Egilea: oves-geeb

2021eko urriaren 7an eta 8an XIV. Nazioarteko RULESCOOP Biltzarra egingo da Almeriako Unibertsitatean, Gizarte Ekonomiako Zuzenbideko Ikerketa Zentroaren eta Kooperatiba Enpresaren (CIDES) eskutik. Kongresu honen gai orokorra “Identitate kooperatiboa: ekonomia kooperatiboaren eta solidarioaren elementu bereizgarriak balioztatzea” da.

Antolatzaileek ikertzaile guztiei beren lan zientifiko, teoriko eta enpirikoak ondoren proposatzen diren gai-ardatzetara bidal ditzatela gonbidatzen die:

1 ardatza: kooperatibaren printzipioak eta balioak, Ekonomia Kooperatiboaren eta Solidarioaren ikur bereizgarri.

2 ardatza: Kooperatiba faltsuak, zergatik sortzen dira eta nola saihestu?

3 ardatza: Balioekin ekitea: gizarte-ekimena.

4 ardatza: Enplegu kooperatiboa, identitate kooperatiboaren ikur.

5 ardatza: Kooperatiba eta berrikuntza jasangarriak.

Ardatzetarako proposamenak 2021eko maiatzaren 20ra arte onartuko dira.

Informazio guztia: LLAMADA A COMUNICACIONES – XIV CONGRESO INTERNACIONAL RULESCOOP.

Iturria: OVES-GEEB

“Erosketa Publiko Arduratsurako Gida Praktikoak” izeneko bilduma garatzen du Reas Euskadik. Horren bidez, gizarte- eta ingurumen-irizpideak proposatu eta erraztu nahi dira kontratazio publikoko zerbitzuen hainbat gai edo sektoretan.

REAS Euskadik erosketa publiko arduratsuko politikak sustatzen ditu, horretarako prestakuntza, aholkularitza eta tresnak prestatuz. Ikuspegi horretatik, “Erosketa Publiko Arduratsurako Gida Praktikoak” bilduma garatzen du. Horren bidez, gizarte- eta ingurumen-irizpideak proposatu eta erraztu nahi dira kontratazio publikoko zerbitzuen hainbat gai edo sektoretan.

Argitalpen horiek arlo honetako erregulazioak erosketa publikoko prozeduren faseetan ematen dituen aukerak aurkezten dituzte, eta adibide zehatzen bidez erakusten dituzte.

Kontratazio publikoaren arloan erantzukizunak dituzten teknikariei eta politikariei, jarduera hori sustatzen duten erakundeei eta kontratazio-prozedura publikoetan parte hartzen duten ekonomia sozial eta solidarioko enpresa eta erakundeei zuzenduta dago bilduma. Horren bidez, REAS Euskadik jarduera hori zabaldu nahi du; izan ere, duen bolumenagatik, eragin ekonomiko eta sozialaren ondorio eraldatzaileak biderkatzera bidera daiteke.

Lehenengo gida Zentzuz Kontsumitu partzuergoak argitaratu zuen 2019an, eta administrazio publikoek erositako edo kontratatutako produktuen hornikuntza-katean gizarte- eta ingurumen-irizpideak sartzea du helburu. 2020an, REAS Euskadik hiru gida argitaratu ditu finantza-zerbitzuen, energia elektrikoaren horniduraren eta gizarte-zerbitzuen kontratazioari buruz.

Horretarako, Santiago Lesmesen parte hartzea izan dute, kontratazio publikoan espezializaturiko legelaria, ibilbide luzekoa eta arlo horretan aintzatetsia.

Erosketa publiko arduratsurako gida praktikoak (pdf formatuan deskargatu):

1. Hornidura katea: ekoizpena, banaketa eta kontsumoa.
2. Banku-zerbitzuak eta finantza-produktuak kontratatzea.
3. Energia elektrikoaren horniduraren kontratazioa.
4. Gizarte zerbitzuen kontratazioa.

Iturria: REAS Euskadi

Europako Batzordeak kontsulta publikoa egin du Gizarte Ekonomiarako Europako Ekintza Planari buruz, eta urte honen amaieran onetsiko da. Kontsultaren webgunetik jakinarazi denez, ekonomia soziala ekonomiaren zatia da, “interes kolektiboek eta gizarte- eta ingurumen-helburuek bultzatuta, batez ere”.

Ekimenaren helburua da gizarte-ekonomiako erakundeek hazkunde bidezko eta jasangarriari egiten dioten ekarpena bultzatzea. Gizarte-inbertsioa sustatuko du, eta gizarte-ekonomiako eragileak sustatuko ditu, lanpostuak aktibatu, hazi, berritu eta sor ditzaten.

Europako Batzordeak eta Social Economy Europek gizarte-ekonomiaren komunitateari sareak, erakunde adierazgarriak, enpresaburuak, gizarte-ekonomiako enpresetako kideak, sustapen-erakundeak, ikertzaileak, gizarte-ekonomiako politiketan diharduten agintari publikoak, etab. EBk gizarte-ekonomiarako dituen politiken etorkizunari buruzko ibilbide-orri honetan aktiboki parte hartzera bultzatzen dute.

Kontsultaren webgunerako sarbidea

Iturria: Social Economy News

Gizarte Ekonomiako enplegu guztien ia erdia Gipuzkoan dagoela, ia 44.000 lanposturekin? Atzetik ditu Bizkaia (%41) eta Araba (%9,6). Datu horiek oso adierazgarriak dira, erakusten baitute gizarte-ekonomiaren ezarpena handiagoa dela Gipuzkoan eta txikiagoa Araban.

Horrela azal daitezke sektore honetako enpleguak lurralde historikoetako enplegu osoan duen pisu erlatiboan dauden desberdintasunak. Mapan ikusten denez, Gipuzkoan lanpostuen %14 gizarte-ekonomiako erakunderen batenak dira; Bizkaian, berriz, pisu erlatiboa %7,6koa da, eta Araban, %6koa.

Azkenik, INFOGRAFIAren hirugarren mapa kontuan hartzen badugu, enpleguarekin ez bezala, Bizkaian daude establezimendu gehien (% 46,8), segidan Gipuzkoan (% 37,6) eta, azkenik, Araban (% 15,6).

Gizarte Ekonomiaren Euskal Behatokiak argitaratutako “Euskal Autonomia Erkidegoko Gizarte Ekonomiaren Lurralde Dosierretik” lortutako datuak dira. Txosten horretan, Eusko Jaurlaritzak argitaratutako “Gizarte Ekonomiaren Estatistika 2018 eta 2019 aurrerapena” txostenean eta Eustaten datuetan oinarrituta, sektorearen hurbilketa geografiko bat egiteko beharrezko datu interesgarri batzuk eskaintzen dira.

INFOGRAFIA hemen

Iturria: OVES/GEEB

Goiener energia berriztagarrien kooperatibak bere bazkideei azaldu zien zer diren “Energia-Komunitateak”. Europako Batasunak arautu ditu baina Espainiako legedian ez da osoki ezarri eta “horren zain” dago Goiener bere promosamenaren xehetasunak azaltzeko. Baina iragarri zun Hernani eta Leitza udalerrietan Energia-Komunitateak abiarazteko prozesua martxan duela eta azpimarratu zuen Goiener duela 8 urtetik egiten ari dena horixe dela, Energia-Komunitateak sortzea. Eta bere egiteko moduaren ezaugarriak nabarmendu zituen: “Urruntzen gara proiektu faraonikoetatik (baita berriztagarri bidezkoak direnetatik ere); erregai fosilen erabilera iraunarazten duten ereduetatik, edota, batez ere, pertsonak ahalduntzen ez dituzten jardueretatik”.

Zer dira Energia-Komunitateak? Europako Batasunak honela definitzen ditu, Goienerrek bere bazkideei azaldu zienez: “Pertsonak, enpresa txikiak, elkarteak eta tokiko erakunde publikoak biltzen dituen erakunde juridikoak dira; elkarrekin, energia berriztagarriak (elektrizitatea, beroa eta hotza), eraginkortasun energetikoa, mugikortasun jasangarria eta abar sustatzean oinarritutako jarduerak garatzeko helburua dutenak; hori guztia gertuko onura soziala, ingurumenekoa eta ekonomikoa bilatuz”. Euskal Herrian energia berriztagarrien sorkuntza eta erosle kooperatiba erreferentea den Goienerrek azaldu zuenez, Europako araudia ez da osoki ezarri Espainiako legerian “eta horren zai gaude gure proposamenaren xehetasunak zehazteko. Bitartean, aurreratu dezakegu zenbait udalerritan —hala nola Hernanin eta Leitzan— prestatze-lanak egiten ari garela Energia-Komunitateak abiarazteko modu sendo, parte-hartzaile eta erresilientean”.

Goienerrek adierazi zuen “bideratzailea” dela arlo hauetan: Arlo juridiko-administratiboan, arlo tekniko-ekonomikoan eta parte hartze-ahalduntze arloan. Energia-Komunitatea sortzeko bidea, hiru oinarri hauen bidez egin nahi duela azaldu zuen:

– Lurralde, eskualde eta udalerri bakoitzean dauden baliabideak aztertuta, “irtenbide jasangarriak eta sorkuntza banatua sustatzeko. Inguruan dugun lurralde-stress altuko egoeran lurrak okupatu gabe uztea lehenetsiz eta lehendik dauden azpiegiturak aprobetxatuz”.

– Energia aurreztea eta kontsumo arduratsua sustatuz.

– Benetako parte-hartze demokratiko eta bidezkoa oinarri hartuta.

Laburbilduz, Goiener eskala txikian eta maila oso lokalean erreplikatzea da Goienerrek Energia-Komunitateak hedatzeko duen modua.

Iturria: Argia

2021eko udazkenean (urriko 13-16an), Hernanin (Euskal Herria), Demokrazia komunalari buruzko Nazioarteko Lehen Biltzarra egingo da. Bertan, gaur egungo demokrazia ereduak zalantzan jartzen eta eraldatzen dituzten ideia eta praktika kolektibo zehatzak jorratuko dira.

Gizarte mugimendu eta dinamika eraldatzaileekin lan egiten duen Bakea Duintasunarekin elkarteak eta Euskal Herriko Unibertsitateko Parte Hartuz Gizarte Zientzietako ikerketa-taldeak antolatu dute Biltzar hau, eraldaketa demokratikoko prozesuen ikerketa akademikoa eta soziala uztartuz. Kongresuaren helburua da, bai teoriatik bai praktikatik abiatuta, komunitateak, herri-botereak, autogestioak, autogobernuak, balio komunek eta parte-hartze kolektiboak oinarri eraldatzailea duten prozesuak eta esperientziak aztertzea. Horregatik, hausnarketa, eztabaida eta analisirako gune-prozesua izan nahi du, gizartearen eraldaketa komunalean eta komunitarioan lan egiten duten pertsona eta herri mugimenduentzat.

​​​​​​​​​​​​​​Aldez aurreko jarduerak egin nahi dituzte, harreman-sareak, analisiak, kontaktuak eta eztabaidak sortzeko, hausnarketa kolektiboko prozesu honen barruan.

LAN-ILDOAK

Kongresua gaikako eta laneko hainbat ildoren inguruan antolatuko da, diziplina anitzeko ikuspuntutik ekarpen desberdinak egiteko helburuarekin. Ildo tematiko bakoitzean, demokrazia komunalaren eta herri-boterearen azterketa teorikoa (prozesu historikoak, proposamenak, alderdi ideologikoak, etab.) nahiz autoantolaketa eta autokudeaketa komunitarioko esperientzia edo prozesu zehatzak (praktika hedatu eta finkatuenetatik, esperientzia txiki eta hasiberrienetara) onartuko dira.

Informazio gehiago hemen

Iturria: EHU

40 milioi euro eman dira kredituan ekonomia sozial eta solidarioa garatzeko, eta azken 4 urteetako hazkunde-joerari eutsi zaio.

Fiare Banku Etikoak emandako finantziazioa %53 hazi da aurreko urtearekiko, ekonomia erreala sustatuz eta gizartearentzat balio erantsia sortzen duten proiektuak babestuz gizarte-, kultura- eta ingurumen-sektoreetan. Datu horiek ez datoz bat banku-sektorearen joerarekin, non iturri ofizial guztiek urteko bigarren seihilekoan kreditua ixteari buruz hitz egiten baitute.

Fiare Banku Etikoak 40 milioi euro onartu ditu ekonomia sozial eta solidarioa garatzeko, eta bankuaren apustu indartsuenetako bat izaten jarraitzen du, Espainian 2014. urtean finantza-erakunde gisa abian jarri zenetik. Banku Etikoaren joera, azken lau urteotan, emandako finantziazio osoaren %50etik gora hazi da.

Finantzaketa osoaren %75 gizarteratze eta laneratze, etxebizitza, kultura eta hezkuntza arloetan inbertitu da. Kopuru aipagarri hori gizarte hobea eraikitzeko lan egiten duten enpresetan, kooperatibetan eta elkarteetan txertatu da, pertsonen eta jasangarritasunaren zerbitzura, pandemia testuinguru honetan. Izan ere, kreditua inoiz baino beharrezkoagoa da enpresa eta ekimen askori krisi orokorra gainditzen laguntzeko.

Ekitaldi honetan, kredituaren bidez diru gehien inbertitu den esparrua pertsonak gizarteratzeko eta laneratzeko izan da, 19 milioi eurotik gora, hau da, finantziazio osoaren ia erdia. Egoera ahulean dauden pertsonak gizarteratzeko apustua, trebetasun desberdinak dituzten pertsonen artean ezagutzak eta esperientziak etengabe integratzeko eta trukatzeko aukera ematen duena.

Ondoren, gizarte-etxebizitzaren sektorean 7 milioi euro baino gehiago inbertitu dira, hau da, ekitaldiko finantziazioaren %21,8. 2020an, bankuak cohousing-aren eta etxebizitza kooperatiboaren alde egiten jarraitu du, merkatu-sistemaren ordezko bi etxebizitza gisa, herritarrei etxea baldintza hobeetan ematen baitie.

Fiarek hezkuntzaren eta kulturaren garapena babesten jarraitzen du, baita ekosistema artistikoaren parte diren artista eta entitateena ere. 2020an, erakundeak 6 milioi euro baino gehiago inbertitu zituen arte-, kultura- eta hezkuntza-ekimenak finantzatzeko, aurreko urteko kopuruak bikoiztuta.

Iturria: REAS

Lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburu den Idoia Mendiak pasa den otsailaren 23an kontrastatu zituen Diru-sarrerak Bermatzeko sistemaren hobekuntza eta sailak lantzen dituen gizarteratzeko eta laneratzeko prestakuntza- eta enplegu-politikak Sareen Sarearekin, Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeen sareak biltzen dituen elkartea.

Mendia Sareen Sareko ordezkariekin bildu zen Eusko Jaurlaritzaren Gasteizko egoitzan, agente politiko, sozial eta ekonomikoekin izan dituen harremanen esparruan. Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Sarearen izenean, Borja Doval lehendakariak, Soraia Chacón lehendakariordeak eta Mikel Barturen koordinatzaileak hartu zuten parte bileran.

Jorratutako gaietako bat Diru-sarrerak Bermatzeko eta Gizarteratzeko sistema hobetzea izan zen, eta izapidetze fasean dagoena. Zehazki, kontsulta publikoa amaitu da eta hasteko agindua datozen egunetan sinatuko da. Gai hori eta Gizarteratzeko Euskal Plana sektorearentzako zeharkako gaiak dira, eta Sareen Sareak hainbat proposamen egin eta aurkeztu dizkio Jaurlaritzari. Zentzu horretan, gizarte-ekonomia eta gizarteratzeko eta laneratzeko prestakuntza- eta enplegu-politikak gai garrantzitsuak dira Mendiak zuzentzen duen sailaren barruan, eta zuzenean eta bazkide-sareekin bilera espezifikoetan lan egiten ari da.

Gainera, lehendakariordeak sailarekiko harreman-, kolaborazio- eta lankidetza-esparruaren berri eman zien. Izan ere, Gobernu berria eratu eta sailak egituratu ondoren, Lan eta Enplegu Sailaren barruan kokatzen da gizarteko pertsona ahulenei eta Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeen misioari eta jarduerari zuzenean eragiten dien gobernu-ekintzaren muineko zati bat.

Era berean, COVID-19ren eragina aztertu zen Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeetan.

Iturria: Irekia

Chillida Lekun (Hernani) aurkeztu zuten Energiaren Euskal Erakundeak eta KREANek Ekiola egitasmoa. Energia berriztagarrien arloan kooperatibak sustatzea da asmoa, herritarrei parte hartzeko aukera eskainiz energia berriztagarrien sorkuntzan eta kudeaketan, udalerrietan eta eskualdeetan instalatuko diren eguzki parkeen bitartez.

Eusko Jaurlaritzako eta MONDRAGONeko energia alorreko goi mailako ordezkariek ezagutzera eman zuten pasa den otsailaren 8an, Chillida Lekuko Zabalaga baserrian, Ekiola Energia Sustapenak sozietatearen eraketa, energia iraunkorra sortzeko herritar kooperatiben sustapenari begirako sozietatea.

Aurkezpenean, besteak beste, Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Saileko sailburuak, Iñigo Ucín MONDRAGONeko presidenteak, Iñigo Ansola Energiaren Euskal Erakundeko zuzendari nagusiak eta Jon Berbel KREANeko zuzendari nagusiak hartu zuten parte.

Energiaren Euskal Erakundearen eta KREANen arteko bazkidetzari esker, Euskal Autonomia Erkidegoan energia aldaketaren Europako Estrategia abiarazi eta aurrera eraman ahal izango da, herritarren ahalduntzean oinarritzen dena, kontsumitzeko energia berriztagarrien sorkuntza eta kudeaketari dagokionez, kontsumitzaile aktiboa eta energia-erkidegoa izeneko figura berrien bidez. Izaera korporatiboko energia-erkidegoen eraketak, sistema elektrikoaren barruan jardun eta zeregin jakin bat izateaz gain, tokiko eta hurbileko administrazioen eskutik doazenak, ahalbidetu ahal izango du abian jartzea zenbait proiektu energia elektriko fotovoltaikoa sortzeko instalazioen inguruan.

Hektarea bateko lurzoruan instalatutako parke fotovoltaikoak energia sor dezake 300 familiaren kontsumorako Gipuzkoan eta 500 familiaren kontsumorako Araba hegoaldean.

EEEren eta KREANen iritziz, Ekiola egitasmoa garrantzi handikoa da; izan ere, herritarren parte-hartzeari bide ematen dio. Integrazio eredu handi-handia eratzea lortu nahi da, ezarriko den udalerri bakoitzaren energia ikuskera aldaraziko duena, herritarrak autokudeaketa korporatiboaren errealitatean murgiltzeko xedez; beti ere proiektuokin bat egingo duten herritarren energia premiei erantzunez.

Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Saileko sailburuaren esanetan, “energia gobernantza berriko egitasmo bat da, Europako energia politikoen ildotik doana eta Euskadiko 2030 Energia Estrategian ezarritakoarekin bat eginik, energia autohornikuntza sustatzeko beharra azpimarratzen duena”, energia berriztagarrien aprobetxamendu eta energia autokontsumoa sustatzen dituzten sistemen bitartez. Iñigo Ucín MONDRAGONeko presidenteak adierazi zuen “sektore honetako kooperatiben eraketa Euskadiko idiosinkrasiarekin bat datorren formula dela, dimentsio handiagoko egitasmoak gauzatzea ahalbidetzeaz gain, herritar ugari inplikaraztea dakartzatenak”.

Halaber, modu horretan, Azpeitia izango da lehen herria horrelako eguzki instalazio bat, bertan, martxan jartzeari begira urratsak egiten hasiko dena.

Kontsumitzaileen parte hartze zuzena bideratzen duen kooperazio proiektua da Ekiola; udalen eta tokian tokiko administrazioen eta eragileen esku hartzea ere ahalbidetzen duena energia sortzeko instalazioen kontrolean. Hala, Azpeitia izango da, luze gabe, lehen herria horrelako eguzki instalazio bat, bertan, martxan jartzeari begira urratsak egiten hasiko dena. Gainera, datozen egunetan, Arabako eta Gipuzkoako foru aldundiek akordio bana sinatuko dute sozietatearekin, dagokien lurralde historikoan gisa horretako instalazioak sustatze aldera.

Energia kooperatibak

Kooperatiben eraketak, gure herriaren balio eta egitura ekonomikoaren ildo beretik joateaz gain, aukera ematen du dimentsio handiagoko proiektuak sortzeko, herritar askoren parte hartzea dakartzatenak. Dimentsio esanguratsua izango duten energia azpiegiturak izatea ekarriko du formula horrek, hurbileko energia sortuko dutenak (0 kilometroa), kooperatiban parte hartuko duten pertsonen eta familien onura gogoan izanik: instalazio fotovoltaikoei lotutako ekonomiaren aprobetxamendua, instalazioak propioak bezala identifikatzea eta horien kontsumo elektriko osoaren baliokidea izango den energia kantitatea sortzea haietan. Proiektu horien kudeaketa eta bideragarritasunaren diseinuaren sistematika honako honetan datza: kooperatibaren jabetzaren zati bat eskuratzean kooperatibisten aldetik, hauen etxebizitzaren kontsumo elektrikoaren baliokidea eta faktura elektrikoan jasota geratuko dena.

Kooperatiba bakoitzak eraiki eta erabiliko ditu instalazioak sorkuntza-kostu egonkorrarekin, erabiltzeko edo jarduteko epe luze batez (25 urtez edo gehiago) eta pertsona edo familia kopuru handiarentzat kudeatuko dena. Hala, instalazio horiek dimentsio ertain-handia duen proiektu baten ekonomiaren parekoa izango dute. Etekinak edo emaitzak kooperatibistentzat izango dira, faktura elektrikoaren bidez. Hartara, bakoitzak bere instalazioaren sorkuntzaren emaitzak ikusi ahal izango du urtero, bai ekonomikoki, bai elektrikoki, eta, aldi berean, horien askotariko eragina ebaluatzeko moduan egongo da, hala nola ingurumen, iraunkortasun, tokiko aberastasunaren sorrera eta haren kontsumoaren ekonomiaren berari dagokionez.

Dagoeneko, harremanak hasi dira udal eta administrazio batzuekin, aurrerapausoak eman ditzaten alor honetan, lehen kooperatiben eraketa 2021. urtean izateko asmoz.

Iturria: TUlankide