Egilea: oves-geeb

Irailean itzuliko gara albiste berriekin

Euskadiko Kooperatiben Kontseilu Gorenak Kooperatiben Nazioarteko Eguna dela-eta egindako pertzepzio-azterketa aurkeztu zuen, “Elkarrekin hobeto berreraiki” lemapean.

Enpresa kooperatiboaren balioak indartu egin dira pandemiaren urte honen ondoren. “Gaur inoiz baino beharrezkoagoa da pertsonak protagonista izango dituen eta guztion onerako izango den eredu ekonomikoa. Krisi honetatik hobeto atera nahi badugu, lankidetzan aritu behar dugu”. Mezu hori zabaldu zuten Euskadiko Kooperatiben Mugimenduak eta Eusko Jaurlaritzako Lan Sailak uztailaren 3an egin zen Kooperatiben Nazioarteko Eguna zela eta. Aukeratutako lema, “Elkarrekin hobeto berreraikitzea”.

Ospakizun horrek Euskadiko Kooperatiben Kontseilu Gorenaren (CSCE-EKGK) pertzepzio-azterketa aurkezteko balio izan zuen. Azterketa horren arabera, euskal herritarrentzat kooperatibak dira maila sozialean hobekien aintzatetsitako enpresa-gizartea.

Elena Pérez Barredo Eusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Segurantza sailburuordeak, Patxi Olabarria Euskadiko Kooperatiben Kontseilu Goreneko presidenteak eta Rosa Lavín Euskadiko Kooperatiben Konfederazioko lehendakariak kooperatibek ekonomiaren eta gizartearen berreraikuntzan duten garrantzia nabarmendu zuten Bilbon.

“Urte oso gogorretik gatoz, eta zalantzak ditugu oraindik. Oraindik lan asko dago egiteko. Baina bada zerbait ikusi duguna: kooperatibak beste enpresa batzuk baino erresilienteagoak izan direla. Aurre egiten jakin dute eta irteteko hobeto prestatuta daude”, esan zuen Lan sailburuordeak.

Patxi Olabarria CSCE-EKGKko lehendakariak, berriz, honako hau adierazi zuen: “Euskadik erreferentzia izaten jarraitzen du nazioarteko kooperatiben ereduan, eta zailtasunak zailtasun, hazten jarrai daitekeela erakutsi du”.

Olabarriak kooperatibismoari eta kooperatibei buruzko 650 inkesten bidez egindako pertzepzio-azterketaren emaitzak aurkeztu zituen. Azterlanak hainbat alderdi lantzen ditu, hala nola kooperatibismoari buruzko ezagutza maila, sozietate kooperatiboen irudia eta zein diren ezagunenak. “Ondorio nagusia da sozietate kooperatiboak direla maila sozialean ondoen ezagutzen den enpresa-gizarte mota, eta horrek asko pozten gaitu”, azpimarratu zuen.

Kooperatibismoaren irudi on hori hurbiltasun-sentimenduaren bidez berresten da, inkestatutako pertsonen %66k kooperatiba batean lan egiten duten senideak edo lagunak baitituzte. Gainera, kooperatiba-sozietateei kontzeptu eta balio hauek esleitzen zaizkie esklusiboki: aberastasun partekatua (% 79,7), pertsonen parte-hartzea (% 78,5) eta langileen konpromisoa (% 60,2).

Elkartasuna, gardentasuna eta pertsona zentroan kokatzea dira kooperatibei gainerako enpresei baino gehiago lotzen zaizkien ezaugarriak. Hori dela eta, kooperatibek gomendio-indize hobea lortzen dute lan egiteko leku gisa, kalitatezko enpleguarekin lotuta.

Gehien ezagutzen diren kooperatibak nekazaritzakoak eta etxebizitzakoak dira; hala ere, adibide zehatzak aipatzean, gehienak lan elkartukoak dira —industrialak, eraikuntza eta zerbitzuak—. Azterlanaren arabera, hauek dira ezagunenak: Grupo Mondragón, Eroski, Fagor, Irizar, Laboral Kutxa, Ulma, Orona, LagunAro, Maier eta Danobat.

CSCE-EKGK pozik agertu zen euskal kooperatibek duten irudi onarekin, eta erronka hauek nabarmendu zituen: “kooperatibismoa bere aniztasun osoan onartzea eta gazteriaren arteko kooperatibismoaren ezagutza areagotzea”. Horrez gain, kalitatearen, iraunkortasunaren eta aukera-berdintasunaren ezaugarriak indartu zituen.

Iturria: Konfekoop

Uztailaren 6an Donostiako Miramar Jauregian ASLEren In4BTE europar proiektuaren amaierako konferentzia egin zen, enpresaren jabetza langileei eskualdatzeari buruzkoa.

Zehazki, In4BTE proiektuaren helburua da kasu errealak aurkitzea eta aztertzea, non informazio-, kontsulta- eta partaidetza-eskubideek eta gardentasun-printzipioek garrantzi handia izan baitute enpresen ondorengotza- eta berregituratze-prozesuetan. Horrek esan nahi du enpresaren eskualdaketa egokia egin dela langileengana, eta enpresa-mailako gizarte-elkarrizketa hobetu dela.

Informazio gehiago (ingelesez), hemen.

Ekitaldian, partaideek hitz egin zuten jabetza langileei transmititzeko prozesuen funtsezko elementuei buruz, eta arrakasta-kasuak ere aurkeztu ziren.

Jardunaldiari irekiera Jone Nolte ASLEko zuzendariak eman zion, Maravillas Espín Espainiako Gobernuko Lan Autonomoko, Gizarte Ekonomiako eta Enpresen Gizarte Erantzukizuneko zuzendari nagusiarekin batera, eta hainbat adituk hartu zuten parte, baita arrakastsuak izan diren proiektuen ordezkariek ere.

Iturria: ASLE, In4BTE

2021eko urriaren 7an eta 8an XIV. Nazioarteko RULESCOOP Biltzarra egingo da Almeriako Unibertsitatean (Espainia), Gizarte Ekonomiaren eta Enpresa Kooperatiboaren Zuzenbideko Ikerketa Zentroaren (CIDES) eskutik. Bertan Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutuak (EHU) ere parte hartuko du. Kongresu honen gai orokorra “Identitate kooperatiboa: ekonomia kooperatiboaren eta solidarioaren elementu bereizgarriak balioztatzea” da.

Kongresua aurrez aurre nahiz online egingo da, eta 5 gai ardatz jorratuko dira:

• Kooperatibaren printzipioak eta balioak Ekonomia Kooperatiboaren eta Solidarioaren ikur bereizgarri gisa
• Kooperatiba faltsuak zergatik sortzen dira eta nola saihestu?
• Balioekin ekitea: gizarte-ekimena
• Enplegu kooperatiboa identitate kooperatiboaren ikur gisa
• Berrikuntza iraunkorrak kooperatibatzea

Izena emateko epea 2021eko uztailaren 31n bukatuko da, Kongresuaren web orriaren bidez.

Iturria: RULESCOOP

2021-2023 aldirako RIPESSen (Ekonomia Sozial Solidarioa Sustatzeko Kontinentearteko Sarea) orientabide estrategikoek ESS konponbideak sendotzea eskatzen dute, eta eragin eraldatzaileagoaren alde egiten dute.

ESSren oinarrizko sareak eta bertako kideak kontinente guztietan funtsezko eginkizuna betetzen ari dira Covid19ren erronkak gainditzeko eta haien erresistentzia eta berritzeko gaitasuna erakusteko. Orain, erronka ez da nola berreraiki Coviden aurreko egitura sozioekonomikoak, baizik eta nola eraiki munduko herri eta komunitate guztien beharrek eta gure planetaren babesak bultzatutako garapen-eredu alternatibo bat.

Orain, prozesua azkartzeko aukera dago, komunitateetan sortzen ari diren milaka irtenbide burutsuak aprobetxatzeko, eta aldaketa positiboa iraunkorra eta globala izan dadin bere aniztasun osoan, giza eskubideetan eta gizarte-, ingurumen- eta ekonomia-justizian oinarrituta.

Aldi berean, ESSko ekosistemak maila guztietan garatu eta indartu nahi dituzte, lehendik dagoenetik abiatuta.

Horretarako, RIPESS kontinentearteko sarea aurrera doa. Nazioarteko koordinazio sendoagoa eta plan estrategikoa ezarri dute 2021-2023 aldirako. Plan honek kontuan hartzen ditu bai testuingurua bai ESS osatzen duten sare kontinentalen eta sektorialen lehentasunak, beharrak eta ikuspegiak.

Hartu diren eta estrategia berria ezartzeko erabiliko diren bi orientazio estrategiko nagusiak sare kideen lanari balioa erantsiko dioten alderdietan oinarritzen dira, eta, gainera, eskualde eta mundu mailan eragin eraldatzaileak bermatuko dituzte. Hauek dira bi lehentasun horiek:

• Nazioartean eragina duen lana indartzea, tokiko mailatik maila globaleraino, ESSren ekimen eta sareek ekarritako irtenbideen ikusgarritasun handiagoa ziurtatzeko, eta, hartara, eragin eraldatzaileagoak lortzeko.
• Azpi-eskualdeko ESS sareen lana indartzen laguntzea azpi-eskualdeko eragina duten jardueretan, nazionaletako eta tokiko ESS sareetako kideekin lan egitea.

Garai berriaren estrategia anbizio handikoa da, egungo krisiak mugatutako eta ahuldutako gaitasunekin. Baina uste dute ekintza horiek guztiak paraleloan egin behar direla, eta pixkanaka indartu egin behar direla, kontuan hartuta aldaketa sistemiko erreal eta sakon baten premia larria. Sinetsita daude ESSak eta horrekin lotutako ekonomia eraldatzaileek irtenbideak eskaintzen dituztela, eta horiek kontuan hartu, indartu eta berehala babestu behar direla.

Iturria: REAS

Gizarte-, kultura- eta ekonomia-arloetan antolatzen den edozein jardueraren inguruan bezala koronabirusa ere gonbidatu bat izan zen Gipuzkoako Ganberak antolatzen duen enpresari sariak emateko ekitaldian. Bexen Medical enpresak eragin handia izan du pandemian, maskarak fabrikatzeagatik lehenik eta txertoak biltegiratzeagatik gero, eta Gipuzkoako enpresa izendatu zuten 2021ean.

Sari-banaketa uztailaren 1ean egin zen, Donostian, Gipuzkoako diputatu nagusiak, Markel Olanok eta garapen ekonomikoko kontseilariak, Arantxa Tapiak parte hartu zuten ekitaldian.

Mondragon Taldeko kooperatibak erakutsitako konpromiso soziala eta enpresariala izan zen kameralariak sari gorena emateko argudiatu zuen arrazoi nagusia. Oraingo honetan, gainera, esperientzia sendoa aitortu du, eta, horri esker, egoera zail batera bizkor egokitu ahal izan da, pandemiaren hasieran maskarak oso urriak zirenean, eta estatu osorako ekoizpena hasi du.

Sariak, halaber, Bexen Medicalen aitzindariak direla onartzen du. Ekipo aurreratuak zituen, eta, gero, covidaren aurkako txertoak behar bezala mantentzen zirela bermatzen zuten. Horri esker, sendagai fin horiek biltegiratu eta banatzeko erreferente bihurtu zen.

Gaur egun, Bexen Medicalek 150 langile ditu eta urtean 31,5 milioi euroko fakturazioa.

Iturria: Noticias de Gipuzkoa

… kooperatibek eta lan-sozietateek Debagoieneko 2 lanpostutik ia 1 biltzen dutela? Infografian, eskualdeko desberdintasunak ikus daitezke, Gizarte Ekonomia Klasikoaren (Lan Sozietateak eta Kooperatibak) enpleguak eskualde bakoitzeko enplegu osoan duen pisu erlatiboari dagokionez. Hala, azpimarratzekoa da Gizarte Ekonomia Klasikoak Debagoienean duen garrantzia (% 48,4). Izan ere, euskal kooperatibismoaren sorlekua izan da aspalditik, eta oraindik ere halatsu aurkezten zaigu. Horren ondorioz, bi enplegutik bat kooperatiba edo lan-sozietate bati dagokio. Era berean, sektore horretako enpleguak garrantzi erlatibo nabarmena du Tolosa-Goierrin (%12) eta Durangaldean (%11), sektore horrek batez beste EAE osoan duen garrantzia ia bikoiztu egiten baitute (%6,5). Batez besteko horren gainetik daude Bizkaia-Kosta (%8,4) eta Debabarrena (%7,4), eta gainerako eskualdeak azpitik daude.

Euskal hiriburuak dauden kasuetan, nahiz eta ikusi dugun Gizarte Ekonomia Klasikoko enpleguaren zati handi bat biltzen dutela, beren eskualdeetako enplegu osoarekin alderatuta, ez dute hain pisu adierazgarririk, enpresa-sare zabala eta askotarikoa duten lurraldeak baitira, eta zerbitzuen sektoreak presentzia handia baitute.

Bestalde, itxurazko produktibitateari buruzko mapa (enplegatuko Balio Erantsi Gordina), ikus daiteke EAEko eskualde guztietan. Kasu honetan, langile-masa handiak biltzen ez diren lurraldeek dute itxurazko produktibitate handiena, baita industria-sektoreak pisu handiagoa duenetan ere. Aldiz, zerbitzuen sektorea nabarmentzen den tokian, oro har industria baino produtibitate txikiagoa duen sektorea, itxurazko produktibitatea txikiagoa da.

Gizarte Ekonomiako lurralde dossierretik ateratako datuak dira, eskuragarri hemen (gazteleraz).

Iturria: GEEB

EHLABEren Batzar Orokorra Bergaran 2021eko ekainaren 15ean egin ondoren, Elkarteko Zuzendaritza Batzorde berria eratu zela, honako pertsona hauek osatua geratu da:

– Presidentea: Asier Vitoria Inchausti, Gureak

– Idazkaria: Begoña Errazti Esnal, Eragintza Fundazioa

– Diruzaina: Jose Luis Alonso Quilchano, Indesa 2010

EHLABEren web orrian presidente berriak idatziriko oharrak honela dio:

“Lehenik eta behin, Txema Franco presidentea buru duen Zuzendaritza Batzordeak egindako lana eskertu nahi genuke. Beren lanarekin, gizarte-ekimenetik, desgaitasuna eta ,batez ere, laguntza-premia handienak dituztenena, duten pertsonen enplegua hobetzen lagundu dute, bai eta gure euskal gizarteratze- eta laneratze-eredua erreferente izaten jarrai dezan ere, bai estatuan, bai Europan”.

Covid-19ren pandemiak eragindako osasun- eta ekonomia-krisia gorabehera, EHLABEko erakundeek desgaitasuna duten pertsonen enplegu osoari eustea lortu dute 2020. urtean, eta, horrez gain, enpresetan 210 enplegu lagundu berri sortzen lagundu dute. Lan nekeza izan arren, desgaitasuna duten pertsonen lan-egoerak okerrera egiten jarraitzen du gainerako biztanleekin alderatuta.

Beraz, gizarte-ekimenaren sektoreak ahaleginak eta lana areagotu behar ditu, administrazio publikoekin eta euskal gizarteko gainerako eragileekin lankidetzan, EAEn enplegu-politika aktiboak garatzen jarraitzeko, desgaitasunen bat duten pertsonentzako enplegu ireki, inklusibo eta irisgarriko politiken eta programen eredu integratu baten bidez, haien enplegagarritasuna hobetzeko helburuarekin.

Ildo horretan, Zuzendaritza Batzorde berriak eta EHLABEren talde teknikoak erronka handi batzuk ditugu agintaldi berri honetarako, eta horiek lortzeko lana eta lankidetza indartu behar dira desgaitasunaren erakundeekin, administrazio publikoekin, Hirugarren Sektoreko eta Gizarte Ekonomiako gainerako erakundeekin eta gainerako eragile sozial eta ekonomikoekin.

Azken batean, eta ziurgabetasun-garai horiek gorabehera, estuago lan egin behar dugu, desgaitasuna duten emakume eta gizonentzat aukerak sortzen jarraitzeko”.

Iturria: EHLABE

Pasa den ekainaren 24an GEZKIk antolatutako “Langileen parte hartzea enpresan: egoera eta erronkak” jardunaldi akademikoa egin zen Donostiako Joxe Mari Korta egoitzan.

Langileen parte hartzea enpresan inoiz zaharkitua geratzen ez den gaia da. Gure legedia oso lausoa da eremu honetan, ia ez da legezko betebeharrik. Horregatik, langileen parte hartzearen auzia langile eta enpresen arteko erronka da. Jardunaldi honetan gai horri buruz hausnartu zen. Horretarako, unibertsitateko ikuspegi teorikoa eta langile zein enpresaburuen ikuspegi praktikoa lantzea izen zen helburu nagusietako bat.

Jardunaldi aberasgarria izan zen, ikuspegi ezberdinak aztertu baitziren. Irekiera ekitaldia Eusko Jaurlaritzako Ekonomia Sozialeko Zuzendaria den Jokin Diazen eta GEZKIko zuzendaria den Aitor Bengoetxearen esku egon zen. Lehenengo atalean, esparru juridikoa, eredu konparatuak, Euskal Herriko egoera zehatza aztertu zituzten aditu ezberdinek.

Bigarren atalean, berriz, langile, enpresa eta erakunde ezberdinen ikuspegi praktikoa landu zen. Batetik, Euskal Herriko eredu desberdinen aurkezpena egin zuten, eta bukatzeko, mahai inguru interesgarria antolatu zen agente ezberdinen parte hartzearekin.

Hurrengo egunetan, jardunaldiaren grabaketa osoa ikusgai izango da GEZKIko web orrian.

Iturria: OVES-GEEB