Bloga

Gaur, maiatzaren 14an, landa-inguruneko emakumeei eta Euskadiko eta Palestinako kooperatibetan emakumeek izaten duten eginkizunari buruzko jardunaldia egingo da Donostian.

BLB/ACPP Bakerako Lankidetza Batzarrak jarduera hau antolatu du. “Emakumeek erabakitzen dute: emakumeak landa-eremuan. Euskadi-Palestina” proiektua Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzarekin batera gauzatzen ari dira, eta proiektu horren esparruan antolatu dute aipatutako jarduera.

Hona hemen jardunaldian parte hartuko duten hizlariak:

• Isabel Álvarez Vispo hezitzaile eta agroekologo da lanbidez. Azken 15 urteotan elikadura-burujabetzaren eta agroekologiaren gaineko aktibismoa eta lana egin ditu prestakuntzaren eta ikerkuntzaren ikuspegitik. Azken urteotan ikuspegi feminista bereziki landu du bere jardunean. Besteak beste, honako hauek argitaratu ditu: «La Salud y la alimentación desde la mirada feminista», in Salud y Derecho a la alimentación. Bienestar, equidad y sostenibilidad a través de políticas alimentarias locales (Fundación Entretantos y Red de Ciudades por la Agroecología, 2018); Mirene Begiristain-ekin batera, «Feminismo para los sistemas alimentarios y la agroecología» argitaratu du Economías-Otras monografikoan (RIESISE, 2. liburukian); eta Paola Romero-rekin batera, «Can feminist agroecology be scaled up and out?», Farming Matters
• Mónica González Llamazares BLB/ACPP Euskadi batzarreko ordezkaria da, eta, Palestinako kooperatiben bitartez, emakumeak ahalduntzeko proiektuak kudeatzen ditu. Hortaz, antolakundeak han egiten duen lanaren azalpen laburra emango digu. BLB/ACPP elkarteak 10 urtez baino gehiagoz emakumeen lidergoa sustatu du Palestinako eta beste lurralde batzuetako nekazaritza-kooperatibetan.
• Malu Egiluz baserritarren alaba da, eta Latinoamerikan eman ditu hainbat urte. Bertan ezagutu eta ikasi ditu lurra lantzeko eta lurrarekin elkarlanean aritzeko beste modu batzuk. Itzuli ondoren, familiaren abeltzaintzaz arduratzea erabaki zuen. Hortaz, Zeanurin harategia zabaldu zuen, haragia merkaturatzeko, eta, geroago, herriko benta eta jantoki bilakatu da: Txoko Sagarna. Etxeko eta bertako produktuak saltzen dituzte. Gainera, errota ere berreskuratu zuen, eta ogia laberatzeari ekin zion. Malu Egiluzek konpromiso handia dauka Artea Sarearekin, eta argi ikusi zuen bere lurra migratzaileei harrera egiteko lekua izan zitekeela.
• Amets Ladislao Gonzalez-ek hogei urtez baino denbora gehiagoz jardun du nekazaritzako ustiategietan. Duela bederatzi urte, Bizkaigane elkartean lan egiten hasi zen; Errigoiti herrian, zehatz-mehatz. Proiektu kolektibo horretan esne-behiekin eta ardiekin jarduten dute, eta nekazaritza ekologikoa sustatzen dute. EHNE Bizkaia elkarteko kidea da, baita Etxaldeko Emakumeak elkarteko kidea ere.

Donostian izango da, Emakumeen Etxean. Topaketa aurrez aurrekoa izango da, baina, pandemia dela eta, segurtasun-protokolo guztiak beteko dituzte. Horrez gain, Interneten bidez jarraitzeko aukera ere izango da. Izena emateko mezu bat bidali behar da hona: gipuzkoa@acpp.com

Iturria: BLB/ACPP

Pasa den maiatzaren 11an Koobizitza sarearen aurkezpena egin zen, Euskal Herriko eta Errioxako erabilera lagapeneko kooperatiba proiektuen sarea. Ekimen ugarik azken urtetan ehundutako harreman sare eta elkarlaguntzearen ondorioz sortua.

Eragile irekia da, eta interes amankomuna duen ekimen orori zabaldua dago.

Sarearen oinarrien artean, hurrengoak azpimarratu behar dira: irabazi asmorik gabeko ekimenak izatea eta jabetza kolektiboa bermatzea kooperatibaren forma bidez, autosustapenez jardutea, etxebizitzara sarbidea eskuragarria eta inklusiboa izan dadin erremintak ezartzea, proiektuak egikarituko diren tokiko inguruarekiko erantzukizuna eta ereduaren hazkunde eta errepikagarritasuna ahalbideratzeko lanean jardutea.

Koobizitzaren helburu nagusia inguru geografiko honetan dauden ekimenen aterki izatea da, hau da, dokumentzio banku irekiak sortzea, administrazioarekin interlokutore izatea, eredu hau gizarteratzeko lanak sustatzea, eta aurrera begira, ahalegina egitea, gisa honetako ekimen eta proiektuek berariaz behar duten bidelaguntza teknikoa eskeintzera iristea.

Gaur egun, Euskal Herriko eta Errioxako 15 ekimenek osatzen dute taldea. Proiektu guztiak jabetza kolektiboan eta erabilera lagapenean oinarritzen dira eta REASeko kide dira.

Iturria: Koobizitza

Munduko landaguneak UNESCO Etxearekin eta KONFEKOOPekin batera bultzatutako KOOPDS Euskadiren helburua da kooperatibek “autoebaluaziorako” lehen urratsa egitea, ondoren aurrera egiten jarraitzeko.

Kooperatibek, beren izaeragatik beragatik, funtsezko zeregina bete behar dute Nazio Batuen Agenda 2030ean. KOOPDS tresna KONFEKOOPen aplikazio espezifiko gisa sortu da, eta Garapen Jasangarrirako 17 Helburuetako bakoitza lortzeko egindako ekarpena ebaluatzea ahalbidetuko dio kooperatiba bazkide bakoitzari. Tresna hori udazkenerako kooperatiba bazkide guztientzat eskuragarri egotea espero dute sustatzaileek.

Kooperatiba gehienek dagoeneko beren ekarpena egiten ari dira Euskadin garapen jasangarria lortzeko. Ildo horretan, ekarpen hori neurtu egin behar da, aitortu eta ikustarazteko; halaber, egiten dena birbideratu egin behar da, ekarpen hobea egin ahal izateko, eta jardunbide egokiak baliatu behar dira, kooperatibak elkarri laguntzeko.

Tresnak bi produktu zehatz sortuko ditu era automatizatuan. Alde batetik, GJHen betetzeari lotutako alderdi positiboei eta hobetu beharreko alderdiei buruzko barne-txosten bat sortuko da kooperatibentzat, eta semaforo batek betetze-maila adieraziko du, 3 mailatan.

Bestalde, kooperatibaren ekarpenik handiena jaso duten GJHak azpimarratuko dituen prentsa-ohar bat sortuko da, garapen jasangarria sustatzeko egindako ahaleginak agerian jar daitezen.

Iturria: KONFEKOOP

Pasa den maiatzaren 12an Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Eguna ospatu zen, Sareen Sareak antolatuta. Bertan, Iñigo Urkullu lehendakariak hartu zuen parte, eta Sareen Saria eman zioten Mª Ángel Arbaizagoitiari.

Ekitaldi horrek, 2016ko maiatzaren 12ko 6/2016 Legea indarrean sartu izana oroitzen du. Lege horrek Euskadiko hirugarren sektore sozialean lehena eta oraina markatu baitzuen. “Eraldaketa sozialeko unibertso bat” lelopean, Sareen Sareak  #SAREIDOSKOPIO kanpaina aurkeztu zuen. Ideia horren bidez, gizarte-erakundeek egunero lan egiten dute Euskadi bidezkoagoa, solidarioagoa, kohesionatuagoa eta sozialki inklusiboagoa eraikitzeko.

Aurten, gizarte-erakundeek euren eguna ospatu ahal izan dute egungo osasun-krisiari egokitutako formatu batean. “Iaz pandemia bat-batean sartu zen eta ezin izan genuen ezer egin. Aurten ez dugu egun hau ospatzeko aukera galdu nahi izan”, adierazi zuen Borja Doval Sareen Sareko lehendakariak.

Ekitaldian, Iñigo Urkullu lehendakariak parte hartu zuen, eta gizarte erakundeei eskerrak eman zizkien “guztion onerako eta gizarte justuago baten alde egindako lanagatik”. Zentzu horretan, Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeek “ongizate kolektibo hori eraikitzen laguntzen dutela” azpimarratu zuen, “pertsona bakoitza oinarri hartuta, parte-hartzea bultzatzen dute, eskubide eta erantzukizun publiko partekatuak defendatzen dituzte esku-hartze sozialaren esparruan”.

Bestalde, Sareen Sareko lehendakariak eta lehendakariordeak partekatutako hitzaldian, “funtsezko zerbitzuak ematen dituen eta pertsonekin konpromiso sendoa duen sektorearen garrantzia” azpimarratu zuten. “Krisi guztietan, eta baita honetan ere, erakunde sozialen lana funtsezkoa da gizartearen ongizaterako, funtsezkoa egoera zaurgarrian dauden pertsonen eskubideen babesa bermatzeko”, azaldu zuen Borja Dovalek. Gainera, sektoreak erakunde publikoen barruan eta haiekin batera premiazko erantzun bateratuak antolatzeko duen gaitasunaren balioa azpimarratu zuen elkarteak. “Gure sektoreak funtsezko rola jokatzen du botere publikoen aliatu gisa pandemiaren ondorio negatiboak murrizteko eta kaltetutako pertsonak laguntzeko”.

Hirugarren Sektore Sozialaren Eguna, halaber, Euskadi solidarioagoa, kohesionatuagoa eta inklusiboagoa eraikitzen lagundu duten pertsonen lana aitortzeko unea izan zen. Sareen Saria saria Mª Ángeles Arbaizagoitia Fedeafeseko presidenteari eman zioten aurten, boluntariotzan 30 urte baino gehiagoko eskarmentua duena. Bere ibilbide luze eta oparoan erantzun kolektiboak eraiki ditu osasun mentalaren esparruan, eta erreferente bat da sektore osoan.

Iturria: Sareen Sarea

Bidezko Merkataritzaren Nazioarteko Eguna zela eta, maiatzaren 8an, 239 erakundek bat egin zuten bidezko berreraikuntza baten eskariekin.

“Berreraiki dezagun justiziaz” mezuak laburbiltzen ditu nazioarteko bidezko merkataritzaren mugimenduaren aldarrikapenak, eta, orain arte, Estatuko 239 erakundek ere sinatu dituzte (GKEak, ekonomia solidarioko erakundeak, finantza etikoak, ekologistak, gizarte-enpresak, hezkuntza-, osasun-, kontsumitzaile- eta zientzia-elkarteak, etab.).

“Berreraiki dezagun justiziaz” adierazpenarekin, erakundeek nazioarteko ordezkari politiko eta instituzionalei dei egiten diete COVID osteko garaian ekonomia eta merkataritza berreskuratzeak giza eskubideei, planetaren babesari eta bidezko merkataritzaren eta ekonomia solidarioaren balioetan oinarrituta egon dadin.

Gizarte-desberdintasunak murrizteko eta klima-larrialdia geldiarazteko eredu ekonomikoa aldatzeko eskatu dute.

Adierazpenean jasotako aldarrikapen guztiak, erakunde sinatzaileen zerrendarekin batera, Gobernuaren ordezkariei, europarlamentariei eta autonomietako eta tokiko ordezkari politikoei bidali zaizkie.

Iturria: Bidezko Merkataritzaren Estatuko Koordinatzailea

… Donostialdeak eta Bilbok biltzen dituztela gizarte ekonomia klasikoko establezimendu gehienak (kooperatibak eta lan-sozietateak)?

GIZARTE EKONOMIA KLASIKOAREN ZIFRAK EAE infografiak adierazten duen bezala, establezimenduen kopuruak enpleguaren banaketaren eredu bera jarraitzen du (157. buletineko infografian). Donostialdeak eta Bilbok dute establezimendu kontzentrazio handiena, eta Gasteizek jarraitzen die (hiru eskualdeen artean 1.800 establezimendu daude, 3.200 guztira).

Deigarria da Debagoieneko establezimenduen kontzentrazio txikia (% 7), Ekonomia Sozial Klasikoaren enpleguaren %20 baino gehiago biltzen baitute. Izan ere, industria sektoreko enpresen batez besteko tamaina beharrezkoa da, eta industria enpresa gehienak eskualde horretan daude.

Ekonomia Sozial Klasikoko erakundeek fakturazioan egindako esportazioek salmenten nazioartekotze maila islatzen dute. Mapan ikus daitekeenez, esportazioak garrantzi handien duten eskualdeak Debagoiena (%58,6), Goierri (%55,4) eta Debabarrena (%50) dira.

Hirugarren mapari dagokionez, itxurazko produktibitatea erakusten du, hau da, Gizarte Ekonomia Klasikoko langileko Balio Erantsi Gordina. Mapak erakusten duenez, langile masa handiak biltzen ez dituzten eskualdeak dira itxurazko produktibitate handiena dutenak, eta baita industria sektoreak pisu handia duen lekuetan ere. Bestalde, zerbitzuen sektorea nabarmentzen den zonaldetan, txikiagoa da itxurazko produktibitatea.

Infografia hemen: GIZARTE EKONOMIA KLASIKOAREN ZIFRAK EAE

OVES-GEEBko Ekonomia Sozialaren Lurralde Txostenetik ateratako datuak dira.

Iturra: OVES-GEEB

Txosten hau GEZKIko ikertzaile talde batek egindako ikerketa proiektu baten emaitza da. Proiektua biltzen da Gipuzkoako Foru Aldundiak finantzatutako “Gipuzkoan, enpresetan pertsonen partaidetza sustatzea” programaren barruan.

Proiektuaren xedea da aurreko urteetan Institutuaren barruan garatu diren bi proiekturi jarraipena ematea. Hartara, 2016an “Pertsonek Gipuzkoako enpresetan parte hartzeari buruzko analisi tresna” landu zen, eta tresna horri esker pertsonek enpresen kudeaketan, emaitzetan eta kapitalean duten parte hartzea neurtu ahal da. 2018an, neurketa tresna horri jarraipena emango zion proiektu bat garatu zen, “Langileen parte hartzea enpresen emaitzetan”. Honen helburua zen haien langileak emaitzetan parte hartzeko interesa izan zezaketen konpainiei jakinaraztea zein alderdiri buruz gogoeta egin behar den ezaugarri horiek dituen sistema bat ezarri aurretik.

Egungo proiektuak osatuko du orain arte aurkeztutako proiektuetan landutako parte hartzeari buruzko ikuspegia. Kasu honetan, gida moduko tresna bat diseinatzearen alde egin dute. Gida hori lagungarria izango zaie langileek kapitalean parte hartzeko sistema bat ezarri nahi duten sozietateei.

Publikazioa hemen

Iturria: OVES-GEEB

Pasa den apirilaren 15ean egin zen gizarte-ekonomiari eta tokiko garapenari buruzko jardunaldia, EGESek (Gizarte Ekonomiako Euskal Sarea) eta GARAPENek (Garapen Agentzien Euskal Elkartea) antolatuta.

Bertan, GEZKIko kide den Enekoitz Etxezarretak tokian tokiko gizarte-ekonomiako jardunbide egokiei buruzko ikerketa aurkeztu zuen,  “Tokian tokikotik ekonomia sozialeko esperientziak sustatuz. Praktika egokien azterketa” da azterlanaren izenburua eta eskuragarri dago.

Bestalde, tokiko gizarte-ekonomiako hainbat esperientzia eta praktika on aurkeztuko ziren, eta gehienak ekintzailetzaren, enplegu inklusiboaren, lankidetza publiko-kooperatiboaren eta enpresen berreskuratzearen arloetan zentratu ziren. Horien artean izan ziren, Lea-Artibaiko Kooperatiba Mahaia Elkartea, Lanerain, Oñatiko Ur Jauziak eta Kimu Bat.

Halaber, esteka honetan dago “Ekonomia soziala tokiko garapenean sustatzeko jardunbide egokiak” webinarraren grabazioa.

Iturria: GARAPEN, GEZKI, EGES

Kazeta.eus-ek adierazi zuenez, Uztaritze izango da udaleko hautetsien soldataren zati bat euskoaren bitartez ordainduko duen lehen herria. Alkatea, alkateordea eta udaleko delegatu guztiak Euskal Moneta elkartera kidetu dira eta denek eskuratu ahalko dute lansariaren zati bat moneta horren bitartez.

“Ipar Euskal Herrian Europa osoko tokiko moneta indartsuena dugu. Herriko etxeak engaiatzen ahal dira herritarrekin batera baita enpresa eta elkarte munduarekin ere, tokiko enpleguaren alde, ingurumena eta euskararen alde. Egitasmo horren garapenean parte hartzea garrantzitsua iruditzen zaigu”, hala adierazi zuen Bruno Carrere Uztaritzeko alkateak. Martxoan Uztaritzeko Herriko Etxean euskoak erabiltzea erabaki zuen. Euskoa erabiltzeak tokiko ekonomia laguntzen duela azpimarratu zuten. Elkarlanarekin jarraitzeko asmoa ere berretsi zuten.

Erabaki hau aurrerapausoa dela nabarmendu zuten Uztaritzeko Herriko Etxeak eta Eusko Moneta elkarteak. Uztaritzen lehenagotik erabiltzen zen euskoa, 2017an Landagoien igerilekua izan zen euskoak onartzen lehen zerbitzu publikoa. Dante Edme-Sanjurjo Eusko monetaren zuzendariak positiboki baloratu zuen pausoa: “Herriko etxeek gure tokiko moneta baliatzen dute urrats konkretuak egiteko eta Uztaritzek erakusten duen borondateak dinamika baikor bat pizten du. Espero dugu gero eta herriko etxe gehiagok bultzatuko dutela heien gastuen parte bat euskoz ordaintzea, proposatuz hautetsiei, langileei, hornitzaileei edo laguntzen dituzten elkarteei euskoa onartzea”.

Iturria: Argia