Bloga

Lehiaketa, batxilergoko, heziketa-zikloetako eta unibertsitateko ikasleei zuzenduta dago, eta ekintzailetza kooperatiboko jokaerak sustatzea eta gazteei eredu kooperatiboa hurbiltzea da helburu nagusia.

Lankidetza-hitzarmenaren bitartez antolatu da Mondragon City Challenge lehiaketa, eta antolatzaileak dira: Diario Vasco, Arrasateko Udala, MONDRAGON Korporazioa, Eusko Jaurlaritza, Kooperatiben Kontseilu Gorena, Konfekoop, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Mondragon Unibertsitatea.

Ikasleek taldean lan egingo dute, beren lankidetza proiektu enpresariala garatzeko. Lehen edizio honek sei fase izango ditu, otsailaren 26a baino lehen izena ematearekin hasiko direnak eta azaroan sariak ematearekin amaituko direnak.

Ezinbesteko baldintza izango da lantaldeak garatzen duen proiektua kudeaketa kooperatiboko eredu baten gainean eraikita egotea.

Informazio gehiago

Iturria: TUlankide

Ekonomia Sozial eta Solidarioa hazkunderako eredu alternatibo gisa nabarmentzen da NBEko idazkari nagusiaren txostenean, «Garapen jasangarrirako trantsizio sozialki bidezkoa: teknologia digitalek gizartearen garapenean eta guztion ongizatean duten zeregina». Txostena Gizarte Garapenerako Batzordearen hurrengo 59. bilkura-aldirako argitaratu zen.

Lanaren Nazioarteko Erakundeak argitaratu duenez, Nazio Batuetako idazkari nagusiak sozialki bidezkoagoa den trantsizio baten beharra aipatzen du, garapen inklusiboagoa, bidezkoagoa, erresilienteagoa eta iraunkorragoa lortzeko. Horretarako hartuko diren politiken eta hartuko diren ekintzen azterketa eskaintzen du. Txostenean, teknologia digitalek garapen soziala eta guztiontzako ongizatea sustatzeko duten garrantzia nabarmentzen da. Arreta berezia jartzen du egoera ahulean dauden talde eta komunitateetan, baztertuetan eta ahuletan, eta gomendio batzuk ematen ditu, herrialdeek gai horietan aurrera nola egin dezaketen jakiteko.

Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda onartzean, estatu kideek nazio eta pertsona guztientzako garapen jasangarria lortzeko konpromisoa hartu zuten gizarteko sektore guztietan. Agenda inklusioaren eta oparotasun partekatuaren idealetan oinarritzen da, eta estatu kideek konpromisoa hartu zuten inor atzean ez uzteko eta lehendabizi atzeratuenengana iristeko ahalegina egiteko. 10 urte barru Agenda 2030 lortzeko, garapen jasangarriaren alderdi sozial, ekonomiko eta ingurumenekoen arteko harremanei ekiteko, beharrezkoa izango da trantsizio sozialki bidezkoa bilatzea, pertsonengan oinarritua eta justizia sozialaren printzipioetan oinarritua.

COVID-19 pandemiaren ondorio ekonomiko eta sozialek eragin izugarria dute mundu osoko garapen sozialean eta ongizatean. Krisiak arriskuan jartzen du pobreziaren aurkako borrokan hamarkada batzuk aurreratzeko eta dauden desberdintasunak zabaltzeko arriskua. Aldi berean, COVID-19 krisiak politika sozioekonomikoen esparruak birpentsatzea eskatzen du, «hobeto berreraikitzeko». Horrek mundu mailako elkarrizketa eragin du krisialditik ateratzeko moduei buruz, gizarte inklusiboagoak eta bidezkoagoak eraikitzeko, politiken esparruak 2030 Agendaren ikuspegiarekin eta helburu orokorrekin lerrokatuz.

Txostenean Ekonomia Sozial eta Solidarioa (ESS) nabarmentzen da, “ekonomia-eraginkortasunaren eta gizarte- eta ingurumen-erresilientziaren arteko oreka berri bat lortzera bideratutako hazkunde-eredu alternatibo gisa (…) Pertsonak erabakiak hartzeko prozesuak eta baliabideak hobeto kontrolatuz ahalduntzen baditugu, ESak dinamismo ekonomikoa, gizarte- eta ingurumen-babesa eta ahalduntze soziopolitikoa sustatzen ditu”.

Iturria: REAS

Rosa Lavínek, Euskadiko Kooperatiben Konfederazioko lehendakariak –KONFEKOOP– eta Iñaki Peñak, Kutxako Lan Enpresen Sareko zuzendariak, Kooperatiba Finantzaketarako akordioa sinatu dute. Hitzarmenak, besteak beste, honako hauek biltzen ditu: sozietate berriak sortzeko finantzaketa, kapital sozialerako ekarpenak, langabeziaren kapitalizazioaren aurrerakinak eta egiturazko eta zirkulatzailearen finantzaketa.

Hitzarmen hau bi erakundeek finantza-kultura sustatzeko duten helburuaren barruan kokatzen da, kanpoko finantzaketa ona eskainiz eta lehentasunezko baldintzetan, Euskadiren garapen ekonomiko eta industrialari laguntzeko azken helburuarekin.

Laboral Kutxak laguntza emango die Konfekoopeko enpresa elkartuei, trebakuntza- eta merkataritza-ekitaldien bidez.

Hitzarmen honen idazpurua ezaugarri horietako lehena da, Konfekoop-en berriki sartu baitira garraio kooperatibak.

Konfekoop-ek, gaur egun, 1.300 kooperatiba inguru biltzen ditu: lan elkartua, irakaskuntza, kontsumoa, nekazaritza eta elikadura, garraioa, etxebizitza eta kreditua, 57.000 langilerekin.

Iturria: Estrategia empresarial

Gaur, urtarrilak 29, Zirriborroak eta gero-k Harkaitz Canok idatzi eta Arrate Rodriguezek ilustratutako fabula berria argitaratu du, GoiEnerren esperientzian oinarrituta.

Alternatiba edo utopien etorkizuna irudikatzen duten kontakizun laburren bilduma da Borradores del futuro. «Kintsugi»n, Harkaitz Cano idazlea GoiEner-en esperientziatik abiatu da, energiarekiko harremana aldatu den etorkizuna irudikatzeko. Argitalpen honen bidez, GoiEner proiektuaren berri emango zaie guztiei. Proiektu hori multinazional elektriko handien alternatiba erreala da, eta kontsumo arduratsuan eta gardentasunean oinarritzen da.

GoiEner Taldea

Argindarraren ekoizpena eta banaketa multinazional handien esku dauden honetan, ongi errotutako oligopolio energetikoaren barnean zirrikitu bat bilatu eta pitzadura berdea lantzen duen irabazi asmorik gabeko kooperatiba da: ekoizpen berriztagarria, kontsumo arduratsua eta arrazoizkoa eta gardentasuna ditu gidari, besteak beste.

Harkaitz Cano

Idazlea da. Ia genero guztiak landu ditu: nobela, poesia, saiakera  zein antzerkia, baina beti aitortu izan du narrazio laburra duela kuttun. Sylvia Plath, Hanif Kureishi, Raymond Carver, Anne Sexton eta Allen Ginsberg ekarri ditu euskarara, eta haren lana dozena bat hizkuntzatara itzulia izan da.

Informazio gehiago

Iturria: Zirriborroak eta gero

Urtarrilaren 23tik 29ra bitartean, 2021eko Munduko Foro Soziala ospatzen ari da birtualki; izan ere, hogei urte beteko dira 2001eko urtarrilean, Brasilgo Porto Alegre hirian, Munduko Foro Soziala sortu zenetik.

2021eko Munduko Foro Sozialean, kapitalismoaren krisiari buruzko eztabaida luze eta sakonen prozesu zabal bat egingo da. Horrez gain, erantzun politikoen eta ekintza globalen antolaketa sustatuko da, hala nola Davoseko Foro Ekonomikoarekiko konfrontazioa. 2021. urtean jarraipena emango zaie orain arte egindako kanpainei, borrokei eta ekintzei, harik eta Munduko Foro Sozialaren mundu mailako pandemia osteko edizioa egiten den arte. Aurreikuspenen arabera, 2021. urtearen amaieran edo 2022. urtearen hasieran egingo da Mexikon.

2021eko MFS-ren esparruan, Finantza Etiko eta Solidarioen Heziketaren aldeko Sareak (RedEFES) jarraipena eman nahi dio 2020ko Ekonomia Eraldatzaileen Munduko Foro Sozialean egindako lan kolaboratiboari, bai eta finantza etikoen arloko hezkuntza-esperientzien aldeko deialdia egin ere toki-mailan eta mundu-mailan.

Finantza etikoen erakunde eta irakasleen eta hezkuntza eraldatzailearen arteko topagune bat da RedEFES, zeinaren bidez baliabide pedagogikoak eta metodologikoak partekatu ditzaketen, hala nola finantza-sistemaren inpaktu sozialaren, ekonomikoaren eta ingurumenekoaren analisia. Horien bidez, finantza etikoak gizartea eraldatzeko tresna gisa erabiltzeko bultzada ematen da.

Finantza etikoen arloko hezkuntza-esperientzien bidez, ikasleek eta irakasleek, bai eta inplikatutako erakundeek ere, proiektu zabalak garatu ditzakete. Horien bidez, finantza etikoen inguruko ezagutzak, balioak, jarrerak eta praktikak sakondu ditzakete ikusmolde kritiko eta anitz batetatik abiatuta, eta ikuspegi feminista, intersekzionala, dekoloniala, komunala eta ingurumenekoa kontuan hartuta.

RedEFES sareak finantza etikoen arloko esperientzia ugari bildu ditu eta, orain, beste aurrerapauso bat eman nahi du. Hala, finantza etikoen inguruko hezkuntza-esperientzien mapatzea egiteko deialdia egingo du RedEFES sarea sustatzen duten erakundeen bidez: FETS, Finantza Etikoen Fundazioa, Oikocredit Katalunia eta Finantzaz Haratago. Horrez gain, Ekonomia Solidarioaren aldeko Curriculum Globalaren Kanpainarekin batera lan egingo du, tokiko nahiz munduko ekimen gehiago identifikatzeko eta horiek 2021eko MFSean ezagutarazteko.

Biltzen diren finantza etikoen eta solidarioen arloko esperientziak redefes blogekoesperientzien atalean partekatu eta ezagutzera emango dira, horrela, irakasleek nahiz hezkuntzako eragileek finantza etikoen inguruko hezkuntza eraldatzaileari buruz ikasitakoa zabal dezaten.

Iturria: RedEFES

Lehen edizioak izan zuen arrakastaren ondoren, CIRIEC-Españako ENUIES sareak berriro dei egin die gizarte-ekonomiako ikertzaileei sare horretako zentro, institutu, katedra eta gainerako ikerketa-egiturekin bat egin dezaten martxoaren 4tik 12ra egingo den Gizarte Ekonomiaren Bigarren Unibertsitate Astean.

CIRIECek gonbit egiten die ikerketa-egiturei gizarte-ekonomiari lotutako jarduera bat edo gehiago antolatzeko, bakoitza bere zentro, fakultate edo unibertsitatetik, proposatutako egunen batean, eta, hala, batera jarduera-agenda zabala eta askotarikoa osatzeko, gizarte-ekonomia unibertsitate-esparrutik ikusarazteko.

Unibertsitate-zentro bakoitzak gehien komeni zaizkion jarduerak antola ditzake bere helburuen, baliabideen eta prestasunaren arabera. Iradokizun gisa, hitzaldiak, erakundeen mahai-inguruak, erakusketak, liburuen aurkezpenak, ikerketa-proiektuen emaitzen aurkezpenak, tailerrak edo prestakuntza espezifikoak egin daitezke, besteak beste.

Ikerketa-egitura guztiak animatzen dira 2021 Gizarte Ekonomiaren Unibertsitate Astean parte hartzera. Horretarako, otsailaren 15era arte (astelehena) proposatzen da jarduera, honako formulario honen bidez: https://bit.ly/semana-universitaria-ES-2021.

Iturria: CIRIEC

Abenduaren 10ean burutu zen bileran Konfekoop-Irakaskuntzakoordezkaritzak Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailburu berriari, Jokin Bildarratzi, hezkuntza kooperatiben izaera, errealitatea eta lan proposamenak aurkeztu zizkion.

2020-21 ikasturteko datuen arabera, egun Konfekoop-Irakaskuntzak 88 hezkuntza kooperatiba biltzen ditu. Bertan 76.000 ikasle, ia 7.000 lanpostu eta 57.000 bazkide daude, eta ia kooperatiba denek, %90, berariazko Eusko Jaurlaritzako HERRI ONURA izendapena dute. Eta kooperatiba izaerarekin lotura duten gaietaz arduratzeaz gain, irakaskuntza kooperatiben interesen defentsa eta beraien garapena du helburu.

Konfekoop-Irakaskuntza hezkuntza-eragile gisa tratatzeko eskatu zen bileran. Heziberri landu eta onartu zenean horrela izan zelako, sinatzaileak izan ziren; hezkuntza Akordioa landu zenean ere parte hartu zuten, eta datorren hezkuntza lege berrian ere parte hartu nahiko zuten.

Bilera honetan hainbat eskaera egin ziren, horien artean: irakaskuntza kooperatibak bere instalazioetan egindako inbertsioak finantzatzen laguntzeko, HEZKOOP deialdi berri bat; kooperatibismoaren balioak eta printzipioak hezkuntza sistemako maila guztietako hezkuntza curriculumetan hedatzeko programak sustatzea; ikastetxeetan ekintzailetasuna prestakuntza-programak sustatzen laguntzea.

Bileran Hezkuntza Sailarekin kolaboratzeko prestutasuna adierazi zen, konkretuki hezkuntza planetan eta proiektuetan sailarekin lankidetzan jarduteko proposamena.

Iturria: KONFEKOOP

2020an sortu berri da Maitelan kooperatiba. Lehenik, Hernaniko Iturola garapen agentziako teknikariek eskatuta, ikerketa lana egin zuen EHUko Gezki institutuak, Beterri-Buruntza eskualdeko zaintza beharrak aztertuz. Horren ostean, duela bi urte, Hernaniko Amher SOS Arrazakeria taldeak eta Iturolak elkarlanean prozesu bat bultzatu zuten emakume migratuekin. 30-40 emakume biltzen ziren larunbatero eta denen artean identifikatu zituzten zaintza sektoreko hutsuneak: prekarietate nabarmena, kontraturik gabeko lanak, 900 euroren truke 24 orduz lan egiten zuten etxeko langile internoak… Prozesu horretan aukera ikusi zuten kooperatibizatuta sektorea eraldatzeko.

Prozesua hasi zuten 30-40 emakume migratuetatik, zazpi egin ziren langile bazkide: horietatik lau formalak dira eta beste hiru erregularizatu gabe daude (paperik ez dute), baina Maitelaneko egituretan parte hartzen dute erabakimen eta eskubide berberekin. Kooperatibara batzeko pausoa eman ez zuten gainerako langileekin lan poltsa sortu dute eta puntualki, langile bazkideek ezin dutenean zerbitzu bat burutu, lan poltsa horretara jotzen du Maitelanek.

Baina bazkide langileez gain, badira beste bi bazkide mota: erabiltzaileak (zerbitzua jasotzen dutenak) zortzi dira, hauetatik bost norbanakoak eta hiru erakundeak.

Maitelanen helburua sektorea duintzea da, zaintza prekaritate estruktural horretatik ateratzeko. Horretarako, sortu orduko hitzarmen bat lantzen hasi ziren, lana duinduko zuten estaldura sozialak (oporrak, paga extrak…) bermatzeko. Baina oraindik ez dute helburu hori lortu. Kooperatibako koordinatzaile den Ernesto Fernándezek aitortu du badirela lan baldintza hobeak dituzten enpresa neoliberalak.

Zaintza lanaz gain garbiketa sektoreari ere eutsi diote hasieratik, “langileei gutxieneko egonkortasuna emateko. Zaintzaren sektorea oso aldakorra baita, garbiketa zerbitzua berriz, ez”. Soldatak kooperatibizatu nahi izan dituzte, hau da, egiten zen lana edozein izanda ere, orduko kobratzen zen kopuru gordina bera izatea. “Baina bi hitzarmen horiek txanpon beraren bi aurpegiak dira: garbiketakoa oso indartsua, eta zaintzakoa askotan existitu ere egiten ez dena”. Garbitasun hitzarmeneko soldata zaintzakoan aplikatuz gero, konturatu dira ezin dutela merkatuko prezioetan lehiatu: “Horregatik, urtarrilerako bereizi egingo ditugu zaintza lanak eta garbiketakoak, ezberdin kobratuko da. Galdutako bataila bat da, baina ezin da bestela egin”.
Maitelanen beste helburu bat papergabeen egoera kooperatiba bidez erregularizatzea da. Hor ere zailtasunak handiak dira: “Erregularizatu nahi dugun pertsona bakoitzeko kooperatibak 10.000 euroko kapital soziala izan behar du, eta horrez gain gutxienez lanaldiaren %80ko kontratu bat pertsona horrekin”.

Iturria: Argia

Finantza Etikoen Fundazioak egindako txostenaren arabera, erakunde etikoek, errentagarritasun sozial hobea izateaz gain, emaitza ekonomikoetan tradizionalak gainditzen dituzte.

Finantza etikoek etengabeko hazkundea izan dute lau hamarkadatan, eta errealitate ikusgarria eta oso finkatua dira Espainian ere. Iaz, 2.200 milioi pertsona bideratu zituzten, eta 1.400 milioi baino gehiago eman zituzten kreditutan, FETSek ekitaldi bakoitzean egiten duen barometroaren arabera. Erakunde hori sektoreko topaleku bihurtu da. Hauek dira estatuko erreferentziazko erakundeak: Triodos Bank, fundazio-forma juridikoarekin; Fiare Banca Etica, banku kooperatiboa; Coop57, finantza-zerbitzuen kooperatiba;–Credit, mikrokredituetan espezializatua, eta Arç, aseguru etikoen motorretako bat.

Banku etikoek herritar kontzienteen aurrezkia mobilizatu nahi dute, eta gizartearentzat eragin positiboa eta eraldatzailea duten enpresa-proiektuetara bideratu, mundu demokratikoagoa, ekologikoagoa eta zuzenagoa eraikitzeko. Haien funtzio soziala onartu egiten da, baina, batzuetan, “ordezko” etiketa oztopo izaten da herritar askorentzat; izan ere, herritar horiek uste dute arrisku handiegia izango luketela aurrezkiak gainbegiratzeko, nahiz eta herrialde horretan milaka pertsonak diru asko galdu duten ohiko bankuek eskaintzen dituzten produktu toxikoekin (lehentasunezko partaidetzak, swap-ak, 2008-2010eko crash-arekin lurrundu ziren arrisku handiko inbertsioak, etab.) eta banku etikoek gainerako erakunde guztien banku zentralen babes- eta ikuskapen-eskema bera dutela, gordailuen bermea barne, 100.000 euro artekoa.

Banka etikoa tradiziozkoa baino errentagarriagoa da sozialki, sistemikotzat jotzen diren koloso handiak barne, baina, horrez gain, kontuan hartzen dira analistek erabili ohi dituzten errentagarritasun finantzarioko metrika klasikoak, hala nola kredituen berankortasunetik hasi eta lortutako onuretaraino, Finantza Etikoak Fundazioak urtero egiten duen Europako sektoreari buruzko erradiografiaren arabera.

Errentagarritasun ekonomiko konbentzionalaren konparazioa ere oso onuragarria da banku etikoarentzat, adierazle ohikoenen arabera: aktiboen errentagarritasuna (ROA) edo baliabide propioen errentagarritasuna (ROE). Azken kasu horretan, etekin garbia eta ondare garbia erlazionatzen ditu, eta 10 urtera, banku etikoko erakundeen batez besteko errentagarritasuna % 3,57koa izan da 2008. eta 2018. urteen artean, erakunde konbentzionalen batez bestekoaren bikoitza (% 1,79). Lurrunkortasun askoz txikiagoarekin: %0,41etik %3,28ra. Horrek esan nahi du emaitza nahiko konstantea izaten dela, ziklo ekonomikoa edozein dela ere; banku konbentzionalean, berriz, asko aldatzen da, errusiar mendian gora edo behera egotearen arabera.

Iturria: Alternativas Económicas