Egilea: oves-geeb

Martxoan azkeneko Ekonomia Eraldatzailearen Munduko Foroa ospatu zen, Salvador de Bahian, mundu osoko ekonomia alternatiboen mugimenduak bilduz, sistema kapitalistaren hegemoniaren aurrean, 2008ko krisia eta hamar urtetara. Helburua bikoitza izan zen: proposamenak egitea eta maila guztietan lankidetza erraztea. Prozesu horren koordinazioa Bartzelonatik egingo da, Ekonomia Solidarioaren Xarxa, REAS eta Sare Interkontinentalarekin.

Ordutik hona ez dela ekonomiaren finantziazioan, pobretasunean eta desberdintasunen igoeran edo, ingurumenaren, produktibitatearen eta kontsumismoaren arloetan aldaketarik gertatu azaldu zuten foroan, nahiz eta sareak eta bestelako ekimen alternatiboak sortu diren hainbat esparruetan (demokrazia, iraunkortasuna. ongizatea). Horrela, lau ardatz sustatzea da helburua hemendik aurrera:

a) Genero desberdintasunak ikusarazi eta salatzen dituzten ekonomia feministak (zaintza lanak, lanpostuen sexu-banaketa) bultzatu.

b) Elikadura-subiranotasuna eta agroekologia indartu, ekonomia eta ingurumenaren iraunkortasuna batu, subiranotasuna eta merkantzi eremuk ondasun naturala eta elikagaiak ateratzea, eta zirkuitu laburrak sustatu.

c) Merkataritzatik kanpo dauden ondasun komun natural, hiritar eta digitalak, modu sozial eta komunitarioan kudeatu.

d) Gizarte Ekonomia eta Ekonomia Solidarioa indartu, pertsonak erdian jarriz, bizitzaren iraunkortasuna bezala, kooperatiba eta auto-kudeatutako jardueran sustatu eta merkatu soziala aurrera eraman, bidezko merkataritza eta finantzaketa etikoekin batera.

Horretarako, mundu osoko mugimenduak eta ekimenak bildu nahi dira, elkar trukatzeko eta elkarlanean aritzeko, partekatzeko eta ikusgai egiteko, artikulatzeko eta biderkatzeko. Ildo horretatik, helburua da ekonomia eraldatzaileen mugimenduak eta ekimenak ahalik eta gehien biltzea eta, gainera, trukea eta lankidetza lana sustatzen duen metodologia aurrera eramatea. Aipatutako lau ardatzak garatzeko, mundu mailako agenda komuna prestatuko da eta 2020an Ekonomia Eraldatzailearen Munduko Foro Sozial bat antolatuz. Lan guzti horrek 2020a eta gero jarraipena izango du, politika publikoetan eragin handiagoa lortzeko, gehikuntza eta inpaktua bezala.

Iturria: REAS

Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkarteak (EHLABE), 13 erakunde eta Euskadin finkatutako ehun enplegu-zentro baino gehiago atxikiak dituela, Euskadiko enplegu bereziaren aldeko erakundeen % 95 biltzen du.

Urritasunen bat duten pertsonen enpleguaren goranzko joera bere horretan mantendu da Euskadin. Eta joera horrek gizarte orokorreko enpleguaren hazkundea gainditzen du. Horrela 2018an, EHLABEri atxikita dauden erakundeek % 2,21ko enplegu-hazkundea lortu zuten 7.966 langile bilduz. Aurreko urtean Euskadiko enplegu-tasa orokorrean izandako %1,61ko hazkundearen oso gainetik.

Azken urteetako joera da. Azken bost urteetan, desgaitasuna duten pertsonen enplegua %33-ko hazkundea batu du. Horrela ba, EHLABE, Euskadin kolektibo honen enpleguaren %95-a batzen duenak, 2013an 6.000 lanpostu izatetik, gaur eguneko ia 8.000etara heldu da.

Gainera, azken urteetan sortutako enplegua kolektibo zehatzagoan oinarritu da, enplegagarritasunerako laguntza-premiarik handienak dituzten pertsonen kolektiboan, hau da, gaixotasunen mentala, urritasun intelektuala edo % 65etik gorako urritasun fisiko eta sentsoriala duten langileenak. Honela, 2018an enplegu zentro berezietan sortutako 173 lanpostu berrietatik, 160 bat (%92-a) kolektibo honetakoak dira. Honek suposatzen du EHLABEko erakundeetako lanpostuen erdiak baino gehiagok – %56-a (4.471 langile)- lan txertatze behar berezietako langileak izatea dagoeneko.

Horiexek dira EHLABEren 2018ko balantzean bildutako ondorio nagusiak. Balantzea gaur goizean aurkeztu da prentsaurrekoan, Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuaren, Txema Franco EHLABE-ko presidentearen eta Pablo Moratalla elkartearen koordinatzailearen parte-hartzeaz.

“Igarotako krisialdi garaia bada ere, EHLABE erakundeek ez dute bakarrik kolektibo honen enplegua mantentzea lortu, baizik eta lan aukera berriak sortzea lortu dituzte, gaixotasun mentala edo urritasun intelektuala duten pertsonen artean bereziki”, azaldu du EHLABE-ko presidenteak.

Bere partez, Artolabalek Euskadin “Pertsonen gaitasunen eta haien garapenaren inguruko gizarte eta laneratze eredua daukagu, lanbide aukerak sortzen dituena ingurune profesional eta lehiakorrean”.

Enplegu zentro berezietan enplegu sortze-tasa sendo hori, gainera, enplegu arruntak, publiko zein pribatuak sortutakoak, Euskadik langabezia tasarik baxuena du Estatuaren desgaitasunen bat duten pertsonentzat. Gaur egun, Euskal Autonomia Erkidegoko tasa% 21era iristen da, Estatuko batez bestekoaren% 26,2koa.

“Hala eta guztiz ere, oraindik ere tasa altua da tasa orokorrarekin alderatuz, beraz, murrizteko lanean jarraitu behar dugu”, esan zuen Francok. Hortaz, Euskadin, azken datuen arabera, urritasunen bat duten 82.000 pertsona inguru daude lan adinean (16 eta 64 urte bitartean), eta horietatik 29.000 inguru aktibo daude.

Kontratu mugagabea

Edonola ere, enplegu egonkorra da. EHLABEko enplegu zentro berezietan lan egiten duten urritasunen bat dute pertsonen% 69 kontratu mugagabea dute. Egonkortasuna, hain zuzen ere, sei ehuneko puntu igo da azken urtean. “EHLABEko erakundeek sektore eta nitxo berriak arakatzeko gai dira, enplegu aukera berriak sortuz, batez ere laguntza behar gehiago duten pertsonentzat”, azaldu du Moratallak.

EHLABEko erakundeen enplegu-hobekuntza honen arrazoiak, enpresa hauen jardunari lotutako sektore tradizionalen -bereziki industria eta zerbitzu sektoreen- aprobetxamenduarekin eta enplegu-nitxo berrien garapenarekin lotuta daude. Industria sektorearen susperraldiari, sektore zerbitzuan sortutako lanpostu berrien gorakada eta osasuna, turismoa, ostalaritza, aeronautika edota logistika bezalako sektoreetan sortutako aukera berriak gaineratu behar zaizkio.

Maila orokorrean, EHLABEko erakundeetako lanpostuak sektore artean oreka mantentzen dute. %52,61 industria sektoreari dagokio, eta % 46,94 zerbitzu sektoreari.

2018an EHLABEk, aldi berean, bere helburu nagusietako batzuk betetzen ditu: enplegu berezi bateko langileei ohiko enpleguetara igarotzea. Iaz, desgaitasunak dituzten 144 pertsona guztira enpresek arruntak ziren, horietatik 109 laguntza handiena behar zuten taldekoak. “Enplegu arruntean zailtasun handiak izan arren, erakundeek hasten jarraitzen dute eta emaitza onak lortzen dituzte EHLABEren funtsezko helburuetako batean, hala nola, trantsizioa enplegu arruntaren sustapenean, bere koordinatzailea azaltzen du.

Iturria: EHLABE

Martxoaren 25 eta 29 bitartean UPV/EHU-ko kooperatiba alorreko bi aditu irakasle egon ziren Kolonbiako Universidad Autónoma Occidental de Cali eta UNIMINUTO Unibertsitateetan, ekintzailetza kooperatiboaren eta kooperatibismoaren inguruan elkar trukeak egiteko.

Bi irakasleak, Aitor Bengoetxea eta Enekoitz Etxezarreta, Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutuko kideak dira (GEZKI) eta kolonbiako bi unibertsitateotan aste osoan zehar antolatu zituzten irakaslegoaren formakuntza eta jardunaldietan parte hartu zuten.

Iturria: GEEB

Duela 7 urte abiatu zen 40 pertsonen eskutik; gaur egun 10.000 bazkide, 28 langile, 120 boluntario eta sorkuntzako bere proiektu propioak ditu.

10.000 bazkide ditu dagoeneko energia %100 berriztagarria merkaturatzen duen irabazi asmorik gabeko Goiener S.Coop.ek. Honek erakusten du eredu energetikoa aldatzeko 2012an sortutako proiektuak onarpen handia duela gizartean eta merkatu elektrikoa bezelako sektore konplexuan egonkortzen jakin duela.

Energia berriztagarria merkaturatzeaz gain, Goienerrek beste zenbait jarduera ateratzen ditu aurrera, hala nola, argindar sortzaileak ordezkatzea, argindar berdea bera sortzea edo autokontsumoko istalazioen inguruan aholkua ematea. Santiago Ochoa de Eribe Goienerreko zuzendariaren arabera bilakaera hori «ez litzateke posible izango pertsona askoren lan eta energiagatik ez balitz. Eskerrak, pertsona guzti hoiei eta eredu jasangarri, justu, demokratiko eta parte-hartzaileago baten alde gugan konfidantza jarri duten guztiei».

Oinarri sendo hauekin, Goiener S.Coop.ek etorkizunari itxaropentsu aurre egiten dio eta bere helburuen artean, sektoreko aktibitatean eta kontzientziazio lanetan jarraitzeaz gain ondoko hau ere izango du: «gizon eta emakumeen arteko benetazko berdintasuna duen eta bere jardueraren erdigunean bizitza eta pertsonak jartzen dituen proiektu kooperatiboan urratsak ematea».

Iturria: REAS

Martxoaren 11 eta apirilaren 9 bitarte Eusko Legebiltzarreko Lan eta Justizia Batzordearen bilkuretan Euskadiko Kooperatiben Lege berriaren aurre proiektua landu da, Lan eta Justiziako sailburuaren eta adituen agerraldiaren bitartez.

Saioen bideo guztiak eskuragarri daude.

Martxoaren 11an San José andereak, Lan eta Justizia Sailburua, bere lantaldearekin batera (Gizarte Ekonomiako Zuzendaria, tartean) agerraldia egin zuen Eusko Legebiltzarreko Batzordearen aurrean, talde politiko ezberdinei Euskadiko Kooperatiben Lege berriaren aurreproiektua azaltzeko.

Zenbait adituk ere parte hartu zuten, hala nola CEPES (Confederación Empresarial Española de la Economía Social) edota KonfeKoop-eko (Euskadiko kooperatiben konfederazioa) presidente Rosa Lavinek.

Apirilaren 2an Mondragon Kooperatiba Korporazioko kideek, EKGK (Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseilua), Ekai Center, Euskadiko Nekazaritzako Elikagaien Kooperatiben Federazioa eta LANKI Mondragon Unibertsitateko Lankidetzaren ikertegiko ordezkariek egin zituzten agerraldiak.

Apirilaren 2an REAS Ekonomia Alternatibo eta Solidarioaren Sareen Sareko ordezkari Carlos Azkunze aritu zen eta, azkenik, apirilaren 4an, Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutuko (GEZKI) Zuzendari Aitor Bengoetxeak izan zuen hitza.

Iturria: GEEB

Apirilean bukaeran Malagak NESI Global Forumaren bigarren edizioa antolatu zuen, Ekonomia Berriaren eta Gizarte Berrikuntzaren Forum Globala. Ia 1.000 pertsonek parte hartu zuten hainbat herrialdetako 30 adituk azaldutakoa bereganatzeko, Nazio Batuen Garapen Iraunkorraren Helburuen (GHI), 2030ko Agendaren eta Parisko Akordioren inguruan.

Hain zuzen ere, udalak antolatutako foroan, hiriko ordezkaritzak eta unibertsitateak, baita nazioarteko erakundeek (Nazio Batuek, aliantzak, fundazioak eta banku etikoak), elikagaiak, etxebizitzak eta abar bezalako errekurtsoen erabilera iraunkorrentzako soluzioak bilatu zituzten, Jantzien (moda), energia, finantzak eta lana bezalako baliabideen iraunkortasunaz mintzatuz.

Unibertsitateko ikasle gazte batzuek egindako txosten baten eskutik, 2030an kokatu ziren forora joandako jendea, urte horretarako Garapen Iraunkorreko Helburuak (GIH) noraino beteko litezkeen aurreikusteko. Helburu horien betetzean aritzen dira hain zuzen, Ciedes Fundazioa (GIHetan espezializatuta) eta hiriburuko udalak.

Bestalde, Malagako probintziako Aldundiak berrikuntza sozialeko programak nabarmendu zituen, esate baterako, landaren despopulazioa, populazioaren zahartzea edo garunen ihesaldia. Azkenik, hiriko unibertsitateak 2030 Agenda eta ikerketa eta irekitasuna lortzeko ahaleginak nabarmendu zituen. Azkeneko gai honi buruz, Peter Holbrook aditu britainiarrak bere hitzaldian sakondu zuen Agendaren rola desberdintasunak eta klima-aldaketak murrizteko. Publiko zabalago batera iristeko, berrikuntza sozialaren jaialdi bat zuzeneko musikarekin egin zen eta hainbat inspirazio hitzaldi ospatu zituzten.

Iturria: Observatorio Español de la Economía Social

Pasa den apirilaren 5ean, IUDESCOOP Institutuak antolatuta, gizarte ekonomian emakumeek duten egoeraren inguruko Nazioarteko Jardunaldia egin zen Valentziako Unibertsitatean.

Atlantikoko bi aldeetako hainbat ikerketa taldek proposatu duten ekimena da, gizarte ekonomia eta solidarioko erakundeetako bazkide edota langile diren emakumeen parte hartzea aztertzea helburu duena.

Honetarako, hainbat jarduera antolatu dira, eta horien artean kokatzen zen apirilean egindako jardunaldi hau, helburu nagusia gaur egungo egoera aztertzea izan zelarik, etorkizunera begira, diskriminazioa gainditzeko eta genero harreman berdintsuagoak izateko metodologia ezberdinak ikertu ahal izateko.

Iturria: Valentziako Unibersitatea

Ministro Kontseiluak apirilaren 12an onartu zuen Sektore Publikoko Sozialki Arduratsua den Kontratazio Publikoaren Legearen sustapenerako plana. Honen bidez, minusbaliatuen kontratazioa, gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna eta lanaren adiskidetze eta soldata baldintza onak betetzen dituzten praktikak kontratu eta lizitazio publikoen bidez saritu nahi dira.

Planak hainbat helburu ditu, hala nola, enplegu aukerak, lanaren duintasuna, irisgarritasuna eta gizarteratzea sustatzea, denbora luzez Gizarte Ekonomiako erakundeek jorratu dituzten arloak izanik. “Kontratazio Publiko Estrategiko” modu hau berritasun bat da, politika sozialak bezalako gogoeten menpe dagoelako.

Planaren ardatza osatzen duten hiru puntuak hauek dira:

a) Sozialki arduratsua den kontratazioaren alorrean indarrean dauden lege xedapenak sistematizatzea (deusgaitasuna duten langileen %2aren derrigorrezko kuota betetzen ez duten enpresak baztertuko dira). Era berean, gizarte edo lan araudiak urratzen dituzten eskaintzak baztertzeko eta zerbitzuaren kalitatea parametro gisa erabiltzeko neurriak ezartzen dira. Beste aldetik, kontratatzaileak exekuzioan zenbait gizarte arau betetzen direla ziurtatzea nahi da, kontratua bertan behera uztea nahi ez badute enpresariek.

b) Prestakuntza fasean kontratazio publikoaren inguruko irizpide sozialak legean ezarritakoaren arabera finkatuko dituen ministerioko lantaldea sortzea.

c) Ezarritako jarraibideak beteko dituzten estatu publikoaren zuzendariak trebatzea.

Iturriak: Observatorio Español de la Economía Social

Pasa diren apirilaren 4 eta 5ean, REJIES-COST Topaketa arrakastatsua ospatu zen Sevillako Unibertsitatean. Gizarte Ekonomiako Ikertzaile Gazteen Sareak (REJIES) eta EMES Nazioarteko Ikerketa Sareak  elkarrekin antolatutako ekitaldia izan zen. Bertan partu hartu zuten Nazioarteko hainbat lekutatik iritsitako eta Gizarte Ekonomiaren eta enpresa sozialen eremuan alor ezberdinak aztertzen dituzten hainbat gazte ikertzailek.

Topaketan izan ziren, besteak beste, CIRIEC-Espainiako lehendakaria den Adoración Mozas eta Sevillako Udaleko gizarte ekonomiako aditua den David Pinos. Hauek adierazi zutenez, Gizarte Ekonomiak eta enpresa sozialek jokatzen duten papera tokiko garapenerako erabakigarria da, eta sektorea indartzeko eta gizartearen beharrizanei erantzuteko estrategiak ezartzea beharrezkoa da.

Iturria: CIRIEC