Bloga

REAS erakundeak Gizarte Ikuskaritzako datuak biltzeko urteko fasea ireki du, ekonomia sozial eta solidarioaren eragina ebaluatzeko eta neurtzeko erreferentziazko tresna.

Ekonomia Sozial eta Solidarioko enpresak guztien ongira bideratuta dauden arren, eta horregatik gizarte- eta ingurumen-onura ugari eta askotarikoak sortzen dituzten arren, haien onarpena eta iritzi politiko eta soziala ez dator bat beti ekarpen horiekin. Alde horretatik, funtsezkoa da eragin horiek ikusarazteko gaitasuna; izan ere, Ekonomia Feministak defendatzen duenez, ikusten ez dena ikusezintasunaren uretan sartuta geratzen da.

Hori da, beraz, urteko Ikuskaritza/Balantze Sozialaren Kanpaina berriaren ideia inspiratzailea. Kanpaina hori REAS Red de Redes erakundeak sustatu du bere Estatuko Batzordearen bidez, eta, “MuESStrateMuestranos” lemapean, hala nahi duten erakunde guztiak gonbidatu nahi ditu autoebaluazio- eta neurketa-praktika hori egitera, eta, hala, Ekonomia Sozial eta Solidarioaren (ESS) mugimenduaren esparruan ikusgai izan. Auditoretza/Balantze Soziala ebaluatzeko tresna erreferentziazko aplikazioa da gizartea eraldatzeko borondatea duten enpresen praktikak ebaluatzeko. Erreferentziako zigilua da kontsumo arduratsua ziurtatzeko, eta zenbait administrazio publikok egokitu dute lizitazioak eta diru-laguntzak baloratzeko.

Berritasun gisa, aurten Gizarte Merkatuko zirkuituaren barruko kontsumoa sustatu nahi da, eta ESSrako merkatu-hobi berriak aurkitu. Horretarako, erakundeen arteko harremana indartu nahi da, haien erosketa-beharrak kontuan hartuta. Eredu ekonomiko alternatibo horrek eskaintzen dituen aukera guztiak ezagutzeko apustua da, kontsumo arduratsuaren mapa berriaren bidez. Mapa hori laster egongo da eskuragarri webgune berrituan: mercadosocial.net.

Iturria: REAS

Euskadiko Ekonomia Sozial Klasikoko (kooperatibak eta lan-sozietateak) industria-enpleguaren %60a Gipuzkoako hiru eskualdetan dagoela? Debagoienean (8.100 inguru) eta Donostialdean eta Tolosa-Goierrin (3.500 inguru bakoitzean).

“GIZARTE EKONOMIA KLASIKOAREN ZIFRAK” Infografiako lehenengo mapan ikus daitekeenez, Bizkaiko Bizkaia-Kosta (3.100) eta Durangaldeko (2.300) eskualdeetan ere bada halako kontzentraziorik, eta gainerako eskualdeetan Euskadiko Ekonomia Sozial Klasikoko industria-enplegu guztiaren %15 dago.

Bestalde, zerbitzuen sektoreko enpleguari buruzko datuak biltzen dituen bigarren mapa aztertuz gero, EAEko hiriburuek sektore horretako ia 30.000 enpleguen %50 biltzen dute, eta Donostialdeak eta Bilbok (%20 bakoitzak) nabarmentzen dute, batez ere, Gasteiz aldean (%10). Zerbitzu-sektorean enplegu gutxien duten eskualdeak Bizkaia-Kosta (%4,5), Debabarrena (%2) eta Aiara (%1) dira.

155 buletineko infografian azpimarratu genuen bezala, Gizarte Ekonomia osoaren enpleguaren ia erdia Gipuzkoan dago, eta dinamika hori areagotu egiten da kooperatiben eta lan-sozietateen errealitatea soilik kontuan hartzen badugu (Gizarte Ekonomia Klasikoa deitzen duguna). Debagoienean ESCko enpleguaren %22 dago, Donostialdean %18 eta Tolosaldea-Goierrin %10. Ekonomia Sozial Klasikoko enplegu totalaren %50,4 da hori.

OVES-GEEBko Ekonomia Sozialaren Lurralde Txostenetik ateratako datuak dira.

Iturria: OVES-GEEB

2021-2022 ikasturtean UPV-EHUko Unibertsitateko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Master Ofizialaren edizio berriari hasiera emango zaio. Master hau GEZKI Institutuak (Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua) sustatzen du eta ondoko erakundeek parte hartzen dute bertan: HEGOA Institutua, Lan-Harremanetako Unibertsitate Eskola, Donostiako Enpresa Ikasketetarako Unibertsitate Eskola eta Ekonomia Aplikatua I zein Enpresaren Zuzenbidea Sailak.

Master hau gure ingurunean sakoneko tradizioa duen Ekonomia Sozial eta Solidarioan oinarrituta eraikitzen den ekimena da.  Aitzinetik datorren tradizioak gaur egun indarrean dirau merkatu eta errentagarritasun pribatuko ekonomia klasikotik aldentzen den bestelako ekonomia eta ekimen produktiboen bidea jorratuta. Hori dela eta Masterraren erakunde kolaboratzaile ugarien artean Euskadiko Ekonomia Sozial eta Solidarioko sare nagusiak daude.

Prestakuntza espezializatu honetan interesa duten pertsonek eta erakundeek ondoko web orrian aurki ditzakete formazio egitarauari, irakaslegoari, klaseen egutegiari (erdipresentziala), sarrera-baldintzei eta bestelako berriei buruzko xehetasunak:

https://www.gezki.eus/masterra.php

Aurretiazko izen-emate UPV-EHUko web orrian zabalik dago maiatzaren 14ra arte ondoko loturatik abiatuta:

https://www.ehu.eus/es/web/master/master-economia-social-solidaria/matricula

Informazio gehigarrirako edo zalantzak argitzeko jo ezazue helbide eta telefono honetara:

gezki@ehu.eus

Telefonoa: 943017498

Iturria: OVES- GEZKI

Apirilaren 15ean egingo da gizarte-ekonomiari eta tokiko garapenari buruzko jardunaldia, EGESek (Gizarte Ekonomiako Euskal Sarea) eta GARAPENek (Garapen Agentzien Euskal Elkartea) antolatuta.

Tokian tokiko gizarte-ekonomiako jardunbide egokiei buruzko ikerketa aurkeztuko da, eta esperientzia horietako batzuk azalduko dira arlo hauetan: ekintzailetza, enplegu inklusiboa, lankidetza publiko-kooperatiboa eta enpresen berreskuratzea.

Jardunaldian parte hartuko dute, besteak beste, Jokin Díazek, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Ekonomiako zuzendaria; Fernando Nebredak, GARAPENeko lehendakaria; eta Rosa Lavínek, EGES-eko lehendakaria. Gainera, GEZKIko kide den Enekoitz Etxezarretak “Tokian tokikotik ekonomia sozialeko esperientziak sustatuz. Praktika egokien azterketa” azterlanaren ondorioak aurkeztuko ditu.

Bestalde, tokiko gizarte-ekonomiako hainbat esperientzia eta praktika on aurkeztuko dira: Lea-Artibaiko Kooperatiba Mahaia Elkartea, Lanerain, Oñatiko Ur Jauziak eta Kimu Bat.

Programa

Iturria: REAS

Idoia Mendiak EHLABE, Euskadiko Gizarte Ekimeneko Enplegu Bereziko Zentroen Elkartearen 2020. urteko balantzearen aurkezpenean parte hartu zuen pasa den martxoaren 22an Bilbon. Pandemia izan arren, desgaitasuna duten pertsonen enpleguari eustea lortu dute. Bere hitzaldian, lehendakariorde eta Lan eta Enplegu sailburuak gaur ziurtatu zuenez, Enplegu Zentro Bereziak “gizarteratzeko benetako motorra” dira, eta bere sailak “Enplegu inklusiboarekin” duen konpromisoa erakutsi du, 2021ean aurrekontuetan indartuko duena.

Ildo horretan, berak zuzentzen duen sailak “Enplegu inklusiboarekin, bere aldaera guztietan berdintasuna lortzeko” duen “konpromisoa” berretsi zuen, izan ere, “Krisi honetatik berdinago atera behar dugu, inor atzean geratu gabe”. Hori dela eta, “Gizarteratze arazo handienak dituztenekin, emakumeekin, gazteekin, 45 urtetik gorakoekin, langabezian kronifikatuta daudenekin eta ezgaitasunen bat duten pertsonekin, intentsitate handiagoz jardutea eskatzen du”, gaineratu zuen.

Lehendakariordeak aurreratu zuenez, zailtasun gehien dituzten kolektiboak sartzearen aldeko apustuarekin zerikusia duten hiru agindu ekonomiko aurkeztuko dizkio Gobernu Kontseiluari eta, ondoren, Lanbideko Administrazio Kontseiluari. 1,4 milioi euroko partida, iraupen luzeko langabetuei laguntzeko, kontratazio mugagabeak diruz lagunduz, bereziki pizgarriak emakumeak eta 45 urtetik gorakoak badira; bost milioi euro enplegu-zentro berezietako laguntza-unitateentzat, desgaitasun-maila handieneko pertsonei oztopoak gainditzen laguntzeko; iaz, 4.686 langileri, aurrekoan baino 113 gehiagori; eta beste 500.000 euro, pertsona horien enplegu arrunta sustatzeko. Iaz, horietatik 132, aurreko ekitaldian baino% 40 gehiago, bide horretatik kontratatzea lortu zen.

Lehendakariordeak ziurtatu zuenez, “Lanbidetik lagunduko diogu kolektibo horri, enplegagarritasun aukerak ez daitezen egoeraren araberako irtenbidea izan, etorkizunekoa baizik”, eta prozesu hori “bere eskutik egiten jarraitu nahi dugu, enplegu-zentro bereziak eragile erabakigarriak izan daitezen langabetu ahulenak gizarteratzeko eta laneratzeko”.

Era berean, ekintza horrek arreta zehatza izango du 2030erako Enplegu Estrategia berrian, eta Sailaren jarduera guztietan islatuko dira, eta arreta berezia jarriko da tokiko eta eskualdeko enplegu-planetan, batez ere eskualde behartsuenetan. “Erronkei elkarrekin aurre egiten diegunean gauzek hobeto funtzionatzen dutela erakusten du EHLABErekin izandako esperientziak”, gaineratu zuen.

Iturria: Irekia

Ekonomia Sozial eta Solidarioak (ESS) ekintzailetza, lana eta emakumearen arima ditu. Sektore horrek Espainiako BPGaren %10 hartzen du, eta emakumeak dira ekintzaile eta langileen %64.

“Emakumeak Ekonomia Sozial eta Solidarioan. Lidergoa handitzeko eta agerian jartzeko gaitasunak eta prestakuntza-beharrak”. Bertan, emakumeek ikasteko eta hobetzeko aukera gehien dituzten gaitasunak identifikatzen ditu, eta lidergo-estilo propioa lortzeko ikusgarritasuna, sustapena eta bultzada eskatzen ditu.

Emakumeak lankidetzan aritzen dira, zaindu, demokratizatu eta gizatiartu egiten dituzte gizarte-merkatuko prozesuak. Aldi berean, zirkuluak ixten dituzte, egoera konplexuak ezagutu eta kudeatzen dituzten enpresa-alderdiei erreparatuz, hala behar izanez gero. Balioen eta enpresa-alderdien arteko oreka-puntua bilatzen dute. Emakumeen lidergoak ez du ikuspena lehenesten, eta, beraz, itzalean egoten da maiz.

Lan-baldintza berdintasunezkoagoak eta ohiko ekonomiak baino gehiago aintzat hartzen eta errespetatzen duen giroa duten emakumeak biltzen ditu ESk. Hala ere, ingurune autoerreflexibo eta autokritikoa denez, hobetzeko tartea dagoela onartzen du.

Emakumeen lidergoa

Bestalde, ekosistemak ahalegina egin behar du lan-inguruneak aukera bidezkoak eskaini diezazkien parte-hartzaileei. Horretarako, beharrezkoa da koexistentzia proportzionatuena eta lidergo-estilo desberdinen kontsonantzia sustatzea, emakumeen lidergoaren ezaugarriak ikusaraziz, prestakuntzaren bidez gaitasunak indartuz, estrategia espezifikoak ezarriz eta bere egituretatik eraldatuz.

Prestakuntza

Oro har, ESko emakumeek trebetasun eta jarrera “bigunetarako” gai direla uste duten arren (gaitasunak, nortasun-ezaugarriak, ezagutzak eta lortutako balioak modu integratuan praktikan jartzearekin zerikusia dute), horiek lantzeko eta indartzeko gogo nabaria nabari da. Ikerketak berresten du pertsonen arteko gaitasunak, gaitasun emozionalak eta kognitiboak indartzea garrantzitsutzat jotzen dela ESren lan-ekosistema indartzeko eta eraldatzeko.

Gaitasun “gogorrak” hobetzea (prestakuntza-prozesuan lortutako curriculumaren ezagutza akademiko osoarekin identifikatzen dira) ingurune berezi horren ezaugarrietara egokitu behar da, balio eta printzipio sozial eta solidarioen arabera.

Emakumeen gaitasunak indartzeaz gain, genero-berdintasun handiagoa lortzeko, gizonak ere trebatu egin behar dira. Emakumeen lidergo-estiloaren ezaugarri diren gaitasunak eskuratzeaz gain, emakumeen lana hobeto ikusten laguntzen duten jarrerak indartu behar dituzte; emakumeen parte-hartzea modu proaktiboan eta nahita sustatu behar dute.

Txostena: http://www.economiasolidaria.org/wp-content/uploads/2021/02/Las-mujeres-en-la-ESS-1.pdf

Iturria: REAS

Joan den martxoaren 4an, Gizarte Ekonomiako zentro, institutu eta beste unibertsitate egitura batzuek Gizarte Ekonomiaren Bigarren Unibertsitate Astea hasi zuten. Guztira, 127 jarduera antolatu dira 26 unibertsitatetan, eta ekitaldi-agenda zabala eta askotarikoa osatu da. Deialdi arrakastatsua, kooperatiben, lan-sozietateen, mutualitateen, gizarte-enpresen eta gizarte-ekintzako hirugarren sektorearen irakaskuntza- eta ikerketa-jarduera bizia ezagutaraztea helburu duena. Gizarte Ekonomiaren Bigarren Unibertsitate Asterako programatutako 127 jarduerak lehen edizioan baino 50 jarduera gehiago dira.

Unibertsitate Astea CIRIEC-Españak antolatzen du, Gizarte Ekonomiako Ikerketarako Unibertsitate Zentro eta Institutuen ENUIES Sarearen bidez. Besteak beste, hitzaldiak, mahai-inguruak, zine-forumak, argitalpenen aurkezpena eta ikerketa-proiektuen, mintegien, tailerren edo prestakuntza espezifikoen emaitzak.

Juan Juliá irakasleak, ENUIES sareko lehendakariak eta Adoración Mozas irakasleak, CIRIEC-Españako lehendakariak, azaldu dutenez, “azken helburua da unibertsitate ikasleei erakustea gizarte-ekonomiak dituen enplegu- eta autoenplegu-aukerak, eta, aldi berean, hurbiltze-leku bat sortzea ‘Akademia’ eta ‘Ekonomia Sozialaren Sektorea’ artean.

Hori guztia jakitun da, alde batetik, CIRIECen bokazioa eragile sozioekonomikoekin benetako elkarreragina sustatzea dela, eta, bestetik, sektoreak eskatzen duela unibertsitateko ezagutza aplikatzea haren lehiakortasuna areagotzeko”.

Martxoaren 10ean GEZKI Institututik, GIZAEKOA- Revista Vasca de Economía Social aldizkariaren azken alea aurkeztu zuten zuzendariek. Bertan parte hartu zuten EAEko Gizarte Ekonomia eta Solidarioko erakunde ezberdinek. Balorazioa oso positiboa izan zen eta etorkizunera begira erakundeen partaidetza bultzatzearen ideia azpimarratu zen.

Bigarren Unibertsitate Astea gaur, martxoak 12, amaituko da, Espainiako ekonomiaren Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planean kooperatibek eta ekonomia sozialeko beste enpresa batzuek duten eginkizunari buruzko ekitaldi handi batekin.

Iturria: CIRIEC

2021eko urriaren 7an eta 8an XIV. Nazioarteko RULESCOOP Biltzarra egingo da Almeriako Unibertsitatean, Gizarte Ekonomiako Zuzenbideko Ikerketa Zentroaren eta Kooperatiba Enpresaren (CIDES) eskutik. Kongresu honen gai orokorra “Identitate kooperatiboa: ekonomia kooperatiboaren eta solidarioaren elementu bereizgarriak balioztatzea” da.

Antolatzaileek ikertzaile guztiei beren lan zientifiko, teoriko eta enpirikoak ondoren proposatzen diren gai-ardatzetara bidal ditzatela gonbidatzen die:

1 ardatza: kooperatibaren printzipioak eta balioak, Ekonomia Kooperatiboaren eta Solidarioaren ikur bereizgarri.

2 ardatza: Kooperatiba faltsuak, zergatik sortzen dira eta nola saihestu?

3 ardatza: Balioekin ekitea: gizarte-ekimena.

4 ardatza: Enplegu kooperatiboa, identitate kooperatiboaren ikur.

5 ardatza: Kooperatiba eta berrikuntza jasangarriak.

Ardatzetarako proposamenak 2021eko maiatzaren 20ra arte onartuko dira.

Informazio guztia: LLAMADA A COMUNICACIONES – XIV CONGRESO INTERNACIONAL RULESCOOP.

Iturria: OVES-GEEB

“Erosketa Publiko Arduratsurako Gida Praktikoak” izeneko bilduma garatzen du Reas Euskadik. Horren bidez, gizarte- eta ingurumen-irizpideak proposatu eta erraztu nahi dira kontratazio publikoko zerbitzuen hainbat gai edo sektoretan.

REAS Euskadik erosketa publiko arduratsuko politikak sustatzen ditu, horretarako prestakuntza, aholkularitza eta tresnak prestatuz. Ikuspegi horretatik, “Erosketa Publiko Arduratsurako Gida Praktikoak” bilduma garatzen du. Horren bidez, gizarte- eta ingurumen-irizpideak proposatu eta erraztu nahi dira kontratazio publikoko zerbitzuen hainbat gai edo sektoretan.

Argitalpen horiek arlo honetako erregulazioak erosketa publikoko prozeduren faseetan ematen dituen aukerak aurkezten dituzte, eta adibide zehatzen bidez erakusten dituzte.

Kontratazio publikoaren arloan erantzukizunak dituzten teknikariei eta politikariei, jarduera hori sustatzen duten erakundeei eta kontratazio-prozedura publikoetan parte hartzen duten ekonomia sozial eta solidarioko enpresa eta erakundeei zuzenduta dago bilduma. Horren bidez, REAS Euskadik jarduera hori zabaldu nahi du; izan ere, duen bolumenagatik, eragin ekonomiko eta sozialaren ondorio eraldatzaileak biderkatzera bidera daiteke.

Lehenengo gida Zentzuz Kontsumitu partzuergoak argitaratu zuen 2019an, eta administrazio publikoek erositako edo kontratatutako produktuen hornikuntza-katean gizarte- eta ingurumen-irizpideak sartzea du helburu. 2020an, REAS Euskadik hiru gida argitaratu ditu finantza-zerbitzuen, energia elektrikoaren horniduraren eta gizarte-zerbitzuen kontratazioari buruz.

Horretarako, Santiago Lesmesen parte hartzea izan dute, kontratazio publikoan espezializaturiko legelaria, ibilbide luzekoa eta arlo horretan aintzatetsia.

Erosketa publiko arduratsurako gida praktikoak (pdf formatuan deskargatu):

1. Hornidura katea: ekoizpena, banaketa eta kontsumoa.
2. Banku-zerbitzuak eta finantza-produktuak kontratatzea.
3. Energia elektrikoaren horniduraren kontratazioa.
4. Gizarte zerbitzuen kontratazioa.

Iturria: REAS Euskadi