Egilea: oves-geeb

REAS aldizkariaren 25. urte hauek ospatzeko, REAS Red de redes elkarteak eta haren Estatuko Komunikazio Batzordeak opari berezi bat prestatu dute: ESS Manía, urteurrenaren aldizkari digitala. Bertan, sare gisa elkarrekin darabilgun bide komun hau jaso dute.

REAS Red de redes web-orrian dago aldizkaria.

Lehen ale honetan, arreta jarri nahi izan dugu COVID19k eragindako krisi-egoeran, eta Ekonomia Solidarioak osasun-, ekonomia- eta gizarte-krisi horren erronka askori erantzuten eta erantzuten diela.

Orrialdeetan zehar, besteak beste, krisi sistemikoaren une honetan oso erabilgarriak diren gogoetak eta ekarpenak egiten dituzten erreferentziazko pertsonen testuak aurkituko ditugu. Hasteko, pribilegioa dugu Jose Luis Coraggio ekonomialari argentinarraren laguntza izatea, ekonomia solidarioaren mugimenduaren aitzindarietako bat.

Pandemia honetan sortzen ari diren beharrizan ugariei erantzuteko sortzen ari diren ekimen solidarioetan sakontzen jarraitzen dugu, duela aste batzuk sustaturiko eta 100 ekimen gainditu dituen Ekimenen Gidaren bidez. Genoveva López eta Carlos Reyren eskutik, esanguratsuenetako batzuk ezagutuko ditugu.

Elkarrizketa egingo diegu Amaia P. Orozcori eta XXK Silvia Piris taldeko lankideari, Álvaro Porrorekin batera, Bartzelonako Udaleko Gizarte Ekonomia, Toki Garapen eta Kontsumo Batzordeko kidearekin.

Jordi Garcíak, Merkatu Sozialaren proposamenaren sustatzaileak, ekonomia solidarioaren proposamen eta tresnetan sakontzen jarraitzera gonbidatzen gaitu, sarearen heldutasuna eta ibilbidea eta 25 urte hauetan sortutako mugimendua aprobetxatzeko, bai eta krisi-une hauek “gizateriaren historiarako aldi erabakigarri” gisa proiektatzeko eskaintzen diguten aukera ere.

Testu hauek komunikabide batzuetan argitaratu dira aldez aurretik eta #PorUnaEconomíaSinViruskainpainaren materiala izan ziren.

Iturria: REAS Red de redes

Europako Parlamentuko Gizarte Ekonomiako Taldearteak, joan den ekainaren 2an egindako bilera telematiko batean, erkidegoko erakundeetako, estatu kideetako eta gizarte-ekonomiako erakundeetako 400 pertsona baino gehiagoren aurrean, Gizarte Ekonomiarako Europako Ekintza Plana berreraikitze sozial eta ekonomikoaren zutabe gisa jarri zuen, Covid-19ko pandemiak eragindako krisiaren ondoren.

Nicolas Schmit Europako Enplegu komisarioak 2021ean Gizarte Ekonomiarako asmo handiko Ekintza Plana onartzeko eskatu zuen, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko lehendakariak aginduta.

Gainera, Schmitek gogorarazi zuen enpresa-eredu horretako erakundeak eta enpresak lehen lerroan daudela pandemiaren aurkako borrokan, talde ahulenei laguntza eta estaldura emanez. Komisarioak Europako erakundeek onartutako neurri ekonomiko eta sozial guztiak Ekonomia Sozialean aplikatzeko konpromisoa ere nabarmendu zuen.

Juan Antonio Pedreño ‘Social Economy Europe’ (SEE) eta CEPESeko lehendakariak azpimarratu zuenez, “bizi ditugun une latzak direla eta, Europako erakundeek Ekonomia Sozialerako ibilbide-orri bat garatu nahi dute, etorkizun iraunkorra, integratzailea eta ongizatea finkatzeko”.

Pedreñok behar hau zehaztu zuen: “Europan gizarte-ekonomia sustatzea, berrindustrializaziorako eta ekonomia eta gizartea berreskuratzeko tresna gisa”. Alde horretatik, azpimarratu zuen “ekimen kolektiboa sustatzea, Europa berrindustrializatzeko eragile gisa”. Horregatik, gure giza kapitalaren aldeko apustua egitea eskatu zuen, gazteenei proiektu estrategikoak garatzen lagunduz eta bultzatuz, bakarkakoa baino askoz modu malguagoan. Gainera, “Europa osoan ekintzaile kolektiboak sustatu eta laguntzeko planak, esparru juridiko eta instituzional egokien bidez” eskatu zituen.

SEE eta CEPESeko lehendakariak nabarmendu zuen, halaber, “beharrezkoa dela gizarte-ekonomiako enpresa eta erakundeen digitalizazioa sustatzea eta bultzatzea: ez dago zalantzarik etorkizuna digitala dela; gainera, krisi horrek are gehiago aurreratu digu, baina bidezkoa, inklusiboa, demokratikoa eta kalitateko enpleguarekin ere izan behar du”. Pedreñok hauxe esan zuen azkenean: “hau da Europaren unea eta Ekonomia Sozialaren unea ere bada”.

Fuente: CEPES

Kuantitatiboki, Euskadiko Kooperatiben Konfederazioak 111 kooperatiba eta 2.193 lanpostu gehiago sortu ditu; horietatik 595 aurreko urtean KONFEKOOPen sartu ziren Euskadiko nekazaritzako elikagaien 60 kooperatibetatik datoz. Guztira, beraz, KONFEKOOPek 1.233 kooperatiba eta 56.362 enplegu metatzen ditu, eta Euskal Autonomia Erkidegoko enpresa-elkarte adierazgarrienetako bat da.

Hazkunde handiena lan elkartuko kooperatiben bilakaeraren ondorio izan da, nahiz eta KONFEKOOPera federatutako irakaskuntzako kooperatibek ere gora egin duten.

Etorkizunari dagokionez, KONFEKOOPen prentsa-oharrean adierazten da federazioaren apustua dela kooperatibetan gaur egun dauden enpleguei eustearen alde egitea, nahiz eta jakin helburu hori erdiestea zaila dela, COVIDen ondorioak kontuan hartuta. Testuinguru latz honetan interkooperazio mekanismoen bidez aurre egiteko apustu irmoa defendatzen dute.

Prentsa-oharra hemen kontsulta daiteke (gazteleraz).

Iturria: KONFEKOOP

REASesk #porunaeconomiasinvirus kanpaina jarri du abian, eta, aldi berean, hainbat komunikabideetan 6 artikulu argitaratuta, ekonomia solidarioaren eta bestelako korronte eta mugimendu eraldatzaileen proposamenak eta ekarpenak (adibidez, ekologismo soziala edo feminismoak) balioetsi nahi ditu. Halaber, herritarrei erakutsi nahi die esparru ekonomiko, politiko eta sozial bidezkoagoak eraikitzeko apustu irmo egiteko unea dela.

Kanpaina honek erreferentziazko pertsonen testuak ditu, eta horien gogoetak eta ekarpenak oso erabilgarriak dira krisi sistemikoaren une honetan. Alde batetik, Jose Luis Coraggio ekonomialari argentinarraren laguntza izan dute. Ekonomia solidarioko mugimenduaren aitzindarietako bat da Coraggio, eta hurrengo hilabeteetan ireki ahal izango zaizkigun egoera posibleak erakusten ditu, merkatua beste edozein gogoetaren gainetik dagoen egungo ereduaren alde egiten jarraitzen dugun edo, aldiz, “autonomia politiko konplexua duen merkatu nonahikoa eta indibidualizatzaile baten ordez” sare erlatibo bat izango litzatekeen kontuan hartuta.

Pandemia honetan sortzen ari diren beharrizan ugariei erantzuteko sortzen ari diren ekimen solidarioetan sakontzen jarraitu dute, duela aste batzuk sustatu eta 100 ekimen gainditu dituen Ekimenen Gidaren bidez. Genoveva López eta Carlos Reyren eskutik, esanguratsuenetako batzuetan sartu dira.

Elkarrizketa egin diete Amaia P. Orozcori eta XXK Silvia Piris taldeko lankideari, Álvaro Porrorekin batera, Bartzelonako Udaleko Gizarte Ekonomia, Toki Garapen eta Kontsumo Batzordeko kidea, sarearekin bat datorren jendea, egungo sistemaren failak argitzen jarraitzeko eta trantsizio horretarako pistak aurkitzeko, Blanca Cresporen kortesia.

Jordi Garcíak, Merkatu Sozialaren proposamenaren aitak, ekonomia solidarioaren proposamen eta tresnetan sakontzen jarraitzeko gonbidapena egiten du, sarearen heldutasuna eta ibilbidea eta 25 urte hauetan sortutako mugimendua aprobetxatzeko, bai eta krisi-une horiek “gizateriaren historiarako aldi erabakigarri” gisa proiektatzeko ematen duten aukera ere.

Eta horretarako, COVID-19 delakoak eragindako “pandemia hirukoitz (osasunekoa, ekonomikoa eta zainketakoa)” horretatik ateratzeko, “egungo eredua hautsi du, eta agerian utzi ditu baliabide publikoak oinarrizko zerbitzuez hornitzean zeuden gabeziak, hala nola osasungintza, zainketa-sistemaren ahultasuna eta ehun ekonomikoaren zati handi baten prekarizazioa”, Sandra Salsónek eta María Atienzak adierazi dute zein politika izan beharko liratekeen.

Azkenik, Ekonomia Eraldatzaileen Munduko Gizarte Foroaren artikulazio-prozesuaren emaitza den Elkargune feministaren eskutik, krisiaren irakurketan sartzen dira ikuspegi feminista batetik, eta agerian uzten ditu sistemak pandemia garaian eta horren aurretik dituen kontraesanak, bai eta agenda eraldatzailerako elementuak zirriborratzen ere, bizitzarako ekonomiarako.

Testu horiek REAS elkartearen 25. urteurreneko oinarri sozialera zuzendutako argitalpen digital batean jasoko dira.

Iturria: REAS

EIT Food europar partzuergoak, Ausolan kooperatibak (eskola eta egoitzetarako bazkarietan espezializatua) eta Madril, Bilbo eta Gipuzkoako Elikagaien Bankuek ekimen bat jarri dute abian, eta, horri esker, haurrentzako 60.000 menu baino gehiago prestatu eta entregatu ahal izango dira maiatzaren erdialdetik ikasturte honen bukaera arte.

Proiektuak 220.000 euroko inbertsioa du, EIT Food-ek emana, eta haren helburua da elikadura sistema iraunkorragoa, osasungarriagoa eta konfiantzakoa izatea. Gainera, nekazaritzako elikagaien sektorea ezagutzen laguntzen du, eta ekimenean parte hartzera gonbidatu da, soberakinak eta elikagai osasungarriak emanez.

Ausolan aitzindari da sukaldaritza kolektiboaren sektorean, MONDRAGON Korporaziokoa da eta 50 urteko esperientzia du egunero janaria banatzen. Ausolan arduratuko da lehengaiak jasotzeaz, eguneko 1.500 menu prestatzeaz 45 egunez eta adostutako hiru elikagai-bankuetan banatzeaz. Horiek, azkenik, xede-publikoari arreta ematen dioten 250 gizarte-erakunderekin jarri dira harremanetan (baliabide gutxi dituzten familietako haurrak), eta horien artean banatuko dituzte hamaiketakoak, behar bezala paketatuta.

‘Los Salvacomidas’ izeneko ekimen honek, aldi berean, hainbat helburu betetzen ditu, COVID-19 krisiaren eraginagatik une erabakigarrian. Alde batetik, behartsuenen beharrak asetzen ditu, arreta berezia jarriz haurren artean, gizentasun edo desnutrizio arriskuak saihestuz eta jateko ohitura osasungarriak hartuz. Alde horretatik, NBEren Garapen Iraunkorreko Helburuen (GJH) 2. (Zero gosea) eta 12. (Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak) helburuak lantzen ditu proiektuak.

Iturria: Tulankide

Lesakako Udala Goiener eta Nafarkoop kooperatibetako bazkide egin da, udal batzarrean aho batez hartutako erabakiaren ondorioz. Goiener Euskal Herriko energia beharrak modu iraunkorrean eta jasangarrian estaltzeko sortutako kooperatiba da eta Nafarkoopek funtzio hori betetzen du produkzioaren ikuspegitik. Hala jakinarazi digu Mattin Etxabide, Lesakako udal zinegotziak.

Argindarrak lau fase ditu legez: produkzioa, garraioa goi tentsioan, banaketa behe tentsioan eta komertzializazioa. Hauetatik bi daude liberalizatuta, produkzio edo sorkuntza eta merkaturatzea. Kasu honetan, produkzioa Nafarkoopen aholkularitzarekin autokontsumo instalakuntzak martxan jarrita eta komertzializazioa Goienerrek. «Guk bietan sartzeko apustua egin genuen –dio Etxabidek– garraioa eta banaketa, legez  bertze enpresek egiten dute».

Lesakako Udalak kontsumitzen duen energia berriztagarria dela bermatu nahi du, «bat egiten dugu horretan Goienerren proiektuarekin: energia lokala izatea, Euskal Herrian kokatua eta kooperatiba sistemaren bidez».

Eguzki-panelak eta LED sistema

Bide horretatik, Lesakako zinegotziaren erranetan, «aztertzen ari gara eta lehen pausuak ematen ari gara, igerilekuan eguzki-panelak jartzeko horrela bertako eta kultur-etxerako energia emateko, eta ahal balitz zahar etxerako. Inbertsioa eginen dugu Nafarkoopen aholkularitzarekin eta hori ere bideragarria dela erakutsi nahi dugu. Gero gardenak izanen gara eta datuak publikatuko ditugu, herritarrek ikus dezaten aldatzen ahal dela, ez duela arriskurik eta positiboa dela ekonomikoki eta ingurumenaren ikuspegitik».

Hain zuzen, Herriko Etxeak urrats hori eman ondotik, herritarrak ere pixkanaka animatzea nahi lukete. Alde horretatik, eraikuntza-tasak onartu zituztenean, energia berriztagarriekin egindako obrak edo berokuntza-sistema eguzkiarekin edo egurrarekin dituzten proiektuek tasa murriztua izatea erabaki zuen Udalak.

Iturria: Ttipi Tapa, Argia

Desgaitasuna duten pertsonen enplegu-tasa (% 25,5) oso urrun dago, oro har, biztanleria orokorrarenetik (% 65,9). Desgaitasuna duten lau pertsonatik batek bakarrik du enplegua. Osasun-krisiaren aurreko datuak dira, eta pandemiaren aurretik, desgaitasuna zuten 1.250.000 pertsona baino gehiago lanik gabe zeuden.

Hauek dira ONCE Fundazioaren Ezgaitasunari eta Lan Merkatuari buruzko Odismet Behatokiaren 5. txostenak biltzen dituen datuetako batzuk, aste honetan telematikoki aurkeztutakoak. Luis Enrique Quifez Odismeteko koordinatzaileak minusbaliotasunak dituzten pertsonek espainiar estatuan duten lan-errealitatearen erradiografia honen xehetasunak azaldu zituen, eta pandemiaren ondoren enplegagarritasunaren etorkizuna aztertzeko ere balioko du.

Txostenean bildutako azken datuen arabera, Espainiar estatuan 16 eta 64 urte bitarteko 1.899.800 pertsona ezgaitu daude, hau da, biztanleria osoaren %6,3. 2008az geroztik, taldea 1.026.500 pertsona gehiago dira, eta horrek esan nahi du prebalentzia-tasa 3,5 puntu handitu dela.

Enpleguari lotutako adierazleek desberdintasun nabarmenak dituzte biztanleria orokorraren eta desgaitasuna duten pertsonen artean, eta horrek agerian uzten du azken horiek lana lortzea oso zaila dela. Horrela, kolektibo honetako 1.254.200 pertsona daude inaktibo. Horren arrazoi nagusia ezintasun iraunkorreko egoera da (%62,3), gaur egungo lan-testuinguruan berme ekonomikoaren elementu gisa eratzen diren pentsioak jasotzearekin lotuta dagoena. Egoera horrek nekez egin diezaioke uko kontratuaren ezegonkortasunaren eta soldata apalen egoeran.

Txosten osoa eskura daiteke (gazteleraz), hemen.

Iturria: Observatorio español de economía social

Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Egunarekin bat eginez, maiatzaren 12an, asteartea, Elkarrizketa Zibilerako Mahaiak, Hirugarren Sektore Sozialeko sareetako ordezkariek eta Eusko Jaurlaritzako ordezkariek osatutakoak, ezohiko bilera bat egin du, Iñigo Urkullu lehendakariaren parte-hartzearekin. Lehendakariak esker oneko eta sektoreari laguntzeko hitzak izan ditu. Gainera, Covid19-ak Euskadiko Hirugarren Sektoreko erakundeetan duen eraginari buruzko azterlan bat aurkeztu da, bai eta Mahaiaren bazterketa batzordearen txostena ere, osasun- eta gizarte-larrialdiaren esparruan.

REAS Euskadik nabarmendu nahi izan du beharrezkoa dela bizitza eta haren zaintza ekonomiaren erdigunean jartzea, bai eta Ekonomia Sozial eta Solidarioari balioa ematea ere, eredu bidezkoagoa, iraunkorragoa eta solidarioagoa eraikitzeko, bai eta Hirugarren Sektore Sozialaren eta gure lurraldean hainbesteko garrantzia duten Gizarte Ekonomiako eragile guztien ekimenak balioestea ere.

Adierazi da gizarte-ekonomiako eta ekonomia solidarioko erakundeek, oro har, eta REAS Euskadiko erakundeek, zehazki, egoera honi aurre egin diotela, ekoizpena guztion ondasunaren zerbitzura jarriz (maskarak, pantailak, arropa medikoa, gizarte-aterpetxeetarako elikadura, etab.), tokiko elikagai-ekoizpena eta -kontsumoa bultzatuz eta babestuz, gainerako sareekin batera urgentziazko esku-hartze sozialeko lanetan parte hartuz, online prestakuntza, finantza-zerbitzu etiko egokituak, energia-aholkua edo komunikazio-sarbidean laguntzea eskainiz, besteak beste.

Aitortu behar da, halaber, egoerak eragin negatiboak izan dituela zenbait kasutan lan-jardueran eta jarduera ekonomikoan.

REASen aburuz, post-kobid19 etorkizunean, “Ekonomia Sozial eta Solidarioaren ikuspegia inoiz baino beharrezkoagoa izango da. Eta, horregatik, lau konpromiso jartzen ditugu mahai gainean”:

1. Tokiko ekoizpenarekiko, merkataritzarekiko eta kontsumoarekiko konpromisoa; bereziki, sektore estrategikoak dira, hala nola elikadura, energia, pertsonentzako zerbitzuak, komunikazioa edo ingurumen-zerbitzuak, eta, oro har, sektore ekonomiko guztietan.
2. Ekonomia sozial eta solidarioaren aldeko apustu estrategikoaren aldeko konpromisoa, harreman ekonomiko etiko, ekitatibo eta iraunkorrak eraikitzeko beharrezko ekarpen gisa.
3. Enplegua baldintza duinetan sortzeko konpromisoa, bereziki langabeziak gora egingo duela aurreikusten den garaietan, modu inklusiboan, ekintzailetza soziala eta kooperatiboa babestuz.
4. Baldintza etikoetan eta irabazi-asmorik gabekoetan finantza-tresnak sustatu eta garatzeko konpromisoa, ekonomia eta tokiko garapen gizatiarragoa eta sozialagoa bultzatzeko.

“REAS Euskadi gisa hartzen ditugun lau konpromiso dira, baina horientzat aliantzak sortu behar ditugu beste mugimendu eta eragile sozial eta ekonomiko batzuekin, bai eta erakunde publikoen, bereziki Eusko Jaurlaritzaren, parte-hartzearekin eta babesarekin ere”.

Iturria: REAS Euskadi

Duela gutxi, Finantza Etiko eta Alternatiboen Nazioarteko Foroan, modu birtualean egina lau egunez, 2020ko apirilaren 20ko astelehenetik apirilaren 23ko ostegunera, hainbat hizlari eta entzule bildu ziren, denak ere bizitza hobeago baterako bestelako ekonomia bat indartzen jarraitzeko irrikaz. Helburu handi batek batzen zituen: ekonomia pertsonen zerbitzura jartzea.

Foro birtuala Finantzaz Haratago (FH) sareak antolatu zuen, Finantza Etiko eta Alternatiboetako Hezkuntzaren Euskal Sareak. Elkarte hauek dira plataformaren sustatzaileak: Elkartasunerako Elkarcredit Elkartea, Oikocredit Euskadi, Mugarik Gabeko Ekonomialariak, Koop57 EH eta Finantza Etikoak Euskadiko Elkartea.

“Foroaren helburua eraldaketarako tresna bat izatea da”, adierazi zuen Irati Cifuentes FH sareko kideak ekitaldiaren hasieran. Ongietorriko hitzak esaten ari zen etxeko egongelatik, eta horman ikus zitekeen Pablo Picassoren margolan aski ezagun baten xehetasun bat, Gernikako bonbardaketarena; 2020ko apirilaren 26 igaro berri honetan bete ziren 83 urte. “Sortzen diren edukiak oso baliagarriak izango dira finantzek pertsonengan zer-nolako inpaktuak dituzten hausnartzen eta eztabaidatzen jarraitzeko”.

Orain, dokumentu bat partekatu dute, eta bertan aurkituko dituzue bidalitako material eta aurkezpen guztiak (estra txikiren batekin) eta saioetako bideoetarako estekak, berriro ikusi nahi badituzue ere.

Ekarpenen laburpena jasotzen duen albistea ere eskuragarri, hemen.

Iturria: Finantzaz Haratago