Bloga

REAS Euskadik webgune berri bat aurkeztu du, Alternatibak eta Politika Publikoak Elikatzen. Bertan, Bizilur, Etxalde-Nekazaritza eta EHNE-Bizkaiaren lanetik abiatuta, azkeneko urteetan aurrera eramandako ekimenak biltzen dira, batez ere bi proiektuen bidez, “Euskal herrian beste bizi ereduak lortzeko burujabetzak ereiten” ikerketa eta “Politika publikoak elikatzen” mintegia.

Ekimen guzti hauek eragile anitzek bultzatu dituzte (botere publikoak, akademia, nekazal mugimendu, kolektibo sozialak…), irizpide ezberdinak jarraituz (sareak eratuz, legeria eta arautegien bidez, planifikatuz edo diagnostikoei esker). Landutako eremuak burujabetza energetikoa, emakumeen autonomia, ondasun naturalen babesa, komuna denaren antolamendua eta jakintza askea eta bertako elikadura sistemak dira. Helburua gaur arte garatutako ekimenak konpartitzea da, horrela baimenduz hauek ezagutzea, elkarbanatzea eta esperientzia berriak inspiratzea, sareak eratuz.

Horrela, webgunean mapa bat aurkezten da, “Elikadura burujabetza eraikitzen duten bertako esperientzien mapa” izenekoa. Mapa honetan, orain arte, ia ehun ekimen kokatzen dira, hiru lurralde historikoetan kontzentratuak, batez ere Bilbo eta Donostia inguruan. Web-tokiak proiektu bati buruzko informazioa bidaltzeko aukera ematen du, bere ezaugarri nagusiak zehaztuz galdetegi baten bidez, gero esperientzia horiek Bizilurrek igotzeko eta jakinarazteko.

Iturria: REAS Euskadi eta Bizilur

“Geroari aurre hartuz” lelopean, maiatzaren 7 eta 8an Euskadiko Irakaskuntza Kooperatiben IV. Kongresua aurrera eraman zen Bilbon. Bigarren eguneko gai nagusia eraldaketa digitalak eta inteligentzia artifizialak hezkuntzan izango duen eragina izan zen.

Lan eta Justiziako sailburu María Jesús San Josék eman zion amaiera Euskadiko Irakaskuntza Kooperatiben IV. Kongresuari, zeinetan bi egunetan zehar 150 profesional baino gehiago bildu ziren, hezkuntzaren etorkizunari buruz hausnartu eta azkenaldiko joeren berri izateko, Erkide-Irakaskuntzak antolaturiko jardunaldietan.

Azkeneko egunean Deustuko Unibertsitateko Alex Rayónek hezkuntzaren eraldaketa digitalaz hitz egin zuen eta kritiko agertu zen prozesu hori nola ematen ari denaren arabera. Argudiatu zuenez, irakurri edo idatzi bezalako aktibitateak bitarteko digital baten laguntzaz egin ezkero, garapen neurologikoa jaitsi egiten da.

Gai horretaz gain, bi egunetan zehar aditu andanak parte hartu zuen, euskal irakaskuntza kooperatibek dituzten erronken inguruan arreta jartzeko, hala nola UPV/EHU-ko Aitor Bengoetxea, Mondragon Unibertsitateko Igor Ortega, Gaindegiako Imanol Esnaola, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Javier Fidalgo, etab.

Guzti horien eta gainontzekoen aurkezpenen bideo-laburpenak ikusgai daude hemen.

Iturria: Irekia, Interempresas

Desgaitasuna duten pertsonen eskubide eta duintasuna babestera bideraturiko nazioarteko giza eskubideen instrumentua da. Hitzarmenaren zenbait atalek Estatuak behartzen ditu kolektibo honen giza eskubideak bermatuak izan daitezen gizarteko beste kideen pare, legearen aurrean berdintasuna dutela bermatzearekin batera.

Hitzarmena Nazio Batuen Erakundearen 2006ko abenduaren 13ko Asanblada Orokorrean onartua izan zen. Espainiar estatuak 2007 urtean berretsi zuen eta 2008ko maiatzaren 3an sartu zen indarrean, ordenamendu juridikoaren parte pasatuz.

EHLABE-ren agerraldia Enplegu, Gizarte Politika eta Gazteria Batzordean

Pasa den maiatzaren 7an EHLABE-k (Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkartea) agerraldia egin zuen Eusko Legebiltzarreko Enplegu, Gizarte Politika eta Gazteria Batzordean, honek eskatuta, desgaitasuna duten EAEko pertsonen gizarteratze- eta laneratze-eredua, egungo egoera eta sektoreak kolektibo horren enpleguari dagokionez etorkizunerako dituen erronkak azaltzeko.

BIS Txokobide Elkarteak ere egin zuen agerraldia, Batzordeak eskatuta, ahobatezkotasuna lortzeko Eusko Legebiltzarrak hiru euskal probintzietan “aldagailu inklusibo”en inguruko ikerketa bat eta proiektu pilotu bat egiteari buruzko mozioan.

Iturria: Eusko Legebiltzarra, Federación Aspace

Maiatzaren 28 eta 29an, ESSAQUI proiektuaren amaierako solasaldia ospatu zen Bordelen, hiri horretako Science Po fakultatean, Gizarte Ekonomia eta Ekonomia Solidarioaren lurralde erregimenen mutazioei buruzkoa. ESSAQUI proiektua 2015 eta 2019 artean garatu zen, politika publikoek –instituzionalizazioa edo “jardunbide egokien” zirkulazioa, adibidez– Gizarte Ekonomiaren erakundeen hazkunde edo ahultzean izandako eraginak aztertzeko.

Hitzaldian “Instituzioak ispiluan” gaia jorratu zen. Ekitaldia, Bordeleko Unibertsitateko Émile Durkheim Zentroak eta Akitaniako Garapenerako Prestakuntzarako Institutuak antolatu zuten, Frantziako CNRS eta Akitania Berria erregioaren lankidetzarekin. Hainbat mintzaldik osatu zuten solasaldia, Gizarte Ekonomiaren lurraldetasunaren inguruan: XIX. mendetik aurrerako Historia, deszentralizazioan oinarritutako politika publikoak, eta zehazki Akitaniako eskualdean, edo Gizarte Ekonomia eta kluster eta lankidetza ekonomikoko guneen erlazioak, Bretainian edota Grenoblen.

GEZKIko bi kideek parte hartu zuten solasaldian. Xabier Itçainak Akitaniako hegoaldean lurralde lankidetzako esperientziari buruz hitz egin zuen, eta elkarteak, ekintza publikoa eta lurraldeen ahuleziei buruzko (Bilbo, gizarte-elkarte edo “zero-langabetu” lurraldeen kasuak) panel bat zuzendu zuen. Bestalde, Enekoitz Etxezarreta beste panel batean parte hartu zuen, Euskadi kasurako Koopfabrika aurkeztuz unibertsitatearen, lurralde garapenaren eta kooperatibismoaren arteko lotura gisa.

Azken egunean, elkarteek herritarren mobilizazioan eta militantismoan izandako papera aztertu zen, Iparraldea barne. Ekitaldia bukatu zen Gizarte Ekonomiaren guneak eta lurralde lankidetzari eskainitako itxiera batekin, funtzionario eta ikertzaileen parte-hartzea izan zuena.

Iturria: Centre Émile Durkheim-Université de Bordeaux

Taldearen etekin operatiboa zortzigarren urtez hobetu da eta martxoan bankuekin sinaturiko zorraren birfinantzaketarekin egoera finantzario konplexuari aurre egiten jarraitzen dio.

Martxoaren hasieran Eroskik hitzarmen bat egin zuen zorraren %75 biltzen duten banku entitateekin hura birfinantzatzeko; guztira, 1.540 milioi euro inguru. Konpromiso horrekin, 2024ko uztailaren 31ra arte zabaldu zuen bere etorkizun finantzarioa.

Zehazki, hitzarmenarekin, bi zatitan banatuta gelditu daEROSKIren zorra, taldearen negozio planera egokitzeko, eta 5 urterakoa izango da. Zati bat amortizagarria da, 1.000 milioi euro ingurukoa, eta, interes tasari dagokionez, EURIBORRA+%2,5 izango da. Beste zatia, berriz, Bullet zati bat da, 540 milioi euro ingurukoa eta %0,5eko gehienezko interes tasa izango duena.

Bestalde, Eroski Taldeak emaitza positiboarekin amaitu zuen 2018ko ekitaldia, kontuak 2019ko urtarrilaren 31n itxita. Itxieran, 1,6 milioi eurokoa izan da etekina, eta horretan eragina izan dute aktiboen balorazioen ezohiko emaitzek eta finantza tresnen kontularitza arauak aldatu izanak. Dena den, etekin operatiboa hobetu egin da 2018an ere, zortzigarren urtez jarraian, eta 163,6 milioi eurotara iritsi da. Horrek esan nahi du aurreko urtean baino %19,1 gehiago handitu dela. Ebitda ere hobetu egin da, eta 9,1 milioi euro handitu; hala, 250,7 milioi eurotan dago orain.

EROSKI TALDEAREN USTIAPEN KONTU KONTSOLIDATUETATIK ateratakodatuak

Milioieurotan

Iturria: TuLankide

Ekainaren 25 eta 26an burutuko da Genevan Gizarte Ekonomia eta Solidarioko “Task Force”aren jardunaldi berezi hau, garapen iraunkorreko helburuak gizarte ekonomiaren alorrean ezartzearen ingurukoa.

Konferentzia hau ikertzaile, profesional eta politika publikoen ardura dutenentzako espazio bat izango da, beraien arteko ideiak partekatzeaz gain, Gizarte Ekonomia eta Solidarioak pertsonekin, planetarekin eta oparotasunarekin dituen harreman eta loturak aztertuko baitituzte.

Baieztatu nahi dute Gizarte Ekonomia eta Solidarioak garapen jasangarriaren lorpenean  eta GIHen inplementazioan jokatzen duen paper garrantzitsua. Honetaz gain, sektoreari ikusgarritasuna eman nahi diote NBEren barne eta kanpo.

Parte-hartzaileen artean, EHUko Juan Carlos Pérez de Mendiguren eta Unai Villalba-Eguiluz izango dira.

Programa hemen

Iturria: CIRIEC

Maiatzaren 21an Gasteizen egindako Batzar Orokorrak onesmena eman zion Euskadiko Nekazaritzako Elikagaien Kooperatiben Federazioa eta ERKIDE – Euskadiko Lan Elkarteen, Irakaskuntza, Kontsumo eta Kreditu Kooperatiben Federazioaren arteko fusio prozesuari. Hori dela eta, Maria Jesus San Jose Lan eta Justiziako sailburuak zorionak eman zizkien.

San Josek nabarmendu zuen euskal kooperatibismoaren “ausardia” ordezkaritzarako sektore anitzeko erakunde bakarra sortzeagatik, marka bakarra eta erraz identifikatzeko asmoz. Apustu hau, gainera, sailburuaren esanetan, Eusko Legebiltzarrak Kooperatiba Lege berri bat izapidetzen ari den unean dator.

Hilabete gutxi barru onestuko den lege honi buruz San Josek nekazaritzako elikagaien kooperatiben eremuan izango dituen hobekuntzak gailendu zituen, bereziki ikusmolde komunitarioari dagokienez, euskal kooperatibismoan “lortutako adostasunak” arrazoi bezala azpimarratuz.

Azkenik, adierazi zuen 2018an izandako arazoen arren, produkzioaren beherakada dela eta, nekazal errentak % 5a gora egin zuela, prezioen gorakadari esker. Modu berean, Ekonomia Garapen Sailarekin elkarlanean aritzeko asmoa aurreratu zuen nekazal eremuetako despopulatzea eta sektoreak behar dituen langileen trebakuntza lortzeko.

Iturria: Irekia

Martxoan azkeneko Ekonomia Eraldatzailearen Munduko Foroa ospatu zen, Salvador de Bahian, mundu osoko ekonomia alternatiboen mugimenduak bilduz, sistema kapitalistaren hegemoniaren aurrean, 2008ko krisia eta hamar urtetara. Helburua bikoitza izan zen: proposamenak egitea eta maila guztietan lankidetza erraztea. Prozesu horren koordinazioa Bartzelonatik egingo da, Ekonomia Solidarioaren Xarxa, REAS eta Sare Interkontinentalarekin.

Ordutik hona ez dela ekonomiaren finantziazioan, pobretasunean eta desberdintasunen igoeran edo, ingurumenaren, produktibitatearen eta kontsumismoaren arloetan aldaketarik gertatu azaldu zuten foroan, nahiz eta sareak eta bestelako ekimen alternatiboak sortu diren hainbat esparruetan (demokrazia, iraunkortasuna. ongizatea). Horrela, lau ardatz sustatzea da helburua hemendik aurrera:

a) Genero desberdintasunak ikusarazi eta salatzen dituzten ekonomia feministak (zaintza lanak, lanpostuen sexu-banaketa) bultzatu.

b) Elikadura-subiranotasuna eta agroekologia indartu, ekonomia eta ingurumenaren iraunkortasuna batu, subiranotasuna eta merkantzi eremuk ondasun naturala eta elikagaiak ateratzea, eta zirkuitu laburrak sustatu.

c) Merkataritzatik kanpo dauden ondasun komun natural, hiritar eta digitalak, modu sozial eta komunitarioan kudeatu.

d) Gizarte Ekonomia eta Ekonomia Solidarioa indartu, pertsonak erdian jarriz, bizitzaren iraunkortasuna bezala, kooperatiba eta auto-kudeatutako jardueran sustatu eta merkatu soziala aurrera eraman, bidezko merkataritza eta finantzaketa etikoekin batera.

Horretarako, mundu osoko mugimenduak eta ekimenak bildu nahi dira, elkar trukatzeko eta elkarlanean aritzeko, partekatzeko eta ikusgai egiteko, artikulatzeko eta biderkatzeko. Ildo horretatik, helburua da ekonomia eraldatzaileen mugimenduak eta ekimenak ahalik eta gehien biltzea eta, gainera, trukea eta lankidetza lana sustatzen duen metodologia aurrera eramatea. Aipatutako lau ardatzak garatzeko, mundu mailako agenda komuna prestatuko da eta 2020an Ekonomia Eraldatzailearen Munduko Foro Sozial bat antolatuz. Lan guzti horrek 2020a eta gero jarraipena izango du, politika publikoetan eragin handiagoa lortzeko, gehikuntza eta inpaktua bezala.

Iturria: REAS

Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkarteak (EHLABE), 13 erakunde eta Euskadin finkatutako ehun enplegu-zentro baino gehiago atxikiak dituela, Euskadiko enplegu bereziaren aldeko erakundeen % 95 biltzen du.

Urritasunen bat duten pertsonen enpleguaren goranzko joera bere horretan mantendu da Euskadin. Eta joera horrek gizarte orokorreko enpleguaren hazkundea gainditzen du. Horrela 2018an, EHLABEri atxikita dauden erakundeek % 2,21ko enplegu-hazkundea lortu zuten 7.966 langile bilduz. Aurreko urtean Euskadiko enplegu-tasa orokorrean izandako %1,61ko hazkundearen oso gainetik.

Azken urteetako joera da. Azken bost urteetan, desgaitasuna duten pertsonen enplegua %33-ko hazkundea batu du. Horrela ba, EHLABE, Euskadin kolektibo honen enpleguaren %95-a batzen duenak, 2013an 6.000 lanpostu izatetik, gaur eguneko ia 8.000etara heldu da.

Gainera, azken urteetan sortutako enplegua kolektibo zehatzagoan oinarritu da, enplegagarritasunerako laguntza-premiarik handienak dituzten pertsonen kolektiboan, hau da, gaixotasunen mentala, urritasun intelektuala edo % 65etik gorako urritasun fisiko eta sentsoriala duten langileenak. Honela, 2018an enplegu zentro berezietan sortutako 173 lanpostu berrietatik, 160 bat (%92-a) kolektibo honetakoak dira. Honek suposatzen du EHLABEko erakundeetako lanpostuen erdiak baino gehiagok – %56-a (4.471 langile)- lan txertatze behar berezietako langileak izatea dagoeneko.

Horiexek dira EHLABEren 2018ko balantzean bildutako ondorio nagusiak. Balantzea gaur goizean aurkeztu da prentsaurrekoan, Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuaren, Txema Franco EHLABE-ko presidentearen eta Pablo Moratalla elkartearen koordinatzailearen parte-hartzeaz.

“Igarotako krisialdi garaia bada ere, EHLABE erakundeek ez dute bakarrik kolektibo honen enplegua mantentzea lortu, baizik eta lan aukera berriak sortzea lortu dituzte, gaixotasun mentala edo urritasun intelektuala duten pertsonen artean bereziki”, azaldu du EHLABE-ko presidenteak.

Bere partez, Artolabalek Euskadin “Pertsonen gaitasunen eta haien garapenaren inguruko gizarte eta laneratze eredua daukagu, lanbide aukerak sortzen dituena ingurune profesional eta lehiakorrean”.

Enplegu zentro berezietan enplegu sortze-tasa sendo hori, gainera, enplegu arruntak, publiko zein pribatuak sortutakoak, Euskadik langabezia tasarik baxuena du Estatuaren desgaitasunen bat duten pertsonentzat. Gaur egun, Euskal Autonomia Erkidegoko tasa% 21era iristen da, Estatuko batez bestekoaren% 26,2koa.

“Hala eta guztiz ere, oraindik ere tasa altua da tasa orokorrarekin alderatuz, beraz, murrizteko lanean jarraitu behar dugu”, esan zuen Francok. Hortaz, Euskadin, azken datuen arabera, urritasunen bat duten 82.000 pertsona inguru daude lan adinean (16 eta 64 urte bitartean), eta horietatik 29.000 inguru aktibo daude.

Kontratu mugagabea

Edonola ere, enplegu egonkorra da. EHLABEko enplegu zentro berezietan lan egiten duten urritasunen bat dute pertsonen% 69 kontratu mugagabea dute. Egonkortasuna, hain zuzen ere, sei ehuneko puntu igo da azken urtean. “EHLABEko erakundeek sektore eta nitxo berriak arakatzeko gai dira, enplegu aukera berriak sortuz, batez ere laguntza behar gehiago duten pertsonentzat”, azaldu du Moratallak.

EHLABEko erakundeen enplegu-hobekuntza honen arrazoiak, enpresa hauen jardunari lotutako sektore tradizionalen -bereziki industria eta zerbitzu sektoreen- aprobetxamenduarekin eta enplegu-nitxo berrien garapenarekin lotuta daude. Industria sektorearen susperraldiari, sektore zerbitzuan sortutako lanpostu berrien gorakada eta osasuna, turismoa, ostalaritza, aeronautika edota logistika bezalako sektoreetan sortutako aukera berriak gaineratu behar zaizkio.

Maila orokorrean, EHLABEko erakundeetako lanpostuak sektore artean oreka mantentzen dute. %52,61 industria sektoreari dagokio, eta % 46,94 zerbitzu sektoreari.

2018an EHLABEk, aldi berean, bere helburu nagusietako batzuk betetzen ditu: enplegu berezi bateko langileei ohiko enpleguetara igarotzea. Iaz, desgaitasunak dituzten 144 pertsona guztira enpresek arruntak ziren, horietatik 109 laguntza handiena behar zuten taldekoak. “Enplegu arruntean zailtasun handiak izan arren, erakundeek hasten jarraitzen dute eta emaitza onak lortzen dituzte EHLABEren funtsezko helburuetako batean, hala nola, trantsizioa enplegu arruntaren sustapenean, bere koordinatzailea azaltzen du.

Iturria: EHLABE