Bloga

Lantegi Batuak, urritasuna duten pertsonentzako Bizkaian lan-aukerak sortzen dituen irabazi asmorik gabeko erakundeak, urritasuna duten zortzi langilek A-8ko Amorebieta-Etxanoko Petronorren zerbitzu-gunea kudeatzen jarri ditu.

Beste gauza batzuen artean, Lantegi Batuak-ek gune horretako denda, kafetegia, sukaldea eta terraza kudeatuko ditu. Ostalaritza arloko prestakuntza espezifikoa jaso duten langileak dira. Jendaurreko lan bat denez, urritasuna duten pertsonen gaitasunak ikusarazi egingo dira, batzuetan aurreiritzietan oinarrituta egoten diren estereotipoak apurtzeko.

Amorebietako zerbitzu berri horrekin, Lantegi Batuak-ek laneratzeko aukerak irekitzen jarraitzen du Bizkaian urritasuna duten pertsonen artean.

ITURRIA: Lantegi Batuak

Kapitalean oinarritutako ekonomiaren alternatiba bat martxan jartzeko beharraren inguruan gero eta gehiago entzuten ari gara azken urteotan. Gizarte-ekonomia, zehazki, ekonomia tradizionalak sortu edo konpon ezin zitzakeen arazoei erantzuna emateko jaio zen. Gaia gori egotearen arrazoia ekonomiaren krisialdia izan daiteke, eta garai historiko honek gizarte-ekonomiaren gaitasun guztiak garatzeko aukera eman du, aprobetxatu ez badugu ere. Hala ere, dudarik gabe, sektoreak krisiari hobeto erantzuten jakin izan du, ekonomia tradizionalarekin alderatuz.

Era berean, gure sistema ekonomikoak jasan duen arazoa (edo berak eragin duena) dela medio, banku tradizionalen gaitasun eza ikusi dugu bezeroen aurrezkiak kreditua eskatu dutenei bideratzeko garaian. Hortaz, herritar eta enpresak beste alternatiba batzuk bilatzen hasi ziren, baliabide horiek eskuratu ahal izateko. Momentu horretan hasi zen, hain zuzen, banku etikoaren ideia inoiz baino indar handiagoarekin zabaltzen. Banku mota berria gizarte-eragin positiboa bilatzen duen mugimenduaren baitan sortu zen. Espekulazioan oinarritutako jardueretatik aldendu eta aurrezkiak ondasun nahiz zerbitzuak sortzera bideratu nahi zituen; hau da, herritarren beharrak asebete. Horrekin batera, bezeroak aukera zuen erabakitzeko nora bideratu nahi zituen bere gordailuak. Beraz, banku tradizionalaren finantza-jarduerak dakarren arazoari irtenbide bikaina ematen zion aukera bilakatu zen banku etikoa.

Banku desberdin horren barne dago gizarte-ekonomia, eta sektorearen baitan dauden kreditu-kooperatibak erdigunean daude. Krisiari modu eredugarrian egin diote aurre, eta euren merkatu-kuotetan datu adierazgarriak lortu dituzte mailegu eta aurrezki kopuruari dagokionez, horretarako fusioak egin behar izan badituzte ere. Ezbeharrak jasateko ahalmena entitate horien xede nagusitik dator; onura soziala etekin ekonomikoaren gainetik jartzea. Horri esker, azken urteotako espekulazio-mugimendu basatiek ez diete hainbeste eragiten. Adibide moduan, Oinarri daukagu, elkarren bermerako sozietatea, kreditua enpresen eskura jarri baitu.

Adierazle horiek kontuan izanik, badirudi finantza-entitateak ez direla behar bezainbeste aintzat hartzen. Nola da posible?

Arrazoietako bat izan daiteke banku mota horiek presentzia txikiagoa dutela kaleetan. Banku tradizionalek, aldiz, sukurtsal eta kutxazain automatiko ugari dituzte. Banku etikoek, baina, telefono, internet eta posta elektronikoz gauzatu ohi dute euren jarduera, batik bat. Hortaz, erronka handiagoa gainditu behar dute, sistema horiek berriagok direlako eta jendearengan mesfidantza gehiago sortzen dutelako.

Banku alternatiboen errentagarritasunaren inguruan ere zalantzak sortzen dira; izan ere, helburu etikoak dituzten proiektuetan inbertitzen dute. Horiek errentagarritasun murritzagoa eskaintzen dute, eta epe luzera jaso ohi dira etekinak. Ezin ahantz genezake finantza-sektore horrek tradizionalaren lege-eskakizun berberak betetzen dituztela.

Europako Ekonomia eta Gizarte Komiteak (EEGK) finantza-sistemaren aniztasunaren aldeko irizpena (ECO/371) onartu ostean, badirudi aurrera egiten ari garela banku etikoaren kontzeptuaren zabalpenean. Irizpen horren bidez, aniztasuna bilatzen da, baina neurrien aplikazioan arbitrariotasunik izan gabe, Europako Batzordeari lagunduz kreditu- eta aurrezki-kooperatibak erregulazio finantzario berrian barneratzen.

Hala eta guztiz ere, krisian zehar aurrezki kutxak ia desagertu egin direla ikusi dugu espainiar Estatuko gizarte-ekonomian. EEGKak, hala ere, aurrezki kutxaren figura mantendu behar dela uste du, bere garrantzia soziala nabarmen egiaztatu baitu.

Etorkizuneko aurreikuspenak itxaropentsuak dira, oso, banku etikoarentzat. Horren adibide garbia da sortu berri den Kutxa Ner. Finantza-zerbitzuen mutualitate hori Ner Group enpresa-zerbitzuen kooperatibaren barne dauden 21 enpresek osatzen dute. Kutxa Ner-en bidez, beharra duten proiektuei fondoak eskaintzen dizkiete eta hedapen planak burutzen dituzte, baita epe laburrean funtsen errotazioa lortzeko proiektuak ere.

Bestalde, Fiare Banku Etikoaren inaugurazio ofizialaren lekuko izan ginen. Duela zenbait urte sortu bazuten ere, hilabete honetan bilakatu da banku-tresna osoa. Horrek argi erakusten du banku mota alternatiboak bizi duen aurrerakada.

Jasangarritasuna eta gardentasuna dira banku berritzaile horren indarguneak. Baina oraindik ez dakigu ziur egunen batean banku konbentzionala jardunbide etikoagoetara bultzatzeko gai izango ote den.

Euskal Gizarte Ekonomiaren Sarea aurkeztu zuten martxoaren 25ean ASLEk, Euskadiko Lan Sozietateen Elkarteak; EHLABEk, Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkarteak; GIZATEAk, Euskadiko Gizarteratze eta Laneratze Enpresen erakundeak; KONFEKOOPek, Euskadiko Kooperatiben Konfederazioak; eta REAS Euskadik, Ekonomia Alternatibo eta Solidarioko sareak.

Bilboko Itsasadarra Itsas Museoan, 11etan, egindako ekitaldian parte hartu zuten Josetxo Hernándezek, Pablo Moratallak, Jon Igartuak, Javier Goienetxeak, Josetxu Gonzálezek eta María Ubarrechenak. Gizarte-ekonomiak Euskal Autonomia Erkidegoak duen garrantzia azpimarratu zuten, 70.000 langile biltzen dituela eta enpleguaren %8,26 barne hartzen duela nabarmenduz. Era berean, GEZKIk eta OVES/GEEBek burutzen duten lana eskertu zuten, euskal gizarte-ekonomiako entitate anitzen elkargunea baitira, eta erakunde horiek EGES sarea osatzeko aurretiko pausoa ematen lagundu baitute.

Sektoreak egindako gogoeta-prozesuaren ondorioz sortu da EGES sarea. Lankidetzaren eta elkarrizketaren bidez, gizarte-ekonomiaren aldeko apustu sendoa egiten du entitate berriak, sektore hori egungo arazo ekonomiko, sozial eta ingurumenekoak gainditzeko eredua dela uste baitute. Horrez gain, ekonomiak gizartean duen papera birpentsatzearen alde daude; izan ere, uste dute pertsonen, komunitatearen eta bizitzaren jasangarritasunaren zerbitzura jarri beharko litzatekeela.

Sarearen helburu nagusiak honakoak dira:

– Gizarte-ekonomia eta sektore konkretu bakoitzaren helburuak ikusaraztea.

– Gizarte-ekonomiaren onurak ezagutaraztea euskal gizartean, eta eragile instituzionalak, politikoak eta sozialak ere sentsibilizatzea.

– Gizarte-ekonomiaren hazkuntza sustatzea, eta sektorean elkarlana areagotzea.

Bestalde, erronka aipagarrienetarikoak dira gizarte-ekonomiako ekimenak haz daitezen bultzatzea, pertsonaren partaidetzan oinarritutako enpresa-kudeaketarako erremintak garatzea, euskal gizarte-ekonomiako eragileen elkarlanerako espazioak suspertzea, eta erakundeen aurrean aintzatespen sendoagoa lortzea.

Iturria: OVES/GEEB

Joan den otsailaren 18an, Europako Ekonomia eta Gizarteko Lantaldeak ECO/371 irizpena onartu zuen, sistema finantzarioaren “biodibertsitatearen” alde. Lurralde kohesioari begira, kreditu-kooperatiben eta aurrezki-kutxen zeregina indartzea du helburu. Horretarako, banku-mota horietan arauak aplikatzeko garaian bidegabekeria saihestea oso garrantzitsua dela nabarmendu du.

Irizpenean irakur daitekeen helburuetako bat shareholders-value bankuak stakeholders-value bankuen osagarri izatea da. Modu honetan, Europako komunitatearen erabakia babesten dute, hau da, arautze finantzario berrian banku txikizkaria kontuan izateko aukera. Horrela, etorkizuneko erronkei dagokienez, Europa aldaketaren eragile bihurtu da esparru finantzarioan, Europako sistema finantzarioan kreditu-kooperatibak eta aurrezki-kutxak indartzeko hartutako neurriak direla eta.

Banku sozialak gizartean beharrezkoak diren ezaugarriak ditu, eta kontuan hartu beharko litzateke, esaterako: bertako sare produktiboarekin lotura, lurraldean bertan finkatuta egotea, merkataritza-sare sendoa, bezeroarekiko gertutasuna, eta solidaritatea. Inbertsioak, gainera, lurraldearen barne-garapenerako politiketara bideratuta daude.

Krisiaren azken urteotan datu positiboak lortu dituzte kreditu-kooperatibek, aurrezki-kutxek erreskate, saneamendu, bateratze eta eskuratze, nazionalizazio eta bankarizazio prozesuak izan badituzte ere. Horregatik guztiagatik, CESEk aurrezki-kutxetan aplikatzen diren arautze neurrietan nolabaiteko malgutasuna eskatu du bankarizazio prozesua saihesteko; bestela, gizarteak mendeetan sortu den pisuzko aktibo soziala galduko luke.

Iturria: Gizarte Ekonomiako Espainiako Behatokia

Ner Taldea elkartearen barruan, eredu berriko harremanak ardatz dituzten hainbat erakunde daude. Era honetan, eskarmentuak, sinergiak eta ezagutzak konpartitzen dituzte, baita ahaleginak batu ere, hobetzeko, aurrera egiteko, eraginkorragoak izateko eta emaitza hobeak lortzeko. Elkarte bezala gizartearekiko kezka adierazten dute, bidezko giza garapena eta iraunkorra bilatzen baitute.

Duela gutxi, Taldeak Kutxa Ner sortu du, bankuekiko menpekotasunik ez duen enpresa-finantzazio eredu berria, Taldeko konpainien finantza-zerbitzuen mutualizazio gisa. Horrela, haien jarduera mantentzeko diru-funtsa behar duten proiektuak finantzatu ahalko dituzte, hedapen planak gauzatu eta errotazio-fondoa errazten duten epe laburreko proiektuak aurrera eraman.

Hasiera batean, 1.000 euroko ekarpena egingo dute. Horietatik, 500 euro kapital sozialera bideratuko dituzte, eta beste 500 hasierako gastuak ordaintzeko izango dira. Gainera, bankuekiko menpekotasuna murrizteko urtero salmentarekin lortutako diruaren %1 emango dute; Iaz, 3 milioi euro izan ziren.

Bestalde, fondoen ordainketa %1koa izango da, merkatuak eskaintzen duen %0,3aren aldean. Maileguetan, berriz, tasak %2,5 eta %2,8koak dira, merkatuak eskaintzen duen %4aren eta %6aren aldean. Hala ere, kasu honetan ez dago bankuek kobratzen duten ohiko komisiorik.

Kutxa Ner elkartea duela lau urte sortu zen hausnarketa prozesu baten ondorioz, eta bankuek enpresa batzuekin izan duten jarrera ezkorrari eta babes faltari erantzuten dio. Zentzu honetan, ikerketa baten bidez, ondorioztatu dute Ner Taldeko etxeen jarduerek bankuei 3 milioi euroko onura ekartzen dietela; bere entitateekin dituzten nominak, erreziboak eta kredituak gehituz gero, 4 milioi eurotara irits daitekeen emaitza. Hala ere, bankuen babes faltak, finantzazio faltak, oso interesgarriak ziren proiektuak baztertzea eragin zuen. Nahiz eta kasu batzuetan eskatzen zena oso kopuru txikia izan.

Hasieran Kutxa Ner elkarteko kideak soilik Taldeko enpresak izan arren, badira sozietate mugatuak, kooperatibak eta irabazi-asmorik gabeko elkarteak ere. Helburua epe luzera entitate partikularrak ere kontuan hartzea da, ez bakarrik taldean lan egiten duten 1.600 langileak, baizik eta gizartea, oro har.

Iturria: Noticias de Gipuzkoa

Martxoak 27, 18.30ean, Bilboko Erreprodukzio Museoan, Fiare Banku Etikoaren inaugurazio ofiziala egingo da; bertan, Banku Etikoaren zuzendaria den Ugo Biggeri, administrazio-kontseiluko kideak eta bankuko bazkide zein langileen ordezkariak egongo dira. Azken horiek, protagonista nagusi izan dira proiektua Estatu osoan garatzeko garaian.

Ekitaldian parte hartuko dute Ugo Biggerik, Banku Etikoaren presidenteak; Peru Sasiak, entitateko kontseilariak; Juan Garibik, Fiare Banku Etikoaren zuzendariak; Cristina de la Cruzek, etika-batzordeko kideak, eta Beatriz Oliverrek, Fiare eremuko bazkideen erreferenteak. Beste pertsona batzuekin batera, partaideek proiektuaren historia, zentzua eta helburua aurkeztuko dute.

Fiare Banku Etikoa finantza etikoan oinarritutako bi proiektu batuz sortu zen: Popolare Banku Etikoa, 1999tik Italian martxan dagoen banku kooperatiboa, eta Fiare, 2005etik Espainian ari dena. Biak gizartearen eraldaketaren zerbitzura egoteko tresna gisa sortu dira, gizarte-ekonomiako eta ekonomia solidarioko proiektuen finantziazioaren bidez. Gainera, finantza-bitartekotzaren kultura sustatu eta gardentasuna, partaidetza, demokrazia edota kreditua bezalako eskubideen alde egiteko xedea dute.

Pertsonen eta erakundeen aurrezki-gordailuak erabiltzen dira garapen kooperatiboa, balio eraldatzailea, agroekologia, garapenerako lankidetza, bidezko merkataritza eta gizarte-bazterketaren aurkako borroka finantzatzeko. Finantzatutako proiektuei, alderdi ekonomikoa, soziala eta ingurumena kontuan hartuz, azterketa zehatza egiten zaie, eta gardentasuna dela-eta konfiantzazko kapitala bilakatzen dira. Dirua non inbertitzen den ezagutzea oinarrizko ezaugarria da, emandako finantzaketa argitaratzearekin batera. Horrela, kudeaketa demokratikoa eta konpromiso etikoa bermatzen dira, bazkide direnen parte-hartzearekin “pertsona bat, bozka bat” goiburupean.

Europako erreferentziazko banku kooperatiboa da, eta dagoeneko 37.000 bazkide baino gehiago ditu Italian eta Espainian. Bost eremu geografikotan antolatuta dago, hainbat partaidetza-organorekin eta egitura dinamiko eta konplexuekin. Egitura hori guztia bertako pertsonen antolakuntzari esker mantentzen da: kultura-ekintza, egitura operatiboarekin elkarreragina, finantzaketa eskakizunen azterketa etiko-soziala eta, banku zerbitzuei begira, lurraldean dauden beharren identifikazioa lantzea.

Iturria: Fiare

Laboral Kutxa, Mondragon Korporazioaren adar finantzarioa, gai izan da krisi ekonomikotik onik ateratzeko, kaudimenaren eta errentagarritasunaren arteko konbinazioari esker, inguruan sistema finantzarioa okertzen zen bitartean.

2014. urtean, Laboral Kutxak 109 milioi euroko onurak izan zituen, familia eta enpresen artean mugimendu eta kreditu jariakortasun handiagoa sortu baitzuen. Gainera, 2015erako aurreikuspenak onak dira presidentea den Txomin Garciaren ustez. Hazkunderako itxaropena izan daitekeela baieztatzen du, baldintza egokiak direla eta: likidezia handia eta interes-tasa murriztuak, esaterako. Azken horrek beharrezkoa egiten du bolumen handiak mugitzea errentagarritasunean marjinak lortzeko.

Era berean, emaitzen kontuetan interes-tasa murriztuek sortzen duten tentsioak bi dimentsiotan jorratu dutela aipatzen du: bezeroari balio erantsia eskaintzeko espezializaziora jotzea eta eraginkortasuna sustatzea. Eredu berrira egokitzea lortu dute Ipar Kutxarekin bateratuz eta seguruen negozioa integratuz, eta kostuen arrazionalizazioa eginez. Orain, bulegoak handiagoak dira, langile gehiagorekin eta produktibitate handiagoarekin. Zehazki, kudeatzen duten negozioaren gain %20ko gorakada izan dute. Zentzu honetan, aseguratzaileen jarduerak gero eta pisu handiagoa du Labora Kutxaren negozioan; “core business" deritzonaren bigarren ardatz bihurtu da bankuarekin batera.

Bestalde, Garciak banku kooperatiboaren eredupean funtzionatzearen abantailak nabarmentzen ditu, ez baitute akziodunen eskakizunik izaten interes-tasa murriztuak direla eta, nahiz eta horiek onura handiak lortzea zaildu. Bazkide langileek, berriz, ez dute zentzu horretan presiorik egiten, haientzat entitatearen sendotasunak eta legatuak epe laburrera errentagarri izatea baino garrantzi handiagoa baitu. Horretaz gain, sektore lehiakor eta dinamiko batean bizirauteko eta eraginkorra izateko, Laboral Kutxa mundu globalizatuan tamaina handiko bankua izatea ez dela beharrezkoa erakusten ari da; langileen motibazioari eta bezeroen inplikazioari esker, hein han batean.

Bestalde, eredu kooperatiboa agerian uzten ari da inguruko ohiko beste enpresa batzuekin alderatuz dituen ezberdintasunak. Zentzu horretan, Laboral Kutxako zuzendaritzako kideen eta presidentearen soldaten austeritatea nabarmendu du. Beste banketxe batzuetan, aldiz, soldaten ez-ohiko igoerak izan dira egungoa bezalako krisi egoeretan.

Azkenik, Fagorren eta Eroskiren ekarpen finantzarioen komertzializazioari dagokionez, Txomin Garciak kezkatua dagoela aipatu du, zenbait bezero pozik ez daudelako eta irtenbideak topatu behar direlako. Hori lehen urratsa izan daiteke betiko zorra epekako bonuengatik ordezkatzeko.

Iturria: El Correo

Laboral Kutxa, Mondragon Korporazioaren adar finantzarioa, gai izan da krisi ekonomikotik onik ateratzeko, kaudimenaren eta errentagarritasunaren arteko konbinazioari esker, inguruan sistema finantzarioa okertzen zen bitartean.

2014. urtean, Laboral Kutxak 109 milioi euroko onurak izan zituen, familia eta enpresen artean mugimendu eta kreditu jariakortasun handiagoa sortu baitzuen. Gainera, 2015erako aurreikuspenak onak dira presidentea den Txomin Garciaren ustez. Hazkunderako itxaropena izan daitekeela baieztatzen du, baldintza egokiak direla eta: likidezia handia eta interes-tasa murriztuak, esaterako. Azken horrek beharrezkoa egiten du bolumen handiak mugitzea errentagarritasunean marjinak lortzeko.

Era berean, emaitzen kontuetan interes-tasa murriztuek sortzen duten tentsioak bi dimentsiotan jorratu dutela aipatzen du: bezeroari balio erantsia eskaintzeko espezializaziora jotzea eta eraginkortasuna sustatzea. Eredu berrira egokitzea lortu dute Ipar Kutxarekin bateratuz eta seguruen negozioa integratuz, eta kostuen arrazionalizazioa eginez. Orain, bulegoak handiagoak dira, langile gehiagorekin eta produktibitate handiagoarekin. Zehazki, kudeatzen duten negozioaren gain %20ko gorakada izan dute. Zentzu honetan, aseguratzaileen jarduerak gero eta pisu handiagoa du Labora Kutxaren negozioan; “core business" deritzonaren bigarren ardatz bihurtu da bankuarekin batera.

Bestalde, Garciak banku kooperatiboaren eredupean funtzionatzearen abantailak nabarmentzen ditu, ez baitute akziodunen eskakizunik izaten interes-tasa murriztuak direla eta, nahiz eta horiek onura handiak lortzea zaildu. Bazkide langileek, berriz, ez dute zentzu horretan presiorik egiten, haientzat entitatearen sendotasunak eta legatuak epe laburrera errentagarri izatea baino garrantzi handiagoa baitu. Horretaz gain, sektore lehiakor eta dinamiko batean bizirauteko eta eraginkorra izateko, Laboral Kutxa mundu globalizatuan tamaina handiko bankua izatea ez dela beharrezkoa erakusten ari da; langileen motibazioari eta bezeroen inplikazioari esker, hein han batean.

Bestalde, eredu kooperatiboa agerian uzten ari da inguruko ohiko beste enpresa batzuekin alderatuz dituen ezberdintasunak. Zentzu horretan, Laboral Kutxako zuzendaritzako kideen eta presidentearen soldaten austeritatea nabarmendu du. Beste banketxe batzuetan, aldiz, soldaten ez-ohiko igoerak izan dira egungoa bezalako krisi egoeretan.

Azkenik, Fagorren eta Eroskiren ekarpen finantzarioen komertzializazioari dagokionez, Txomin Garciak kezkatua dagoela aipatu du, zenbait bezero pozik ez daudelako eta irtenbideak topatu behar direlako. Hori lehen urratsa izan daiteke betiko zorra epekako bonuengatik ordezkatzeko.

Iturria: El Correo

Krisi hasieran, 2008an, 76 kooperatiba sortu ziren; 2014an, berriz, 213 izan dira.

Urteetan enplegu suntsiketa, lan-irteera falta edota lan-eskaintza gabezia konstanteak izan dira. Horregatik, kooperatiben eredua, berriz ere, langabezi egoera gainditzeko aukera ontzat hartzen ari da. Adituek hala diote, azken urteotan epe luzeko langabetuak eta 45 urtetik gorakoak baztertzen dituen lan-merkatuaren etena areagotu besterik ez denean egin.

Kooperatibak sustatzeko Elkar-Lan elkartean darabiltzaten estatistiken arabera, 2008tik Euskadin sortu den kooperatiba kopurua ia hirukoiztu egin da, 2008an 76 baitziren eta, 2014an, 213. Zehazki, Elkar-Lan elkarteak sustatutako kooperatiben artean, zifra %70era igo da; 2008an 40 sortu zituzten eta iaz 138. 2003an elkartea jaio zenetik, urtebetean eratutako kooperatiba kopuruari erreparatuz, lortu dituzten emaitza onenak izan dira.

Elkar-Laneko zuzendariak, Javier Sanzek, uste du hainbat alderdik izan dutela eragina kooperatiben sorkuntzan. Batetik, 2008ko ekainaren 25ean, indarrean sartu zen Euskadiko kooperatiba-sozietate txikien 6/2008 Legea. Horren bidez, bi bazkide edo gehiagorekin kooperatibak sortzeko aukera dago.

Bestetik, krisia amaitzen ari dela dioten arren, epe luzeko langabetuei dagokienez, lan-merkatuaren jokabidea bestelakoa izaten jarraituko du. Kooperatiben irtenbidea aukera ona izan daiteke langabezian daudenei bidea errazteko, bereziki aipatutako kolektiboarentzat.

Aukera hori, kooperatiben ereduaren alde apustu egitea lan-irtenbide gisa, sendotzen duen beste daturik badago. Ekintzaileen artean bi motibazio nabarmendu daitezke bereziki: %53k beharragatik egin zuten eta %35k negozio aukera bat aprobetxatzearren. Eredu kooperatiboaren filosofiaz seguru egoteak %27 mugiarazi zuen, eta %20k dio langabezian egoteari utzi nahi diotelako egin dutela.

Iturria: El Diario Vasco

Pasa den martxoaren 5ean REAS Euskadiren urteroko ohiko batzarra egin zuten Bilbon, eta sarea osatzen duten 62 erakundeetatik 50ek hartu zuten parte. Gehiengoaren botoekin, kudeaketa-txostena eta 2014. urteko kontuak onartu zituzten, eta baita 2015. urterako aurkeztutako kudeaketa-plana eta aurrekontua ere. Hortaz gehiengoaren babesa dute erakundearen jarduerak eta 2014. urterako aurkeztu dituzten erronkek.

Gainera, plan estrategiko berria aurkeztu dute, 2015 eta 2018 urteen artean erakundearen ibilbidea ezarriko duena, botoen %100rekin. Denbora gutxi barru osatuko den Euskal Gizarte Ekonomia Sarea aurkezteko aprobetxatu zuten batzarra, eta egitura berri horretan REASek parte hartzea bozkatu zuten.

Beste aldetik, azpimarratzekoa da batzarrean elkarteko kide berriek hartu zutela parte; besteak beste, Incyde (Lankidetza eta Garapenerako Ekimenak) kooperatibak, orain dela denbora gutxi REAS Euskadi ekonomia solidarioaren sarearekin bat egin duenak. Gizarte-aholkularitzarako enpresa bat da, eta bere fundatzaileak, Esther Canarias Fernández-Cavadak eta Fernando Altamira Basterretxeak, 15 urte daramatzate entitate publiko eta pribatuei hainbat zerbitzu eskaintzen. Besteak beste, erakundeak indartzeko prestakuntza eta aholkularitza, ebaluaketa, sistematizazioa, plangintza estrategikoa, diagnostikoa, ikaskuntza estrategikoen sorkuntza, metodologia-aholkularitza eta antolakuntzaren ongi bizitzea. Modu horretan, eta parte-hartzearen eta jabekuntzaren bitartez, garapen gizatiar, jasangarria, bidezkoa eta integrala lortzen dute.

Horrela, Incydek REAS Euskadi sarearekin bat egin du, 50 enpresa eta gizarte- erakundez osaturik dagoen eta pertsona helburu duen entitatearekin. Giza garapen jasangarriaren bitartez, enpresa eta erakunde sare horrek gizartearen eta ekonomiaren eraldatzea bilatzen du alderdi guztietan: finantzaketa, ekoizpena, merkaturatzea eta kontsumoa. REASek kontu-ikuskaritza sozialeko erremintak eta kalitatea hobetzeko tresnak erabiltzen ditu. Gainera, kontsumo arduratsua eta bidezko merkataritza zein merkataritza ekologikoa sustatzen ditu. Finantza-baliabide etiko eta solidarioak babesten ditu, eta gizarte-sentsibilizazioa bultzatzen du, gizartearen aldaketarako eta parte-hartzerako heziketa landuz.

Iturria: REAS Euskadi

ASLEko kide diren enpresak langile kopurua %2,7 gehitu dute 2014an, eta fakturazioak gora egitea lortu zuten %3,2, 578 milioi eurora iritsi arte.

Euskal Autonomia Erkidegoan 659 lan-sozietate daude. Iaz baino 143 langile gehiago dituzte aurten, 6.648 guztira. ASLEko kide diren sozietateetan, gainera, sortutako lanaren %83 biltzen da.

ASLEko presidenteak, Carlos Pujanak, eta gerenteak, Josetxo Hernández Duñabeitiak, 2014ko enpresa-bazkideen jarduera ekonomikoaren balantzea aurkeztu dute. Emaitzak, zuhurki, baikorrak direla esan daiteke; azken zenbakiak ikusita berri onik badagoela eta “era progresiboan, pixkanaka, krisia gainditzen ari garela” ondorioztatu daiteke.

Gainera, errekuperazio hori barne-merkatuaren hobekuntzan oinarritu dela aipatu zuten, nazioarteko hainbat merkaturen ezegonkortasunak esportazioei kalte egin baitzien. Dena den, ASLEko enpresek salmenten %28 atzerrian egin zituzten.

Egun, ASLEko datuen arabera, kide diren lan-sozietateen %21k onurak ditu, %61k kontu orekatuak ditu, %15ak arrazoizko galerak ditu eta %3 egoera txarrean dago.

ASLEko zuzendariek krisian dauden enpresen langileei euren lan-sozietate propioa sortzea aholkatu diete, konpainiek aurrera egin dezaten. Haien ustez, lan-sozietateek eskaintzen duten “eredua oso balekoa da langileen partaidetzan oinarritutako kudeaketa duen enpresa gisa”.

Zentzu horretan, ASLEko zuzendariek nabarmendu dute taldeak 28 lan-sozietate berri sortzen lagundu duela 2014an, horietatik 16 krisian zeuden enpresetatik sortuak. Zehazki, iazko bi kasu aipatu zituzten, antzinako Grumal Fagor eta Azkue Altzariak; izan ere, figura juridiko horretan eraldatu izanak ateak zabalik mantentzeko aukera eman die.

Testuinguru horretan, ASLEko nagusiek enpresen birmoldaketa prozesuan Gizarte Segurantzak egindakoa kritikatu zuten. Josetxo Hernándezek esan zuenez, Gizarte Segurantzak zailtasunak dituzten enpresen birmoldaketa erraztu baino oztopatu egiten du, enplegua sustatu beharrean dirua biltzea baita haien kezka nagusia. Horrez gain, Gizarte Segurantzaren jarrera Ogasun sailak egindako planteamenduarekin alderatu zuten. Ogasunak birmoldaketa prozesuak ulertzen dituena azaldu dute, eta “enplegua mantentzeko erraztasunak eta aukerak” emango dituela.

Iturria: Noticias de Gipuzkoa