaitasuna duten pertsonen enplegagarritasuna hobetzeko ekintzek sortzen duten irismen soziala monetizatu du balantzeak. Zehazki, EHLABEko erakundeek iaz 7 euro sortu zituzten Administraziotik jasotako euro bakoitzeko.

Iturria: EHLABE

2022 ezohiko urtea izan zen, pandemiak ekarri zuen anomaliari, Ukrainaren inbasioa gehitu zitzaion garraioen grebarekin eta lehortearekin batera, eta guztiak ziurgabetasun eta ezegonkortasun handia sortu zuen; horrek ekoizpen-ereduak, hornidura-kateak eta ondasunen eta elikagaien banaketa berriro definitu beharra ekarri du.

KONFEKOOP

KONFEKOOP Euskadiko Kooperatiben Konfederazioarentzat urte ona izan da: 2022an gora egin du jardueran, eraginean, kooperatibetan eta baita enpleguetan ere.

2022ko abenduaren 31n, 1.391 kooperatiba ziren KONFEKOOPen barne zeudenak, 2021ean baino 41 kooperatiba gehiago. Enplegu kopuruari dagokionez, 56.762 dira. Oro har, enpleguaren arloko bilakaera positiboa da, kooperatibismoaren ezaugarri antiziklikoa berretsiz, kontrako testuinguruetan hazten baita. 2021-2024 Plan Estrategikoaren bigarren urtea da, bertan, funtsezko ardatz gisa, ordezkaritza eta eragina handitzea, lankidetza biderkatzea eta kooperatibismo handiagoa eta hobea babestea jasotzen dira, Iñaki Nubla KONFEKOOPeko zuzendariak Bilbon emandako prentsaurrekoan azaldu zuenez.

Herritar guztiei eta enpresa kooperatiboei eragiten dien inflazioaren eraginak kostuen egoera berri bati aurre egiteko eta, aldi berean, enpresa lehiakorrak izaten jarraitzeko erronka aurkeztu zuen. Ildo horretan, KONFEKOOPek ziurtatzen du euskal eredu kooperatiboaren berezko ezaugarriek — parte-hartzailea, solidarioa eta lurraldean errotua — produkzio-ehunaren sektore anitzek aurre egin behar dieten aldaketa-beharrak arin identifikatzea ahalbidetzen dutela.

Rosa Lavín KONFEKOOPeko presidenteak adierazi zuenez, “kooperatiba ereduaren funtsa lehiakorrak izaten jarraitzea da”. Euskal kooperatibismoak heldutasun-maila handia lortu du, 2022ko hazkunde-datuek islatzen duten bezala, neurri batean sektore publikoarekiko lankidetzari esker.

Euskadiko kooperatiben enpresa-elkarteak 2023rako dituen helburuen artean, honako hauek daude: enpresa kooperatibo elkartuen kopurua eta enplegu kopurua handitzea, eta baita erakundeekiko lankidetza sendotzea, batez ere Eusko Jaurlaritzarekin eta foru-aldundiekin. Era berean, KONFEKOOPen beste helburuetako bat, aurtengo urterako, eredu kooperatiboaren hedapenean aurrera egiten jarraitzea da, arin eta azkar egokituz eta berrituz, sortzen ari diren beharrei erantzuna emango dieten konponbideak eskainiz.

ASLE

Euskadiko Lan Sozietateen eta Enpresa Partaidetuen Elkarteak maiatzaren 12an egin zuen bere batzar orokorra Donostian. Idoia Mendia lehendakariordeak inauguratu zuen ekitaldia, eta Iñigo Urkullu lehendakariak itxi.

Elkarteko lehendakariak, Kepa Olivaresek, enpresa askok duten arazoetako bat aipatu zuen: belaunaldi-errelebua. Gaur egun, are gehiago, beherantz doan eboluzio demografikoaren sintomak nabaritzen hasi dira.

Testuinguru horretan, langileen aldeko errelebo-prozesuak defendatu zituen; izan ere, azaldu zuenez, enplegua mantentzen laguntzen dute eta enpresa ingurunean deslokalizazioen aurrean errotzen. Enpresa-ondorengotzari pizgarri fiskal gisa dituen abantailak, batez ere familia-errelebo naturalik ez badago, eredu hori duen enpresa-sarea sendotzea ekarriko luke.

ASLEren buru sei urte eman ondoren, batzarrean lehendakari gisa agertu zen azken aldian, Kepa Olivaresek lan-sozietatea eta enpresa parte-hartzailea “arrakastako ekimen kolektiboaren eredu” gisa definitu zituen, Iñigo Urkullu lehendakariak partekatu zuen baieztapen batean.

“Konpromisoaren eta pertseberantziaren adibide zarete, sinestea da boterea lortzeko lehen urratsa”, esan zuen, kalitatezko enplegua sortzeko eta mantentzeko konpromisoa eta enpresa horien erabakietan eta kudeaketan parte hartzeko konpromisoa balioesteko, non langileak jabegora iristen baitira.

Iturria: Tulankide + Noticias de Gipuzkoa

Udaberriro bezala, REAS Euskadiko erakunde bazkide eta laguntzaileek makineria gelditzen dute beren enpresa-praktiken erradiografia egiteko, bai hobekuntza-ekintzak aplikatu ahal izateko, bai munduari diren bezala erakusteko.

Datorren hilabete eta erdian, Ekonomia Sozial eta Solidarioko enpresak beren eragin sozialaren neurketan murgilduta egongo dira, zehazki, ekonomia solidarioaren sei printzipioei lotutako eraginaren neurketan: ekitatea, lan duina, jasangarritasun ekologikoa, lankidetza, ingurunearekiko konpromisoa eta aberastasunaren bidezko banaketa.

Datuak araztutakoan, ia 100 erakunde bazkideen auditoretzak ebaluatuko dira horretarako esleitutako batzordean, eta udazkenean Auditoria Soziala zigilua (2022tik ESSren ziurtagiri berria) emango zaie aldeko balorazioa lortu dutenei. Zigilu hori Merkatu Sozialean sartzeko atea da, REAS Euskadik dagoeneko 10 urte baino gehiagoz sustatu duen ESS produktuak eta zerbitzuak merkaturatzeko estrategia.

Informazioa biltzeko prozesu sakona da, 100 adierazle baino gehiagoko galdera-sorta bat eta erakundeko langileei eta boluntarioei egindako 40 itemeko inkesta bat biltzen dituena, baina, zigilua lortzeaz gain, urteko erradiografia hori onuragarria da hainbat arrazoirengatik:

• Nagusia: sei printzipioen betetze-maila neurtzen laguntzen du, hau da, ekonomia solidarioaren gutunaren sei printzipioen betetze-maila neurtzen.
• Kanpora begira: tresna informatikoak berak eskaintzen du, infografia oso bisual baten bidez, entitatearen emaitzak, bezeroei, hornitzaileei, bazkideei eta gertuko pertsonei helarazi ahal izateko.
• Barrura begira: auditoria sozialak ematen dituen datuek analisi gisa balio dute erakundearen ekintza-planak edo plan estrategikoak fidagarritasun handiagoz egin ahal izateko.
• Azkenik, baina ez garrantzi gutxiagokoa: erakunde guztien datuak gehitzean, sektore gisa dituzten indarguneen eta ahulezien ikuspegi orokorra izatea lortzen dute, eta, gainera, nagusi den eredu ekonomikoaren alternatiba erreal gisa aurkeztea.

Iturria: REAS Euskadi

Apirilaren 15ean, larunbatean, Ezpeletan, tokiko monetaren festa herrikoi handia iragan zen: Eusko Eguna. Hiru urtez falta izan ondoren, azkenean, Eusko Eguna berriz antolatu ahal izan zuten. Gainera, aurten, Euskoaren hamargarren urtebetetzea ospatu dute. Horrela, bada, egunean zehar eta gauean ere, 1.500 pertsonak parte hartu zuten Eusko Egunean.

Egun eta gau osoan zehar jende asko elkartu zuten, ondoko programazioari esker: hitzaldiak, ekoizle eta sortzaileen merkatua, laborarien produktuekin ondutako bazkaria, haurrentzako animazioak, dantzaldiak, herri jokoak eta kontzertuak, Mouss et Hakim (Zebda), Willis Drummond eta Le Bal du Samedi Soir taldeekin.

Euskoak azpimarratu du moneta soil bat baino gehiago dela, elkartasunerako eta biharko lurraldea pentsatzeko boterea berreskuratzeko baliabidea ere badela.

Euskoa Euskal Moneta erakundeak sustatutako tokiko dirua da eta nagusiki Ipar Euskal Herrian erabiltzen da. Egitasmoa 2013ko urtarrilaren 31an jaio zen, Euskal Moneta Ekologiko eta Solidarioa Sortzeko Elkartearen eskutik. Gaur egun, Europako tokiko monetarik zabalduena da; 3,5 milioi eusko baino gehiago darabiltzate eskutik eskura, eta 1.300 profesionalek eta 4.000 partikularrek erabiltzen dute.

Hamarnaka boluntarioren laguntzari, proiektuan osoki parte hartzen duen soldatapeko langile taldearen engaiamenduari, eta, batez ere, erabiltzaileen mobilizazioari esker etengabeko handitze hori gertatu dela diote sustatzaileek.

Eusko erabiltzea tokiko eragile ekonomikoak sostengatzea dela dio Euskoak. Lehentasunezko lau ardatz ditu: partikularren sarea garatzea, profesionalen arteko zirkulazioa arintzea, egitura sendotzea eta proiektuaren aldeko segurtasun neurriak hartzea, eta elkargoen artean Euskoaren erabilera desblokeatzea.

Iturria: Argia

Marian Diez Ekonomian doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Gaur egun erretiratuta dagoen Ekonomia Aplikatua I Saileko irakaslea (UPV/EHU). Bere irakaskuntza eta ikerketa arloak, garapenerako politika publikoen ebaluazioan eta ekonomia kritiko eta eraldatzaileetan, bereziki ekonomia sozial eta solidarioaren eraikuntzan zentratu dira. 10 urte baino gehiago daramatza REAS Euskadiko Batzordean (Ekonomia Alternatibo eta Solidarioaren Sarea). Sarearen lehendakaria da 2016. urtetik.

1. Zer da zuentzat ekonomia alternatibo eta solidarioa?

Urteak daramatzagu ekonomia alternatibo bat aldezten eta eraikitzen, gure praktiketatik, eredu solidario baterantz, non pertsonak, eta ez merkatuak, antolaketa ekonomiko eta sozialaren erdigunean kokatzen baitira, non ekonomiak funtzio instrumentala hartzen baitu, herritarrek parte hartzeko eta erabakiak hartzeko eremu demokratikoei lotuta. Izan ere, sinetsita gaude horrela bakarrik lortuko ditugula guztiontzako bizi-baldintza duinak eta bidezkoak.

Ekonomia Alternatibo eta Solidarioa eredu ekonomiko eta sozial bat da, eta bizitza erdian jartzen du, pertsonen eta planetaren bizitza. Horrek esan nahi du pertsonen, toki-komunitateen eta gure lurralde naturalaren zaintza, izaki bizia den aldetik, funtsezko ideia dela gure behar pertsonal eta komunak asetzeko jarduera ekonomikoa eraikitzeko, bizirik nahi dugun planeta batek ezarritako mugak errespetatuz.

Horregatik, beste ekimen batzuk sustatzen eta garatzen ditugu ziklo ekonomikoaren eremu guztietan (finantzaketa, ekoizpena, merkaturatzea eta kontsumoa), lankidetzarekin, elkarrekikotasunarekin, autogestioarekin eta iraunkortasunarekin lotutako balioetatik abiatuta.

2. Zer helburu dituzte REAS sareak osatzen dituzten erakundeek?

REAS Red de Redes (15 lurralde-sare eta 4 sare sektorial biltzen dituen sare konfederala) osatzen ditugun erakunde eta enpresa guztiek Ekonomia Solidarioaren Gutuneko printzipioak betetzeko konpromisoa hartu dugu. Printzipio horiek osatzen dute gure nortasuna, gure egiteko modua eta ekonomia alternatiboa ulertzeko modua. Aipatu dudan bezala, identitate hori, guztion artean, ekonomia, gizarte eta bizitza eredu bidezkoagoa, parte-hartzaileagoa, gizatiarra, solidarioa, iraunkorra eta feminista eraikitzeko dugun borondateak markatzen du.

Printzipioen Gutunaren lehen bertsioa 1995. urtean egin zen eta 2000. eta 2011. urteetan berrikusi. 2022an, edukien eguneratze bat aurkeztu genuen, testuinguru lokaletan nahiz globaletan, alternatiba ekonomiko eraldatzaileen eremuan eta ekonomia solidarioaren mugimenduan bertan gertatu diren aldaketen arabera. Alde horretatik, nabarmentzekoa da ikuspegi feministagoa eta ekologistagoa sartu dela; izan ere, munduko egoera bati aurre egin behar diogu, larrialdiei eta erronka oihartzun sozialei erantzutea lehentasun bihurtu baita bizitzaren beraren iraunkortasunerako.

Gutunaren 6 printzipioak ekitatea, lan duina, iraunkortasun ekologikoa, lankidetza, aberastasunaren banaketa zuzena eta ingurunearekiko konpromisoa dira. Luze izango litzateke orain printzipio horietako bakoitza zehaztea, baina Reas Euskadiko web orrian edo www.economiasolidaria.org helbidean kontsultatzera animatzen zaituztet.

Hemen ere zehaztu nahi dut printzipio horiekiko dugun konpromisoa ez dela adierazgarria edo hitzezkoa soilik. Izan ere, urtero autoebaluaziorako tresna bat erabiltzen dugu, Ikuskaritza Soziala, printzipio horiek gure erakundeetan nola betetzen eta garatzen ari garen jakiteko, neurtzeko eta baloratzeko. Benetako konpromisoa da gure jarduera ekonomikotik.

3. Zure ustez, zein izan beharko lirateke egungo eredu ekonomikoa ekonomia feminista bihurtzeko gakoak?

Badira urte batzuk, Reas Euskaditik ez ezik, ekonomia solidarioko gainerako mugimenduetatik ere, Ekonomia feminista bada soilik izango dela solidarioa esan eta defendatzen dugula. Ideia horrek bultzatzen ditu Reas Euskadiko feminismoari buruzko lan-taldeak (EkoSolFem) eta Estatuko Feminismoen Batzordeak eta beste lurralde-batzorde batzuek hasitako lanak.

Ekonomia feminista bada soilik izango dela solidarioa esaten dugunean, ez dugu inolaz ere eslogan erraz bat balitz bezala pentsatzen; gure ideia eraldatzailea da, ekonomia solidarioa eraikitzeko eta zabaltzeko gure estrategiaren parte izatea nahi duguna.

Trantsizio feministarako gure proposamenak barne hartzen du zainketek bizitza ekonomiko eta sozialaren antolaketan funtsezko lekua izatea. Horretarako, beharrezkoa da zainketen antolaketa sozial berria bultzatzea, pertsona guztiak zaintzeko eskubidea eta baldintza duinetan garatzea bermatuko duena. Zainketarako eskubidea bermatzea gizarte osoak partekatu behar duen erantzukizuna da: erakunde publikoek, gizarte-eragileek, komunitateak eta etxeek. Eta gogoan dut, azken urteotako krisietan zerbait nabarmendu bada, oso garrantzitsua dela pertsonak zaintzeak (kapitalismoarentzat ikusezinak diren lan horiek) giza bizitza ahulen euskarri izatea.

Eraldaketa hori gure sare eta erakundeetara eramatea da gure erronka. Horretarako, barne-eraldaketako prozesuak jarri dira martxan. Prozesu horiek eragin handia dute gure egiteko moduetan, gizonen eta emakumeen bidezko partaidetza-erakundeak eta -prozesuak garatzeko. Aldaketa feminista horietan, gure enpresetan, gure harremanetan eta gure jardueretan ere dauden genero-desberdintasunak aztertzen dira. Desberdintasunak daude gure lana antolatzeko moduari, erabakiak hartzeari, parte-hartzeari, zereginak baloratzeko eta ordaintzeko moduari, denborei eta, jakina, zainketei dagokienez.

Horregatik, eraldaketa horretan lagunduko diguten tresnak garatzeaz arduratu gara. Ikuspegi kritiko feminista ekonomia solidarioaren ikuspegi eta praktikan txertatzen laguntzea.

4. 2023. urtean, zein dira Reas Euskadiren erronka nagusiak?

Reas Euskadik, gutxienez, hiru erronka handi ditu aurrean datozen urteetarako, hau da, ni 2023tik haratago joango nintzateke. Horietako bat ere ez da berria, baizik eta sare gisa eta erakunde gisa egiten ari garen lanari jarraipena ematea.

Lehena da ekonomiaren, gizartearen eta lurraldearen aldetik hazten jarraitu behar dugula. Gureak bezalako praktika ekonomiko kooperatibo eta eraldatzaileak bizitzeko behar ditugun zirkuitu guztietan egotea lortu behar dugu, bai guk bai gure komunitateek; etxebizitza, elikadura, komunikazioa eta beste sektore batzuetan, berriz, oraindik presentzia esanguratsurik ez dugun batzuk aipatzearren, hala indartuz eta lehendik ditugun espazioak osatuz, gure presentzia eta eragina zabalduz. Bide horretan gaude, sarean bazkide diren 100 erakundeetara hurbilduz.

Bigarren erronka mugimendu eraldatzaile gisa indartzea da, gure eragin soziala eta politikoa handitu dadin eta, aldi berean, erakundeen onarpen handiagoa lor dezagun. Hor, nire ustez, beste gizarte-mugimendu batzuekin lankidetza estuan jarraitu behar dugu lanean, eta politika publikoen inguruan proposamenak sortzen jarraitu behar dugu erakundeentzat, ekonomia solidarioaren eta gure lurraldeetan herritar aktiboek sustatutako proiektuen presentzia areagotzeko.

Hirugarren erronka ekonomia solidarioa etengabe aldatzen ari den alternatiba bizi gisa hartzeko dugun gaitasunarekin lotuta dago. Nire ustez, azken urteotan, Ekonomia Solidarioaren eta Ekonomia Feministaren arteko elkarrizketa izan da lan-esperientzia aberasgarrienetako bat. Lan-esparru horretatik, oraindik asko dago egiteko feminismotik, baina beste ekonomia kritiko batzuekin (ekologikoarekin, esaterako) elkarrizketa sendoak izateko beharra ere ikusten dugu.

Ekonomia Sozialaren Euskal Behatokiak EAEko “Ekonomia Sozialaren Bigarren Lurralde Txostena” aurkeztu du. Bigarren edizio honetan, Gizarte Ekonomiaren Atlasa eta Eusko Jaurlaritzak eskaintzen duen 2020ko Gizarte Ekonomiaren Estatistika sartu dira. Txosten honetan sektorearen egoera erakusten da, lurraldearen testuinguru sozioekonomikoari dagokionez.

Lan honen helburua EAEko gizarte ekonomiaren sektorearen egoera aztertzea izan da, enpleguaren, establezimenduen, balio erantsiaren eta abarren oinarrizko datuen bidez, baina, batez ere, ezartzen den inguruneari, hau da, lurraldeei, dagokienez.

Hala, lan horrek gizarte ekonomia ikusarazten laguntzen du; izan ere, uste den arren, ez da oso ezaguna mundu osoan, eta, era berean, gizartearen onarpena behar du. Gainera, politika publikoen arloan jarduteko eremua da. Dakigunez, estatistikak oso eraginkorrak dira gizarte ekonomia sustatzeko eta honen ezarpena eta ebaluazioa hobetzeko.

Gizarte ekonomiari buruzko bigarren Lurralde Txosten honek, azken batean, gizarte-ekonomiaren egoera eta lurraldearekin duen harremana ulertzeko beste tresna bat izan nahi du, haren bilakaera positiboan eta aktiboan eragin ahal izateko, eta eskura dauden datuek ahalbidetzen dituzten aukeren arabera osatzen jarraituko da.

Bigarren Lurralde Txostena

Iturria: OVES/GEEB