Egilea: oves-geeb

Ekainaren 24an, asteazkenean, REAS Euskadik 2020ko Ohiko Batzarra ospatu zuen. Bere historian lehen aldiz, eta pandemiaren egungo egoera kontuan hartuta, online garatu zen.

Lehenengo zatian, Batzarrak onartu beharreko dokumentu batzuk aurkeztu ziren, aldez aurretik bidaliak: 2019ko jarduera eta ekonomiari buruzko txostenak eta 2020ko kudeaketa plana eta aurrekontua.

2019a, txostenak jasotzen duen bezala, jarduera ugari egiteko eta arlo berrietan aurrerapausoak emateko urtea izan zen. Berrikuntza gisa, aipatzekoa da ohiko Ekonomia Solidarioaren Azokaren formatua FEESTA azokara aldatu izana. Barnera begira, azpimarratzekoa da lantalde teknikoaren berrantolaketa-prozesua, Bizigarri diagnostikotik abiatuta, eta, sarearen esparruan, Auditoria Sozialeko adierazleen sorta osoa egitea, bere irakurketa feministarekin. Finantza aldetik, urte positiboa izan da, eta soberakinak erreserbako funts propioen parte izatera pasako dira.

Hain zuzen ere, horregatik, eta pandemiak eragindako egoera berezia dela eta, 2020ko aurrekontuan ez da aurreikusten urteko kuotak kobratzea, horiek barkatzea onartu baitzen. Kudeaketa-plan horretan, formatu sinpleago batean onartua eta Plan Estrategiko berri bat izan arte, 2019an planifikatutako jarduerak garatuko dira, hala nola Koopfabrika gizarte-ekintzailetzako ibilbidea, Ekonomia Sozial eta Solidarioaren Poloaren – Ekonopoloaren sustapena, erosketa publiko arduratsuko giden edizioa, Latinoamerikako Red Comparte-ren ekonomia solidarioko prestakuntza edo hiztegi baten argitalpena.

Jakinarazi bezala, urtea amaitu baino lehen aurrez aurreko batzar batera eraman zen 2021-2015 Plan Estrategiko berriaren onarpena eta egungo Zuzendaritza Batzordearen berritzea. Prozesu horiek hasiera batean Ohiko Batzar honetarako aurreikusi ziren.

Batzarraren bigarren zatian, bertaratutako erakunde guztiek beren egungo egoerari, etorkizuneko aurreikuspenei eta REAS Euskadi bezalako sare batek erantzun beharreko erronkei buruzko iruzkina egin zuten. Une bereziki interesgarria eta hunkigarria izan zen, zailtasun-egoerak eta indartze-egoerak, aurreikuspen ilunak eta itxaropentsuak agertu baitziren. Zerbaitetan adostasuna egon zen: lankidetza eta sareko lana indartzeko premian eta, honelako garaietan, Ekonomia Sozial eta Solidarioa inoiz baino beharrezkoagoa dela erakustean.

Txostena eta kudeaketa plana hemen

Iturria: REAS Euskadi

Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseiluak (EKGK), hainbat bideo informatiboren bitartez, ahotsa eman die erakunde, unibertsitate eta antolakunde kooperatibo batzuen ordezkariei.

Bideo horien helburua da aztertzea nola bizi izan duten euskal kooperatibek koronabirusaren krisi hau guztia eta “normaltasun berria”, eta bistaratzea eta azpimarratzea balio kooperatiboek hain aldakorra eta ezin aurreikusiko mundu honetan duten garrantzia handia.

Batetik, mundu akademikotik datozen EKGKren ordezkari batzuek hartu dute parte:

• Marta Encisok (Deustuko Unibertsitatea) uste du krisi honek balio eta interes komunez hitz egiteko balio izan diola gizarteari, eta uste du, baita ere, Kooperatibismoa indartuta aterako dela.
• Ainara Udaondok (Mondragon Unibertsitatea) esaten du protokoloek eta autodoikuntzak oso azkar jarri direla  martxan Kooperatibetan, negozio lerro berriak eta dibertsifikazio aukera berriak
• Aitor Bengoetxeak (EHU) uste du krisiak enpresa guztiak berdin astindu dituela baina desberdintasuna dela ohiko enpresa batean pertsonak bakoitza bere interesez arduratzen direla. Kooperatiba bat enpresaren eta langileen baterako interesak uztartzen saiatzen da, krisian egon zein ez.

Bestetik, euskal kooperatibismoaren munduko erreferente batzuek parte hartu dute:

• Rosa Lavinek (Konfekoopeko presidenta) uste du krisiak gutxiago kaltetu dituela kooperatibak, modu demokratikoan autokudeatzen baitira. Arazo batzuk konpondu egin ahal izan dira modu parte hartzailean egin delako, denok elkarri laguntzea eta elkartasuna helburu edukita. Rosaren ustez, interkooperazio eta elkartasuneko eredu honi jarraitzeak indibidualismoak gainditzea eta denon ongizatea bilatzea ahalbidetuko du.

• Jokin Diazek (Eusko Jaurlaritzako Gizarte Ekonomiako zuzendaria) ziurtatzen du Kooperatiba handiek txikiek baino hobeto erantzun dutela krisi honetan, fondoak eta baliabide propioak handitzearen alde egin baitute. Horrek lagundu du epe ertainera eta luzera irauten. Gainera, Kooperatibetan ERTE gutxiago egon dira, lankidetza eta elkartasuneko tresnak erabili Jokinek uste du eredu ona dela, jardunbide egokiak baliatzen dituelako eta iraunkorra delako.
• Agustin Mendiola (Erkideko zuzendari nagusia) esaten du Elkargiren lana zerbitzu ordezkaezina dela eta euskal ekonomia osoari egiten diola on, oso modu positiboan. Baieztatzen du Covid-19 maileguak deiturikoak, Eusko Jaurlaritzarekin elkarlanean egiten direnak, erabat beharrezkoak direla, enpresen likidezia arazoak konpontzen laguntzen dutelako, egitura gastuetan eta likidezian dituzten premiak estalita (pertsonal gastuak, alokairuen aseguruak, etab.).

Bideoak hemen

Iturria: CSCE

Pasa den ekainaren 26an, Usurbilen, Olatukoop ekonomia sozial eraldatzaileko saretze eguna egin zuten.

Olatukoopeko kide den Beñat Irasuegik hitzartze hau egin zuen ekainaren ekonomia sozial eraldatzaileko erakundeen Saretze Egunean: “Normaltasun berria hauxe izango da: indibidualizazio gehiago eta sumisio gehiago. Prest zaudete normaltasun berria onartzeko?” galdetuz hasi zuen hitzartzea.

Argia-k bideoan jaso du hitzaldia, hemen ikusgai. Albistea ere atera du, hemen.

Besteak beste, Olatukoop-eko kideak honakoa esan zuen: “Ez gaude bakarrik, hori da albiste ona. Baina kosta egiten da gure parekoak identifikatzea. Olatukoop hori ere bada, identifikatzea zein diren nirekin batera normaltasun berri hori nahi ez dutenak”. Bizitza erdigunean jartzeaz asko hitz egiten den garai honetan, “bizitzen ari garen prozesua justu kontrakoa da, heriotza erdigunean jarri da. Hau da, gaur egun botere ekonomiko eta politikoek erabakitzen dute nork duen eskubidea bizitzeko eta nork ez. Hori nekropolitika da. Gu justu kontrako ibilbidean gaude: guk bizi nahi dugu eta erabaki nahi dugu nola bizi nahi dugun”.

Iturria: Argia

2020ko Kooperatiben Nazioarteko Egunaren gaia ‘Kooperatibak eta klimaren aldeko ekintza’ da. Nazioarteko Aliantza Kooperatiboak (ICA, ingelesezko laburdura) mundu osoko kooperatiba-komunitatea gonbidatu du klima-aldaketaren aurkako ekintzak bultzatzen jarraitzera. “Egoera kritiko horrek arriskuan jartzen ditu milaka pertsonen bizitza eta mantenua, eta gizakientzako eta planetarentzako bizi-ekosistemak suntsitzen ditu”, esan zuen Ariel Guarcok, Nazioarteko Aliantza Kooperatiboko lehendakariak.

Hori dela eta, Nazioarteko Aliantza Kooperatibotik datorren uztailaren 4an bat egiteko eskatu dute, klima-aldaketaren aurka borrokatzeko beharraren kontzientzia sortzeko. “Ez dago herrialderik krisi honetatik kanpo. Mundu osoko kooperatibek aukera hori balia dezakete arlo horretan duten lidergoa erakusteko eta nazioarteko arazo horri aurre egiteko erabiltzen dituzten kooperatiba-balioak partekatzeko”, esan dute.

Iaz bezala, 2020ko Kooperatiben Nazioarteko Egunaren mapa interaktiboa sortu da, DotCoop-ekin batera, mundu osoko kooperatibek klima-aldaketaren aurka borrokatzeko eta horietako bakoitzaren arrakasta ospatzeko egingo dituzten ekintzen berri emateko. Iaz 130 ekitaldi baino gehiago izan ziren 40 herrialdetan.

Kooperatiben Nazioarteko Egunaren gaia bat dator  Garapen Iraunkorraren 13. Helburuarekin: «Klimaren aldeko ekintza». Ekitaldi horretan, klima-aldaketaren aurkako borrokan kooperatibek egiten duten ekarpena nabarmenduko da, XXI. mendean gure planetak aurrean duen erronka garrantzitsuenetako bat.

Mugimendu kooperatiboak aukera hau erabil dezake aldaketaren eragile global izateko eta bere bazkideekin nazioarteko komunitatean lan egiteko.

Informazio gehiago (ingelesez, frantsesez edo gazteleraz), hemen.

Iturria: Observatorio español de economía social

Udako ikastaro teoriko eta praktiko honetan, gaur egungo garapen eta ekonomia eredua aztertzeko eta horren gainean hausnartzeko elementuak eskaintzen dizkiegu unibertsitateko ikasleei, eta, horrez gain, justizian eta elkartasunean oinarritutako ekonomia berri bat sortzeko baliagarriak izan daitezkeen beste proposamen batzuk ematen ditugu, bizitzaren jasangarritasuna erdigunean jarriko duten politika ekonomikoak nahi eta behar ditugulako.

Hortaz, ikastaro honen bidez, unibertsitateko ikasleek ekonomia ulertzeko eta egiteko beste modu batzuk ezagutuko dituzte, eta ezagutza teorikoa eta praktikoa eskuratuko dute, arlo hauen inguruan: Ekonomia Sozial eta Solidarioa, Ekonomia Ekologikoa, Ekonomia Feminista, Gizarte Erantzukizun Korporatiboa eta Inbertsio Arduratsua Gizartearen ikuspegitik, besteak beste.

Helburuak:

Eraiki nahi dugun eredu ekonomikoari buruzko gogoeta kolektibo bat egitea.

Finantzak, merkataritza, fiskalitatea edo ekonomiaren irakaskuntza aldatzeko beharrari buruzko gogoeta egitea, baita ekonomia egiteko beste eredu batzuk eraikitzearen garrantziari eta politika ekonomikoak aldatzeko beharrari buruz ere.

Jarduera nori zuzenduta:

Unibertsitateko ikasle eta irakasleei

Egitaraua eta informazio gehiago, hemen.

Iturria: REAS Euskadi

Ekainaren 8an Ekonomia Suspertzeko lantaldean hartu zuen parte, egoeraren diagnostikoa egiteko eta etorkizuneko lehentasunezko ildoak zehazteko.

Iñigo Ucínek batzorde horretan izan duen esku-hartzetik, etorkizunari buruz duen ikuspegiari buruzko zenbait ideia nabarmendu daitezke. Lehenengo proposamena lankidetza publiko-pribatu handiagoa eskatzea izan zen, “etorkizuneko proiektu estrategikoetan zentratuz eta adostutako aurrekontu eta konpromisoekin”. Eta Europak izan behar duen funtsezko zeregina ere aipatu zuen, proiektu komun sendo eta batua, “lankidetza-mekanismoak indartu eta estatu kideentzat kalitate-estandar komunak eskatu behar dituena”.

Ucínek ere nabarmendu zuen enpresak aberastasun-sortzaile gisa duen zeregina, eta tresna zehatzak eskatu zituen funtsezko sektore ekonomikoak berregituratzeko, “enpresen elkartzea sustatuz lehiakortasunean irabazteko eta haien arteko lankidetza bultzatuz”. Era berean, esplizituki aipatu zuen produkzio- eta kontsumo-eredu iraunkorragoetara joateko beharra, eta tresnak eskatu zituen energia-eraginkortasunari, energia berriztagarriaren ekoizpenari, plastikoen kontsumoa murrizteari, ekonomia zirkularra sustatzeari eta mugikortasun deskarbonizatuago bat lortzeko irtenbideei laguntzeko.

Halaber, I+Gri, digitalizazioari eta nazioartekotzeari laguntza handiagoa eskatu zion, “industria gehiago eta hobea izateko, produktu eta zerbitzu aurreratuagoetara eta irtenbide sofistikatuagoetara begira”.

Ucínek nabarmendu zuen planeta babesteko eta mundu solidarioago baterantz joateko beharra, “pertsonen ongizatea hobetzeko konpromisoa mundu osoan”, eta, horretarako, “sormena, elkartasuna, autoerantzukizuna, belaunaldien arteko konpromisoa, portaera demokratikoak eta lan kolektiboa” bezalako balioak eskatu zituen.

Iturria: Tulankide

Ostiralean, ekainak 12, Sareen Sareak on line topaketan parte hartu zuen txostena aurkezteko

Dagoeneko kontsulta daiteke Hirugarren Sektore Sozialaren Euskal Behatokiak egindako azterketa, osasun-krisian dauden gizarte-erakundeen egoera jasotzen duena.

“Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeetan Covid-19aren eragina” azterlana Euskadiko Elkarrizketa Zibileko Mahaiaren, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailaren eta Sareen Sarearen ekimena da, osasun-krisiak Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeetan duen eragina ezagutzeko.

Azterketaren helburu nagusia Covi-19aren krisiak TSSEn duen eragina ezagutzea da, sektoreko erakunde eta sareei, Eusko Jaurlaritzaren eta beste erakunde batzuen laguntzarekin, krisi horrek hartzaileengan eta erakundeetan gaur egun eta etorkizunean izango duen eragina arintzen lagunduko dien ekintzak garatzeko aukera emango dien argazkia izateko.

Apirilean egindako azterketaren arabera, EAEn lan egiten duten gizarte-erakundeen %83,2k zerbitzuen edo jardueren aldaketa edo birorientazio bati egin behar izan dio aurre osasun-krisiaren ondorioz, eta erakundeen %81ek bertan behera utzi behar izan du jardueraren bat. Gainera, gizarte-erakundeen ia erdiek (%46) zuzeneko arretako zerbitzuak itxi behar izan dituzte, baina erakundeen %38k jarduera berriak sartu dituzte sortzen ari diren beharrei erantzuteko. Hamar entitatetik zortzik on line formatura edo telefono-akonpainamendura aldatu dute.

Azterlana

Iturria: Sareen Sarea

Pertsonen arreta eta zaintza sektoreko langileen lan baldintzak hobetzeko antolaturiko emakume talde batek sortu du, pertsonei arreta eta zaintza zerbitzuak eskaintzea helburu duen kooperatiba. Horretarako, langile bazkideak (zaintzaileak), bazkide erabiltzaileak (zainduak) eta bazkide kolaboratzaileak bilduko dituen gizarte-ekimeneko kooperatiba integrala sortu dute.

Kooperatibak modu kolektiboan eman nahi die erantzun zaintza lanei eta zehazki, ondorengo zerbitzuak eskaintzen ditu: Mendekotasun egoeran dauden pertsonen gizarte- eta osasun-arreta, Akonpainamendu soziala, Ospitaleko akonpainamendua eta Garbiketa.

Esan bezala, kooperatiba integral moduan planteatu da zeinak langileei ez ezik, erabiltzaileei ere abantailak dakarzkien, kooperatibaren hitzetan: “Bazkide erabiltzaile (edo kontsumitzaile) izateak zerbitzuaren hartzailea egitura enpresarialaren parte izatea suposatzen du, bazkide eginez, kooperatibaren helburuak lortzen lagundu eta erabakiguneetan (batzar orokorra) parte hartzeko eskubidea izango duzu, bazkide bat bozka bat. Honek kalitate handiena prezio justuenean izatea bermatzen dizu, zerbitzuaren kalitatea eta prezioa langileen eta erabiltzaileen artean modu demokratikoan adostua izango baita. Beste modu batetara esanda, erabiltzaileak enpresaren parte izateak erabiltzaileak bere zaintza prozesuaren inguruko erabakimen osoa edukitzea bermatzen du, bai zerbitzuaren inguruan, eta bai honen prezioaren inguruan ere”.

Kooperatibaren web orrian irakur daitekeenez, “Pertsonak jaiotzen garen momentutik hiltzen gareneraino elkar-mendekoak gara, eta ondorioz, gure bizitza osoan zehar zaintza lanak ezinbestekoak ditugu. Zaintza lan hauek baina ez dira modu parekidean banatzen jendartean, emakumeok orokorrrean, eta zehazki, emakume migratu eta arrazializatuak baikara zaintza lan hauek egitearen arduradunak, gehienetan gainera, oso modu prekarizatu eta zaurgarrian”.

Eta beraz, “Egoera horri alternatiba bat bilatzeko asmoz, eta langileon lan baldintza duintzeko helburuz sortu dugu Maitelan kooperatiba. Gure helburu nagusia da artatzen ditugun pertsonen bizi-kalitatea hobetzea, eta horretarako, ezinbestekoa deritzogu mendekotasun egoeran daudenen erabakimena bermatzea, zaindua izan dadin bere zaintza prozesuaren subjektu eta protagonista. Bestetik, proposatzen dugu ere zaintzen gaineko ardura kolektibizatzea, eta horretarako, bazkide kolaboratzaile figura sortu dugu, zeinak, lekua emango dion zaintza sektorea duintzeko eta kolektibizatzeko prozesu honetan parte hartu nahi duten pertsona, erakunde eta eragileei”.

Iturria: Maitelan