Bloga

Kuantitatiboki, Euskadiko Kooperatiben Konfederazioak 111 kooperatiba eta 2.193 lanpostu gehiago sortu ditu; horietatik 595 aurreko urtean KONFEKOOPen sartu ziren Euskadiko nekazaritzako elikagaien 60 kooperatibetatik datoz. Guztira, beraz, KONFEKOOPek 1.233 kooperatiba eta 56.362 enplegu metatzen ditu, eta Euskal Autonomia Erkidegoko enpresa-elkarte adierazgarrienetako bat da.

Hazkunde handiena lan elkartuko kooperatiben bilakaeraren ondorio izan da, nahiz eta KONFEKOOPera federatutako irakaskuntzako kooperatibek ere gora egin duten.

Etorkizunari dagokionez, KONFEKOOPen prentsa-oharrean adierazten da federazioaren apustua dela kooperatibetan gaur egun dauden enpleguei eustearen alde egitea, nahiz eta jakin helburu hori erdiestea zaila dela, COVIDen ondorioak kontuan hartuta. Testuinguru latz honetan interkooperazio mekanismoen bidez aurre egiteko apustu irmoa defendatzen dute.

Prentsa-oharra hemen kontsulta daiteke (gazteleraz).

Iturria: KONFEKOOP

REASesk #porunaeconomiasinvirus kanpaina jarri du abian, eta, aldi berean, hainbat komunikabideetan 6 artikulu argitaratuta, ekonomia solidarioaren eta bestelako korronte eta mugimendu eraldatzaileen proposamenak eta ekarpenak (adibidez, ekologismo soziala edo feminismoak) balioetsi nahi ditu. Halaber, herritarrei erakutsi nahi die esparru ekonomiko, politiko eta sozial bidezkoagoak eraikitzeko apustu irmo egiteko unea dela.

Kanpaina honek erreferentziazko pertsonen testuak ditu, eta horien gogoetak eta ekarpenak oso erabilgarriak dira krisi sistemikoaren une honetan. Alde batetik, Jose Luis Coraggio ekonomialari argentinarraren laguntza izan dute. Ekonomia solidarioko mugimenduaren aitzindarietako bat da Coraggio, eta hurrengo hilabeteetan ireki ahal izango zaizkigun egoera posibleak erakusten ditu, merkatua beste edozein gogoetaren gainetik dagoen egungo ereduaren alde egiten jarraitzen dugun edo, aldiz, “autonomia politiko konplexua duen merkatu nonahikoa eta indibidualizatzaile baten ordez” sare erlatibo bat izango litzatekeen kontuan hartuta.

Pandemia honetan sortzen ari diren beharrizan ugariei erantzuteko sortzen ari diren ekimen solidarioetan sakontzen jarraitu dute, duela aste batzuk sustatu eta 100 ekimen gainditu dituen Ekimenen Gidaren bidez. Genoveva López eta Carlos Reyren eskutik, esanguratsuenetako batzuetan sartu dira.

Elkarrizketa egin diete Amaia P. Orozcori eta XXK Silvia Piris taldeko lankideari, Álvaro Porrorekin batera, Bartzelonako Udaleko Gizarte Ekonomia, Toki Garapen eta Kontsumo Batzordeko kidea, sarearekin bat datorren jendea, egungo sistemaren failak argitzen jarraitzeko eta trantsizio horretarako pistak aurkitzeko, Blanca Cresporen kortesia.

Jordi Garcíak, Merkatu Sozialaren proposamenaren aitak, ekonomia solidarioaren proposamen eta tresnetan sakontzen jarraitzeko gonbidapena egiten du, sarearen heldutasuna eta ibilbidea eta 25 urte hauetan sortutako mugimendua aprobetxatzeko, bai eta krisi-une horiek “gizateriaren historiarako aldi erabakigarri” gisa proiektatzeko ematen duten aukera ere.

Eta horretarako, COVID-19 delakoak eragindako “pandemia hirukoitz (osasunekoa, ekonomikoa eta zainketakoa)” horretatik ateratzeko, “egungo eredua hautsi du, eta agerian utzi ditu baliabide publikoak oinarrizko zerbitzuez hornitzean zeuden gabeziak, hala nola osasungintza, zainketa-sistemaren ahultasuna eta ehun ekonomikoaren zati handi baten prekarizazioa”, Sandra Salsónek eta María Atienzak adierazi dute zein politika izan beharko liratekeen.

Azkenik, Ekonomia Eraldatzaileen Munduko Gizarte Foroaren artikulazio-prozesuaren emaitza den Elkargune feministaren eskutik, krisiaren irakurketan sartzen dira ikuspegi feminista batetik, eta agerian uzten ditu sistemak pandemia garaian eta horren aurretik dituen kontraesanak, bai eta agenda eraldatzailerako elementuak zirriborratzen ere, bizitzarako ekonomiarako.

Testu horiek REAS elkartearen 25. urteurreneko oinarri sozialera zuzendutako argitalpen digital batean jasoko dira.

Iturria: REAS

EIT Food europar partzuergoak, Ausolan kooperatibak (eskola eta egoitzetarako bazkarietan espezializatua) eta Madril, Bilbo eta Gipuzkoako Elikagaien Bankuek ekimen bat jarri dute abian, eta, horri esker, haurrentzako 60.000 menu baino gehiago prestatu eta entregatu ahal izango dira maiatzaren erdialdetik ikasturte honen bukaera arte.

Proiektuak 220.000 euroko inbertsioa du, EIT Food-ek emana, eta haren helburua da elikadura sistema iraunkorragoa, osasungarriagoa eta konfiantzakoa izatea. Gainera, nekazaritzako elikagaien sektorea ezagutzen laguntzen du, eta ekimenean parte hartzera gonbidatu da, soberakinak eta elikagai osasungarriak emanez.

Ausolan aitzindari da sukaldaritza kolektiboaren sektorean, MONDRAGON Korporaziokoa da eta 50 urteko esperientzia du egunero janaria banatzen. Ausolan arduratuko da lehengaiak jasotzeaz, eguneko 1.500 menu prestatzeaz 45 egunez eta adostutako hiru elikagai-bankuetan banatzeaz. Horiek, azkenik, xede-publikoari arreta ematen dioten 250 gizarte-erakunderekin jarri dira harremanetan (baliabide gutxi dituzten familietako haurrak), eta horien artean banatuko dituzte hamaiketakoak, behar bezala paketatuta.

‘Los Salvacomidas’ izeneko ekimen honek, aldi berean, hainbat helburu betetzen ditu, COVID-19 krisiaren eraginagatik une erabakigarrian. Alde batetik, behartsuenen beharrak asetzen ditu, arreta berezia jarriz haurren artean, gizentasun edo desnutrizio arriskuak saihestuz eta jateko ohitura osasungarriak hartuz. Alde horretatik, NBEren Garapen Iraunkorreko Helburuen (GJH) 2. (Zero gosea) eta 12. (Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak) helburuak lantzen ditu proiektuak.

Iturria: Tulankide

Lesakako Udala Goiener eta Nafarkoop kooperatibetako bazkide egin da, udal batzarrean aho batez hartutako erabakiaren ondorioz. Goiener Euskal Herriko energia beharrak modu iraunkorrean eta jasangarrian estaltzeko sortutako kooperatiba da eta Nafarkoopek funtzio hori betetzen du produkzioaren ikuspegitik. Hala jakinarazi digu Mattin Etxabide, Lesakako udal zinegotziak.

Argindarrak lau fase ditu legez: produkzioa, garraioa goi tentsioan, banaketa behe tentsioan eta komertzializazioa. Hauetatik bi daude liberalizatuta, produkzio edo sorkuntza eta merkaturatzea. Kasu honetan, produkzioa Nafarkoopen aholkularitzarekin autokontsumo instalakuntzak martxan jarrita eta komertzializazioa Goienerrek. «Guk bietan sartzeko apustua egin genuen –dio Etxabidek– garraioa eta banaketa, legez  bertze enpresek egiten dute».

Lesakako Udalak kontsumitzen duen energia berriztagarria dela bermatu nahi du, «bat egiten dugu horretan Goienerren proiektuarekin: energia lokala izatea, Euskal Herrian kokatua eta kooperatiba sistemaren bidez».

Eguzki-panelak eta LED sistema

Bide horretatik, Lesakako zinegotziaren erranetan, «aztertzen ari gara eta lehen pausuak ematen ari gara, igerilekuan eguzki-panelak jartzeko horrela bertako eta kultur-etxerako energia emateko, eta ahal balitz zahar etxerako. Inbertsioa eginen dugu Nafarkoopen aholkularitzarekin eta hori ere bideragarria dela erakutsi nahi dugu. Gero gardenak izanen gara eta datuak publikatuko ditugu, herritarrek ikus dezaten aldatzen ahal dela, ez duela arriskurik eta positiboa dela ekonomikoki eta ingurumenaren ikuspegitik».

Hain zuzen, Herriko Etxeak urrats hori eman ondotik, herritarrak ere pixkanaka animatzea nahi lukete. Alde horretatik, eraikuntza-tasak onartu zituztenean, energia berriztagarriekin egindako obrak edo berokuntza-sistema eguzkiarekin edo egurrarekin dituzten proiektuek tasa murriztua izatea erabaki zuen Udalak.

Iturria: Ttipi Tapa, Argia

Desgaitasuna duten pertsonen enplegu-tasa (% 25,5) oso urrun dago, oro har, biztanleria orokorrarenetik (% 65,9). Desgaitasuna duten lau pertsonatik batek bakarrik du enplegua. Osasun-krisiaren aurreko datuak dira, eta pandemiaren aurretik, desgaitasuna zuten 1.250.000 pertsona baino gehiago lanik gabe zeuden.

Hauek dira ONCE Fundazioaren Ezgaitasunari eta Lan Merkatuari buruzko Odismet Behatokiaren 5. txostenak biltzen dituen datuetako batzuk, aste honetan telematikoki aurkeztutakoak. Luis Enrique Quifez Odismeteko koordinatzaileak minusbaliotasunak dituzten pertsonek espainiar estatuan duten lan-errealitatearen erradiografia honen xehetasunak azaldu zituen, eta pandemiaren ondoren enplegagarritasunaren etorkizuna aztertzeko ere balioko du.

Txostenean bildutako azken datuen arabera, Espainiar estatuan 16 eta 64 urte bitarteko 1.899.800 pertsona ezgaitu daude, hau da, biztanleria osoaren %6,3. 2008az geroztik, taldea 1.026.500 pertsona gehiago dira, eta horrek esan nahi du prebalentzia-tasa 3,5 puntu handitu dela.

Enpleguari lotutako adierazleek desberdintasun nabarmenak dituzte biztanleria orokorraren eta desgaitasuna duten pertsonen artean, eta horrek agerian uzten du azken horiek lana lortzea oso zaila dela. Horrela, kolektibo honetako 1.254.200 pertsona daude inaktibo. Horren arrazoi nagusia ezintasun iraunkorreko egoera da (%62,3), gaur egungo lan-testuinguruan berme ekonomikoaren elementu gisa eratzen diren pentsioak jasotzearekin lotuta dagoena. Egoera horrek nekez egin diezaioke uko kontratuaren ezegonkortasunaren eta soldata apalen egoeran.

Txosten osoa eskura daiteke (gazteleraz), hemen.

Iturria: Observatorio español de economía social

Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Egunarekin bat eginez, maiatzaren 12an, asteartea, Elkarrizketa Zibilerako Mahaiak, Hirugarren Sektore Sozialeko sareetako ordezkariek eta Eusko Jaurlaritzako ordezkariek osatutakoak, ezohiko bilera bat egin du, Iñigo Urkullu lehendakariaren parte-hartzearekin. Lehendakariak esker oneko eta sektoreari laguntzeko hitzak izan ditu. Gainera, Covid19-ak Euskadiko Hirugarren Sektoreko erakundeetan duen eraginari buruzko azterlan bat aurkeztu da, bai eta Mahaiaren bazterketa batzordearen txostena ere, osasun- eta gizarte-larrialdiaren esparruan.

REAS Euskadik nabarmendu nahi izan du beharrezkoa dela bizitza eta haren zaintza ekonomiaren erdigunean jartzea, bai eta Ekonomia Sozial eta Solidarioari balioa ematea ere, eredu bidezkoagoa, iraunkorragoa eta solidarioagoa eraikitzeko, bai eta Hirugarren Sektore Sozialaren eta gure lurraldean hainbesteko garrantzia duten Gizarte Ekonomiako eragile guztien ekimenak balioestea ere.

Adierazi da gizarte-ekonomiako eta ekonomia solidarioko erakundeek, oro har, eta REAS Euskadiko erakundeek, zehazki, egoera honi aurre egin diotela, ekoizpena guztion ondasunaren zerbitzura jarriz (maskarak, pantailak, arropa medikoa, gizarte-aterpetxeetarako elikadura, etab.), tokiko elikagai-ekoizpena eta -kontsumoa bultzatuz eta babestuz, gainerako sareekin batera urgentziazko esku-hartze sozialeko lanetan parte hartuz, online prestakuntza, finantza-zerbitzu etiko egokituak, energia-aholkua edo komunikazio-sarbidean laguntzea eskainiz, besteak beste.

Aitortu behar da, halaber, egoerak eragin negatiboak izan dituela zenbait kasutan lan-jardueran eta jarduera ekonomikoan.

REASen aburuz, post-kobid19 etorkizunean, “Ekonomia Sozial eta Solidarioaren ikuspegia inoiz baino beharrezkoagoa izango da. Eta, horregatik, lau konpromiso jartzen ditugu mahai gainean”:

1. Tokiko ekoizpenarekiko, merkataritzarekiko eta kontsumoarekiko konpromisoa; bereziki, sektore estrategikoak dira, hala nola elikadura, energia, pertsonentzako zerbitzuak, komunikazioa edo ingurumen-zerbitzuak, eta, oro har, sektore ekonomiko guztietan.
2. Ekonomia sozial eta solidarioaren aldeko apustu estrategikoaren aldeko konpromisoa, harreman ekonomiko etiko, ekitatibo eta iraunkorrak eraikitzeko beharrezko ekarpen gisa.
3. Enplegua baldintza duinetan sortzeko konpromisoa, bereziki langabeziak gora egingo duela aurreikusten den garaietan, modu inklusiboan, ekintzailetza soziala eta kooperatiboa babestuz.
4. Baldintza etikoetan eta irabazi-asmorik gabekoetan finantza-tresnak sustatu eta garatzeko konpromisoa, ekonomia eta tokiko garapen gizatiarragoa eta sozialagoa bultzatzeko.

“REAS Euskadi gisa hartzen ditugun lau konpromiso dira, baina horientzat aliantzak sortu behar ditugu beste mugimendu eta eragile sozial eta ekonomiko batzuekin, bai eta erakunde publikoen, bereziki Eusko Jaurlaritzaren, parte-hartzearekin eta babesarekin ere”.

Iturria: REAS Euskadi

Duela gutxi, Finantza Etiko eta Alternatiboen Nazioarteko Foroan, modu birtualean egina lau egunez, 2020ko apirilaren 20ko astelehenetik apirilaren 23ko ostegunera, hainbat hizlari eta entzule bildu ziren, denak ere bizitza hobeago baterako bestelako ekonomia bat indartzen jarraitzeko irrikaz. Helburu handi batek batzen zituen: ekonomia pertsonen zerbitzura jartzea.

Foro birtuala Finantzaz Haratago (FH) sareak antolatu zuen, Finantza Etiko eta Alternatiboetako Hezkuntzaren Euskal Sareak. Elkarte hauek dira plataformaren sustatzaileak: Elkartasunerako Elkarcredit Elkartea, Oikocredit Euskadi, Mugarik Gabeko Ekonomialariak, Koop57 EH eta Finantza Etikoak Euskadiko Elkartea.

“Foroaren helburua eraldaketarako tresna bat izatea da”, adierazi zuen Irati Cifuentes FH sareko kideak ekitaldiaren hasieran. Ongietorriko hitzak esaten ari zen etxeko egongelatik, eta horman ikus zitekeen Pablo Picassoren margolan aski ezagun baten xehetasun bat, Gernikako bonbardaketarena; 2020ko apirilaren 26 igaro berri honetan bete ziren 83 urte. “Sortzen diren edukiak oso baliagarriak izango dira finantzek pertsonengan zer-nolako inpaktuak dituzten hausnartzen eta eztabaidatzen jarraitzeko”.

Orain, dokumentu bat partekatu dute, eta bertan aurkituko dituzue bidalitako material eta aurkezpen guztiak (estra txikiren batekin) eta saioetako bideoetarako estekak, berriro ikusi nahi badituzue ere.

Ekarpenen laburpena jasotzen duen albistea ere eskuragarri, hemen.

Iturria: Finantzaz Haratago

Iaz, 6 milioi 268 mila euroko irabazia izan zuen, bere historiako handiena, eta sendotasun-adierazleek hazten jarraitzen dute.

Anna Fasano presidenteak gogorarazi duenez, lortutako emaitzek “energia eta konfiantza ematen digute Banca Etica Espainian eta Italian gizarte-ekonomiaren zerbitzura jartzeko, 2020an, covid-19ren pandemiak eta mundu osoari eragiten dion atzeraldi handi batek markatuta. Gaur egun, are irmoago gaude finantza etikoak ekonomia berreraikitzen laguntzeko tresna gisa proposatzeko, pertsonen eskubideei eta osasunari lehentasuna emanez, ingurumena babestuz eta ahulenak barneratuz”.

Emaitza nagusiak:

• URTEKO EMAITZA GARBIA: 6 milioi 268 mila euro. Emaitza garbia enpresa baten irabazi osoa (edo mozkina) da. Irabazi garbia kalkulatzeko, dirusarrerak hartuko dira kontuan eta honako hauek kenduko dira: langileen kostuak, gastu administratiboak, balio-galtzea eta kostuak, zergak barne.
• KREDITUA: 004 milioi € (%8ko igoera 2018arekin alderatuta). Kredituak Banca Eticak bere entitate eta bezeroei ematen dizkien finantzazioak dira.
• ZUZENEKO AURREZKI-BILKETA: 1.734 milioi € (%12ko igoera 2018arekiko). Zuzeneko gordailuak pertsona eta entitate bezeroen gordailuen batura dira: kontu korrontea, eperako gordailuak, gordailu ziurtagiriak. Bonuen maileguak ere kopuru osoan sartuta daude.
• ZEHARKAKO AURREZKI-BILKETA: 706 milioi euro (%19ko igoera 2018arekiko). Zeharkako gordailuak nagusiki inbertsio etikoen funtsek ordezkatzen dituzten baloreen inbertsioa eta ezarpena dira
• ROE (Ondarearen gaineko itzulera): ROEren %6,26 ondarearen gaineko itzuleraren gaineko indize ekonomikoa da, eta irabazi garbia ondareaz zatituz lortzen da (ROE = Irabazi garbia / Ondarea * 100).
• CET 1:% 13,83 Common Tier Equity 1 arrazoia da kapital primarioaren eta arriskuaren arabera haztatutako aktibo guztien arteko erlazioa. Koefiziente hori banku baten sendotasuna ebaluatzeko eta kuantifikatzeko erabiltzen da. Europako Banku Zentralaren arauen arabera, Cet 1 erlazioak %8tik gorakoa izan behar du eta zenbat eta handiagoa izan sendotasuna handiagoa dela ulertzen da.
• Kapitalaren guztizko Ratioa: %16,31 Kapitalaren guztizko Ratioa bankuaren erregulazio-kapitalaren eta erakundeak bezeroei emandako maileguen arteko erlazioa da, beren arriskuaren arabera haztatuta.
• Kobratu ezin diren zorren tasa garbia: %0,64. Kobratu ezin diren zor garbiak kobratu beharreko kontuak dira, zordunak kaudimengabezian daudelako. Italiako banku-sistemaren batezbestekoa% 1,69 da, eta Espainiakoa, berriz,% 4,8.

Iturria: Banca Etica

Krisi garai hauetan, Ekonomia Solidarioko erakundeek ezaugarri dituzten lankidetza, elkarrekiko laguntza eta elkartasuna gauzatu dituzte, eta askotariko ekimenak sustatu dituzte egungo larrialdi-egoerari aurre egiteko. Baina, zer eragin izan du Ekonomia Solidarioko erakunde eta enpresetan alarma-egoeran eta nola erantzun dute enpresa horiek? Zer neurri behar dituzte erakundeek epe ertain eta luzeko krisiari aurre egiteko? COVID19ren osasun-krisiaren ondoriozko egoera ekonomiko eta sozial berriak zalantza handiak sortu dizkie enpresa askori, besteak beste, Ekonomia Solidarioari.

Beharrezkoa da, beraz, jardunbide egoki horiek ezagutzea, agerian jarri ahal izateko eta proposamen politikoak egin ahal izateko, epe ertain eta luzera eragina izango duten ESS delakoaren aldeko ekintza-plan espezifikoak bultzatzeko, bai mugimenduan bai administrazio publikoetan. Hori dela eta, 2020ko Balantze/Ikuskaritza Sozialaren kanpaina berbideratu eta egokitu egin da COVID’19ren osasun-krisiak eragindako testuinguru berrira; beraz, ohiko adierazleak lortzeaz gain, berariazko datu-multzo bat ere sartu da, krisiaren eragina ulertzeko eta ekonomia solidarioa nola ari zaion aurre egiten ikusteko.

Gaur egungo egoera zalantzazkoan, garrantzitsua da ESSren jardunbide egokiek erakusten dizkiguten ziurtasunak agerian uztea. Eredu hori hazten ari da, eta gaur egungo krisian inoiz baino beharrezkoagoa da. Horregatik, REAS Red de Redes enpresak sareko eta ESSko entitateak gonbidatzen ditu balantzea egitera, eta, hartara, beren jarduera ekonomikoaren ondoriozko emaitzak eta praktikak ebaluatu eta partekatzera.

Informazio gehiago https://www.economiasolidaria.org/balance-social-2020

Iturria: REAS