Egilea: oves-geeb

Pasa den ekainaren 30ean GEZKIk, UEUk eta EKOPOLek antolatutako “Trantsizio ekosoziala ekonomia sozialaren bidetik: zer egin hezkuntzaren esparruan?”  jardunaldia egin zen Eibarren, UEUren 51. Udako Ikastaroen barruan.

Trantsizio ekosoziala lantzeko zer motatako dinamika eta materialak sortu diren ezagutzea izan zen jardunaldi honen helburua, Euskal herriko hezkuntza formal eta ez-formaleko esparru ezberdinetan (Eskola Publikoa, ikastolak, Lanbide Heziketa, Unibertsitatea eta Ingurugiro herri hezkuntzan).

Jardunaldian hiru ariketa mota bildu zituzten, elkarren osagarri: lehenik, bi hitzaldi inspiratzaile izan zituzten, Joseba Azkarraga (EHU-Ekopol) eta Charo Moranen (Garúa kooperatiba) eskutik, gaiaren kokapen teorikoan laguntzeko. Ondoren, Euskal Herriko zenbait hezkuntza-esparrutan egun abian diren ekimen batzuk partekatzeko mahai-ingurua antolatu zuten, besteak beste, bertan izan ziren unibertsitate-mailan, Lanbide Heziketan zein Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan landuriko zenbait esperientzia. Ondoren, bi tailer antolatu ziren. Tailer bakoitzean esperientzia interesgarri baten lanketa sakonagoa egiteko asmoaz, parte-hartzaile bakoitzak hori bere esparrura nola eraman lezakeen pentsatzen laguntzeko. Azkenik, itxiera hitzaldia Nerea Zuluagak (Jauzi ekosoziala) eta Maialen Azpillagak (Sukar Horia) egin zuten, trantsizio ekosozialaren erronkak hezkuntzaren esparruan zeintzuk diren azalduz.

GEZKIko Enekoitz Etxezarretak UEUri emandako elkarrizketan esan bezala, “Helburu nagusia trantsizio ekosozialaren gaiari merezi duen ikusgarritasuna ematea da, kontuan izanda momentu honetan hezkuntzaren esparruan sakoneko eztabaidak daudela. Etorkizuneko hezkuntzak nolakoa izan behar duen herri bezala pentsatzen ari baldin bagara, nahi genuke jardunaldi honek trantsizioaren ikuspegia begien bistatik ez galtzen laguntzea. Beharrezko trantsizioen gaiari aurrez aurre begiratzen orain asmatzen ez badugu, auskalo nola begiratu beharko diogun gero, trantsizioak eskuen artean lehertzen zaizkigunean. Zentzu horretan, eraldaketa horiek hezkuntzaren esparruan ekonomia sozialaren logiketatik nola landu daitezkeen aletxoa jartzen asmatuko bagenu, pozik geundeke gu behintzat.”

Iturria: UEU

Joan den ekainaren 20an, Donostiako Estrategia Bulegoak topaketa bat antolatu zuen Gizarte Ekonomiaren sektoreko eragileekin, euskal gizarte ekonomiaren berezitasuna, balioa eta eragina nabarmentzeko.

Donostiako San Telmo Museoak “Gizarte-ekonomia lehen pertsonan: gizarte-ekonomiako esperientziak” lemapean hartu zuen ekitaldia. Ekitaldi horretan, gizarte-ekonomiako hainbat euskal enpresatako arduradunek eta arlo horretako adituek parte hartu zuten, gizarte ekonomia eta haren esperientzia arrakastatsuak gipuzkoarrei hurbiltzeko.

Donostiako alkate Eneko Goiak zabaldu zuen ekitaldia hiriburutzaren leloari aipamena eginez, Pertsonak ekonomiaren erdigunean, “gure asmoen adierazpena da, eta lurralde osora zabaldu nahi dugu”. Goiaren hitzetan, gizarte ekonomia ezezaguna da oraindik sektore askorentzat, ez baitituzte haren esanahia eta garrantzia ezagutzen; Kepa Korta Estrategia Bulegoko zuzendariak azpimarratu zuenez, “Ekonomia sozial eta solidarioaren balioak bultzatzea, hala nola, kohesio soziala eta integrazioa, hiriaren E2030DSSk estrategiak jasotzen duen 15 helburu estrategikoetako bat da”.

Enekoitz Etxezarretak -EHUko Ekonomiako irakaslea, GEZKI Institutuko kidea eta Euskal Herriko Unibertsitateko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Masterreko zuzendaria- ekitaldira gonbidatzeagatik eskerrak eman zuen, eta nabarmendu zuen GEZKI Zuzenbide Kooperatiboko eta Gizarte Ekonomiako Institutuaren rola, 1987tik gizarte ekonomia sustatzeko lanean diharduena. Ondoren, Etxezarretak gizarte ekonomiaren une garrantzitsuenen ibilbide historikoa azaldu zuen, 1844an Rochdalen sortutako lehen kontsumo kooperatibatik hasita, Europan eta mundu osoan bizitzen ari den momentum-era arte. Ondoren, euskal gizarte ekonomiaren berezitasunak, haien lantaldetik proposatzen dituzten printzipioen birformulazioa eta gizarte ekonomiaren eragina izan zituen hizpide.

“Gure lurraldeko ekonomia soziala berezia da duen enpresa-muskuluagatik, gure mugetatik kanpo ekonomia soziala batez ere kontsumoko edo nekazaritzako kooperatibetan zentratuta baitago. Euskal Herria oso herri industriala da, kooperatiba-tradizio handikoa, eta bi faktore horiek elkartzeak enpresa-eredu oso indartsuak sortu ditu”. Etxezarretak azaldu zuenez, enpresa horiek hiru mailatako konpromisoak hartzen dituzte: mikro (pertsonak erdigunen jartzen dituzte), meso (erakunde kolektibo eta demokratikoak dira) eta makro (ingurunearekin konprometituak). Hiru konpromiso horien bidez, izaera soziala aldarrikatzen duten gainerako enpresa tradizionaletatik erraz bereizi daitezke. Amaitzeko, egungo gizarte ekonomiaren eta haren etorkizunaren definizioari buruzko gogoeta batzuk azaleratu zituen.

Ondoren, gizarte ekonomiako zortzi enpresatako ordezkariek beren proiektuak azaldu zituzten, ideien eta ezagutzen arteko truke aberasgarria sortuz: Joxean Hernandez, Impact Hub Donostiako zuzendaria; Alberto Gastón, EMAUS Taldeko Gizarte Eraldaketarako Hezkuntza Zerbitzuaren koordinatzailea; Sara Jaurrieta, Matia Fundazioko Antolakuntza Garapeneko zuzendaria; Pablo Nuñez, Katealegaiako zuzendaria; Marian Tapia, Zorrotz Legazpiko gerentea; Angelica López, Tecnaliako Zaintza Teknologikoko eta Negozio Inteligentziako taldeko arduraduna; Aitor Uriondo, Axular Lizeoaren zuzendaria; eta Iñaki Zabaleta, Badia Berriko zuzendaria.

Lanaldi luzean, arratsaldeko eztabaidak gizarte ekonomiaren etorkizuna izan zuen aztergai. Etorkizuneko erronkei buruz galdetuta, adierazi zuten beharrezkoa dela gizarte ekonomiaren balioak gazteei hurbiltzea.

Ekitaldiaren BIDEOA.

Iturria: Estrategia Donostia-San Sebastian 2030

Ekonomia Solidarioaren balioekin bat datorren erakunde bat zara eta zenbait arlotan hobetzeko laguntza nahi duzu?

Partaideentzat doakoa den programa honek formakuntza- eta networking-saioak ditu ESSko proiektuak sendotzen lagunduko duten tresnak ikasteko eta eskuratzeko.

Prestakuntza eta aholkularitza programa bat da, negozioak indartu nahi dituzten ESSko enpresa eta erakundeei zuzendua.

Halaber, proiektu bakoitzak hiruhilero aholkularitza jasoko du, ESSan espezializatutako tutore batekin batera diseinatutako ibilbide pertsonalizatu baten bitartez.

Programa sei hileko moduluetan banatzen da, eta enpresek gehienez 3 modulutan parte hartzeko aukera izango dute (gehienez urte eta erdiko iraupena izanik).

Modulu bakoitzak honakoa du:

• Formakuntza saioak
• Networking saioak
• Neurrira emandako aholkularitza

2023ko urriak 3etik 2023ko urtarrilak 15era egingo da lehenengo modulua. 3 formazio saio, 2 networking eta 4 orduko aholkularitza izango ditu.

Eskaerak jasotzeko azken eguna 2023ko irailaren 15a izango da.2023ko irailaren 15a

Informazio gehiago hemen

Iturria: REAS EUSKADI

Pasa den ekainaren 30ean ASLEk antolatutako “Jasangarritasunaren balorazioa, fiskalizazio-finantza ikuspegitik” jardunaldia egin zen Donostian.

Sektoretik nabarmentzen den bezala, iraunkortasunaren garrantzia hazten ari da enpresa munduan. Horregatik, funtsezkoa da ulertzea zertan datzan ingurumen-fiskalitatea, zer alderdi diren giltzarriak eta zer irizpide baloratzen diren enpresetan garapen jasangarria bultzatzeko behar den finantziazioa lortzeko.

Horixe izan zen jardunaldiaren helburu nagusia, eta batez ere EAEko enpresetako zuzendaritza- eta/edo finantza-taldeei zuzenduta zegoen. Enpresetan proiektu jasangarriak abian jartzeko kontuan hartu beharreko finantza-irizpideak ezagutu ahal izan zituzten jardunaldian.

Jone Nolte ASLEko gerenteak aurkeztu zuen jardunaldia. Iker Estensoro Gipuzkoako Foru Aldundiko Ekonomia Sustapeneko zuzendariak egin zuen saioaren sarrera. Ondoren, iraunkortasunaren testuingurua, finantza jasangarrien planak eta horien ondorioak eta ingurumen-fiskalitatearen inguruko hitzaldiak egin ziren. Azkenik, mahai-inguru bat antolatu zuten, enpresek finantziazioa lortzeko bete beharreko iraunkortasunaren arloko irizpideei buruz eztabaidatzeko.

Iturria: ASLE

Kooperatiben Goren Kontseiluaren, International Cooperative Allianceren, KONFEKOOPen, COCETAren eta Eusko Jaurlaritzaren indarrak batuta, ‘Garapen Jasangarriaren aldeko Kooperatibak’ nazioarteko konferentzia egin zen uztailaren 1ean, Kooperatiben Nazioarteko Egunean, Donostiako udaletxean.

Ekitaldiaren haria, munduko hainbat lekutatik streaming bidez jarraitu zena, mundu hobe bat eraikitzeko formula kooperatiboa tresna onenetarikoa dela erakustea izan zen. 2023 funtsezko urtea da Nazio Batuen 2030 Agendarako, irailean NBEk goi-bilera bat antolatuko baitu Garapen Jasangarrirako 17 Helburuak berrikusteko.

Ariel Guarco International Cooperative Allianceko presidenteak adierazi zuen bezala, “argi eta garbi esan nahi dugu garapen jasangarria kooperatibek bakarrik lortu dezaketela”.

Sei bloketan banatuta

Garapen iraunkorraren aldeko kooperatiben konferentzia 6 bloketan banatu zen: bost GJHak (Garapen Jasangarriaren Helburuak) identifikatzeko eta lantzeko, eta beste bat gazteei eskainia. Mahai horietako bakoitza kooperatiben munduko pertsona garrantzitsu batek moderatu zuen.

Patxi Olabarria Kooperatiben Kontseiluko lehendakariak konferentziaren garrantzia azpimarratu zuen. “Une honetan bost kontinenteetako kooperatibistak konektatuta egotea lortu izana da kooperatibek garapen jasangarriarekin duten konpromisoa azaltzeko modurik onena”, adierazi zuen.

Iturria: Kooperatiben Kontseilua

Uztailaren 4tik 6ra CIRIECen Ekonomia Sozialeko Ikertzaileen Nazioarteko 9. Biltzarra egin zen Seulen. Oraingo honetan, Sungkonghoe Unibertsitateak antolatu zuen, CIRIECen laguntzarekin. Biltzarrean 41 herrialdetako 300 kongresukidek hartu dute parte, eta gizarte eta kooperatiba ekonomiako gaurkotasun handieneko gaiei buruzko 130 komunikazio aurkeztu dituzte, ikuspegi globaletik hasi eta tokiraino edo eskualderaino.

Kongresua Sungkonghoe Unibertsitateko Sang-Youn Lee irakasleak zuzendu du, CIRIECeko (Kanada) Gizarte Ekonomiako Batzorde Zientifikoko lehendakariarekin batera. Carmen Marcuello eta Rafael Chaves irakasleak Kongresuko Zientzia Batzordeko kide izan dira.

Lehen aldiz, CIRIECeko Ekonomia Sozialeko Ikertzaileen Biltzarra Asian egin da, Seulen, Hego Korean. Seuleko Kongresuan Ilcheong Yi, Gizarte Garapenerako Nazio Batuen Ikerketa Institutuko Eraldaketarako Ekonomia Alternatiboen programako ikerketako koordinatzaile seniorra, eta Hyunsik Eum, Nazioarteko Aliantza Kooperatiboko (ACI) ikerketa-zuzendari nagusia, beste erakunde batzuekin batera sustatua.

Kongresuaren lehen jardunaldia, uztailaren 4an, Koreako Batzar Nazionalaren Liburutegiko areto nagusian egin zen. Bi aurkezpen nabarmendu behar dira: lehenengoa, Rie Vejs-Kjeldgaard-ek, LANEko Enpresa Jasangarrien, Produktibitatearen eta Trantsizio Justuaren Saileko zuzendariak egindakoa. Hain zuzen ere, gizarte-ekonomiaren definizio orokor bat lortzea baloratu zuen, NBEk berehala onartu baitzuen A/77/L.60 Ebazpenean; bestalde, Katherine Gibson-en hitzaldia, Europako Ekonomia Elkarteko Batzordeko irakaslea. Ikuspegi anglosaxoitik, Gibsonek nabarmendu zuen gizarte-ekonomiak zer eragin izan dezakeen bizimodu etikoak eraikitzean, gaur egungo erronka handien aurrean, besteak beste, desberdintasuna eta pobrezia, edo planetaren degradazioa.

Kongresuaren bigarren eta hirugarren egunak Sungkonghoe Unibertsitatearen instalazioetan izan ziren. Bigarren egunean, gizarte-ekonomiaren estatistiken arazoari buruzko mahai-ingurua egin zen.

Beste behin ere, zenbait herrialde Gizarte Ekonomiako estatistikak egiteko egiten ari diren ahaleginak baloratu ziren, eta estatistika sendoa, homogeneoa eta nazioartera konparagarria sortzeko beharra azaldu zen, sektoreko magnitude eta eragin nagusiak eragileei erakusteko.

Timothée Duvergerrek, Centre Émile Durkheimen ikertzaile eta kongresu horren sustatzaileak, iragarri zuenez, CIRIECeko Ekonomia Sozialeko hurrengo Ikertzaileen Biltzarra, 2025ean izango da, urriaren 27tik 29ra, Bordelen (Frantzia). Aste berean, hiri berean, Global Social Economy Forumaren (GSEF) beste topaketa bat egingo da.

Iturria: Gizarte Ekonomiaren Espainiako Behatokia

Pablo Moratalla elkarrizketatu dugu, EHLABE Euskal Herriko lan babestuaren elkarteko koordinatzailea, desgaitasunak dituzten pertsonen gizarteratzea eta laneratzea sustatzen duena. Lan-ibilbide luzea egin du gizarte-ekimeneko enplegu zentro berezien artean, eta honako hauek kontatu dizkigu: EZBen gaurkotasuna, enplegu babestutik enplegu arruntera igarotzea, emakumeen papera eta sektoreko etorkizuneko erronkak.

Pandemiaren eta euskal gizarteari berriki eragin dioten krisien ondoren, zein dira EHLABEren eta bere erakundeen helburu nagusiak?

Pandemiaren eta krisi ekonomiko eta sozialaren unerik txarrenak igarotzea lortu ondoren, EHLABEn bildutako gizarte-ekimeneko erakundeen helburu nagusia eta funtsezkoa izan da desgaitasuna duten langile guztien lanpostuei eustea, batez ere, laguntza behar handiena duten taldeena.

Hortik aurrera, eta helburu osagarri gisa, funtsezko bi ildo lantzen ari dira: lan-aukera inklusibo eta kalitatezkoak sortzen jarraitzea, merkatu-hobi berriak eta goraka ari diren sektoreetako jarduerak bilatuz, eta, aldi berean, prestakuntzarekin zerikusia duen guztian lanean jarraitzea, egiten diren jardueren eskakizunen eta langileen gaitasunen arteko arraila murrizteko eta doitzeko.

Hitz egin al dezakezu desgaitasuna duten pertsonentzat enplegu babestutik enplegu arruntera igarotzeak duen garrantziaz? Zein dira prozesuaren ezaugarri nagusiak?

EHLABEko gizarte-ekimeneko erakundeek kudeatzen duten gizarteratzeko euskal ereduaren barruan, enplegagarritasun-zerbitzuez gain, desgaitasuna duten pertsonek aukeran dituzten lan-bideak nabarmentzen dira, besteak beste, EZBetan lan egitea edo inguruko enpresa batean lan egitea. Desgaitasuna duten langileek, beraien desio , gaitasun eta lan merkatuak eskaintzen duen aukeren arabera, bide hauetako bat aukeratu dezakete.

EHLABEko erakunde gehienek “Laguntzadun enplegua” izeneko unitateak dituzte (erabiltzen duten metodologia aipatuz), eta horien helburu nagusia inguruko enpresa batean lan egin nahi duten pertsonei laguntzea da. Unitate hauetako teknikariek hiru bide hauetan egiten dute lan:

Lehenik eta behin, desgaitasuna duten pertsonek egin ditzaketen lanen eta lan eskaintzen azterketa eta bilaketa.

Bigarrenik, aholkularitza eta hautagaien aukeraketa, enpresarekin batera.

Eta, azkenik, pertsona kontratatu ondoren, langileak lana behar bezala egin ahal izateko behar duen prestakuntza, laguntza eta jarraipena egin beharko ditu.

Datu aipagarri gisa, EHLABEko erakundeek, EAEko enpresekin lankidetzan, batez beste desgaitasuna duten 100 pertsonak baino gehiagok lana lortzea eta mantentzea lortzen dute urtero.

Zein da emakumeen papera Euskadiko gizarte-ekimeneko enplegu zentro berezietan?

Emakumeen papera gizonezkoenaren berdina da. Aniztasuna maila guztietan (generoa, sexuala, kulturala, etab.) gure erakundeetan lan egiten duten desgaitasunak dituzten (eta desgaitasunik ez duten) pertsona guztien elementu komuna da. Gure ustez, pertsona guztiek, gizon zein emakume, behar diren gaitasun eta laguntzarekin, edozein sektoretan edozein jarduera egin dezakete, eta hori da gure helburua.

Egia da gure erakundeetako langile-plantilak desorekatuta daudela gizon- eta emakume-kopuruari dagokionez; izan ere, horietako gehienek duela 20-30 urte baino gehiago ekin zioten lanari, eta hamarkada haietan oso txikia zen desgaitasuna duten emakumeen enplegagarritasuna.

Hala ere, hainbat plan, ekintza eta neurri positibo abian jarrita, gero eta emakume gehiagok lan egiten dute gure erakundeetan (batez ere, adimen-desgaitasuna eta buru-eritasuna duten emakumeak), eta, gero eta gehiago, orain arte gizonezkoak ziren jardueretan/sektoreetan.

Desgaitasuna duten emakumeek diskriminazio bikoitza jasaten dutela uste duzu?

Bai, desgaitasuna duten emakumeek diskriminazio bikoitza jasaten dute, emakume izateagatik eta desgaitasuna izateagatik. Egia da ezin dugula ziur jakin bakoitzaren eragina, bien baturak kolektibo hori desabantaila-egoeran uzten du enplegagarritasun-prozesuei dagokienez.

Gaur egun ere, enplegu gehienek ez dituzte kontuan hartzen gizartean dauden bateragarritasun-beharrak (txandak, joan-etorriak, etab.). Errealitate horrek desgaitasuna duten edo ez duten emakumeak zaintzetan aritzera bultzatzen dituzten dinamikak iraunarazten ditu.

Desgaitasuna duten emakumeen kasuan, joera hori are handiagoa da, askotan lan-merkatuan sartzeko “ezgaitzat” hartzen direlako, eta, hala, askotan, emakumeek aukeratu ez dituzten zainketa-funtzioetara baztertzeko.

Hori dela eta, gure erakundeok ahaleginak egiten ditugu prestakuntzako ekintza guztiak eta eskaintzen ditugun jarduera eta lanpostu guztiak erabat integratzaileak izan daitezen eta beren hasierako planifikaziotik eta diseinutik egoki daitezen.

Hala ere, beharrezkoa da sortzen ditugun zerbitzu, prestakuntza, jarduera eta enpleguetarako lanean jarraitzea, desgaitasuna duen edozein pertsonarentzat guztiz egokituak, integratzaileak eta eskuragarriak izan daitezen, edozein dela ere haien generoa, desgaitasuna eta abar.

Zure ustez, zer bilakaera izan dute EAEko enplegu zentro bereziek azken urteotan?

Azken urteotan osasun-, gizarte- eta ekonomia-krisiak izan diren arren, enplegu zentroen bilakaera oso positibotzat jo daiteke. EAEko gizarte ekonomiako erakunde garrantzitsu gisa bistaratzea lortu dugu, eta, horretarako, enplegua eta lan-aukerak sortzeaz gain, gai izan gara inguruko enpresekin, administrazio publikoekin, desgaitasunen bat duten pertsonen erakundeekin, gizarte-zerbitzuekin, buru-osasuneko zentroekin, familiekin… lankidetzan, gizarte- eta lan-ibilbide osoak kudeatzeko, eta desgaitasunen bat duten baina gaitasun asko dituzten pertsonentzako gizarteratze- eta lan-tresna bihurtzeko.

Horrela, pertsona gure lanaren erdigunean jarrita, aukera gehiago sortu eta orientazio espezializatuko, prestakuntzako (lana, duala, oinarrizko LH, etab.) zerbitzu-sorta zabala eskaini duten jarduera jasangarriak eta errentagarriak kudeatzea lortu dugu.

Azken finean, gizarte ekimeneko EZBek eredu irekia, inklusiboa eta irisgarria garatzea lortu dute. Gainera, gizarte ekonomiaren printzipioekin eta balioekin bat etorriz, EAEko familiarik garrantzitsuenetako bat bihurtu gaituzte.

Nola ikusten duzu enplegu zentro berezien etorkizuna?

Gaur egun, ekoizpen-inguruneak gero eta indartsuagoak eta aldakorragoak dira, eta, askotan, ez dira oso aurreikusteko modukoak, horrek gure erakundetan sortzen dituen ziurgabetasunarekin eta zailtasunekin.

Hala eta guztiz ere, uste dugu enplegua sortzeari dagokionez Estatuan eta Europan erreferente izatera eraman gaituzten printzipioak, balioak (tokikoa garatzea, pertsona kapitalaren gainean jartzea, desgaitasuna duten pertsonen lehentasuna) eta lan-praktika berritzaileak oinarri sendoa direla kolektiboarentzat enplegu-aukerak sortzen jarraitzeko.

Hala ere, lanean jarraitu behar dugu gure interes-talde guztiekin, gizarteratzeko euskal eredua hobetzen jarraitzeko, eta desgaitasuna duten pertsonek aukera gehiago eta hobeak izan ditzaten enplegu duina eta kalitatezkoa lortzeko, sektore lehiakorra izaten jarraitzen dugun bitartean. Errezeta honekin, ziur gaude ondo kokatuta egongo garela iristen diren erronka eta trantsizioen aurrean.

Zer erronka ditu ESS sektoreak etorkizunari begira?

Zehazki, sektorearen berariazko erronka batzuk nabarmendu ditzakegu:

• Euskal Eredua kokatzen eta hari balioa ematen jarraitzea, eta, aldi berean, eredua bera hobetzen lagunduko duten prozesu berritzaile sozialak aplikatzen jarraitzea.
• Desgaitasunak dituzten pertsonen laneratzea indartzen jarraitzea, enplegu zentro berezietako enpleguari eutsiz, eta automatizazioak, 4.0 industriak, robotikak eta aurrerapen teknologikoek izango duten eraginari aurrea hartuz. Gainera, sakonago aztertu behar dira hiru trantsizio iraunkorren testuinguruan (berdea, digitala, soziala) iristen diren lan-aukera berriak.
• EAEko enpresekin lanean jarraitzea inguruko enpresetan desgaitasuna duten pertsonak sartzeko prozesuetan, eta enpleguaren metodologia eta laguntza sendotzea, hori lortzeko funtsezko tresna den aldetik. Erronka horretan sartzen dugu, halaber, laguntza behar handiagoa duten pertsonen enplegu publikoa.
• Merkatu publiko erreserbatuak hobetzea eta betetzea bermatzea.
• Balio erantsia eta gizarte-berrikuntza ezagutzea, zahartze aktiborako soluzioei aurrea hartuz.
• Eta, azkenik, nahiz eta ez horregatik garrantzi gutxiagokoa izan, emakumeen arteko berdintasunean aurrera egitea, lehen esan dugun bezala, desgaitasunagatik eta emakume izateagatik diskriminazio bikoitza jasaten baitute, hartzen diren erabaki guztietan genero-ikuspegia kontuan hartuta; eta, aldi berean, sentsibilizazioari, ikuspenari eta ahalduntzeari garrantzia emanez.

Iturria: OVES/GEEB

CIRIEC-Espainiak joan den ekainaren 23an egin zuen urteko batzar orokorra Donostiako UPV/EHUn, hiriak aurten duen Ekonomia Sozialeko Espainiako hiriburu izateagatik. CIRIECeko lehendakari Adoración Mozasek zuzendu zuen bilera, eta Lan eta Gizarte Segurantza sailburuorde Elena Pérez Barredok hartu zuen parte, Gizarte Ekonomiako zuzendari Jokin Díazekin batera. Bertan izan ziren GEZKIko hainbat kide baieta ere.

Ekitaldian, sailburuordeak Euskadin kooperatibismoa eta gizarte ekonomia sustatzeko azken neurriak aurkeztu zituen, “erreferentzia lurralde bat, gizarte ekonomiako enpresen dentsitatea eta aniztasuna dituena, eta, bertan, eragina egiazta daiteke, hain ezberdintasun-tasa txikietatik abiatuta”, esan zuen. Bere hitzaldian Gizarte Ekonomiako Departamentuarteko Plan Estrategikoaz aritu zen, eta, zehazki, hezkuntza etapa guztietan arlo horretako prestakuntza erraztu eta integratzeko ardatzaz. Ildo horretatik, gogorarazi zuen Idoia Mendiak zuzentzen duen saila ekonomia sozialeko unitate didaktikoak sustatzen ari dela. Unitate horiek lehenik unibertsitate esparruan emango dira, hain zuzen ere, lan-merkatura ateratzeko hurbilena duten pertsonei, eta ondoren, hezkuntza arautuaren etapa desberdinetan zabalduko direla. Gainera, empresa formula horren aldeko apustua berretsi zuen, lurraldean errotzen eta giza kapitalari lehentasuna ematen dioten balioekin.

Bestalde, bileran, CIRIECek azken urteotako gizarte ekonomiaren ikerketa- eta hedapen-jardueren igoera ospatu zuen. CIRIECeko Lehendakariak Gizarte Ekonomiaren Unibertsitate Astearen arrakastaren berri eman zuen. Lehenengo lau edizioetan (2020tik 2023ra), 40 unibertsitatetan 500 jarduera baino gehiago egiten dituzten milaka pertsona deitu ahal izan dirrelarik.

CIRIECeko zuzendariak, José Luis Monzón irakasleak, egindako hainbat ekintzarekin batera, Mataróko Kongresuari eta CIRIECen Lehen Kongresu Juridikoari buruzko informazioa eman zuen.

Monzonek, halaber, CIRIECSTAT Gizarte Ekonomiaren Atari Estatistikoaren berri eman zuen baita ere. Atari hori 25 laguneko talde zientifiko eta tekniko indartsu batekin osatu da, eta sektoreko lehen estatistikak bildu dituzte, http://www.ciriecstat.com webgunean eskuragarri daudenak.

Proiektuak urtez urte haztea aurreikusten du, Monzón irakaslearen hitzetan, “Ekonomia Sozialeko estatistikak bildu eta ekoizteko sistema bat ezartzeko, Espainiako Ekonomia Sozialaren estatistikak atari bakar batean bildu, gorde eta argitaratzeko, modu iraunkorrean eta jarraituan, eta kontabilitate nazionalaren irizpide metodologikoekin, homogeneoekin eta konparagarriekin.”

Iturria: CIRIEC+ Irekia

Donostia 2023ko Ekonomia Sozialaren hiriburua dela eta, Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseiluak -Kooperatiben Kontseilua- eta Euskadiko Kooperatiben Konfederazioak –KONFEKOOP– ahaleginak batu dituzte Lan Elkartuko Kooperatiben Espainiako Konfederazioarekin –COCETA– eta Nazioarteko Aliantza Kooperatiboarekin -ICA– batera, egun horretan ekitaldi global eta bakar bat antolatzeko, Donostiatik emango dena mundu osoarentzat.

“Garapen Iraunkorraren aldeko Kooperatibak” ekitaldia uztailaren 1ean egingo da, 11:00etatik 14:00etara, eta mundu osoko kooperatiben liderrek, Gobernu zentral eta Jaurlaritzako ordezkari instituzionalek eta bost kontinenteetako hainbat erakunde eta enpresa kooperatibok parte hartuko dute.

Ekitaldiaren ardatza da etorkizun hobe bat eraikitzeko tresnarik onena formula kooperatiboa dela erakustea. 2023a urte giltzarria da Nazio Batuen 2030 Agendarako; izan ere, irailean, NBEk goi bilera bat antolatuko du Garapen Jasangarrirako 17 Helburuak berrikusteko (GJH).

2030 Agendak bidearen erdia egina duela, beharrezkoa da ahaleginak areagotzea, eta hori lankidetza gehiagorekin baino ezin da egin. Kooperatibek hori egiteko eredu bat dute, eta aspaldi ari dira erakusten. Mugimendu kooperatiboa garapen jasangarriaren aitzindaria da, hain zuzen ere termino hori printzipio kooperatiboetan baitzegoen 1995etik (Zazpigarren printzipioa), NBEk 2015ean 2030 Agenda plazaratu baino 20 urte lehenago.

Euskadi kooperatibismoaren erreferentea da munduan; izan ere, Euskadin lan elkartuko enpresa garrantzitsuak daude, non langileak enpresaren jabeak diren, eta kooperatibismoa sustatzen eta zabaltzen duen izaera publiko-pribatuko erakunde bat du – munduan dagoen bakarra-: Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseilua.

Euskadi, gainera, erreferentea da jasangarritasunari dagokionez, Europan desberdintasun gutxien duen eta kooperatiba dentsitate handiena duen eskualdeetako bat baita, hau baieztatuz: zenbat eta kooperatiba gehiago, orduan eta berdintasun gehiago.

17 helburu eta 6 mahai

Garapen Iraunkorraren aldeko Kooperatibak konferentzia 6 bloketan banatuko da: bost 17 GJHak identifikatzeko eta lantzeko, eta beste osagarri bat, gazteriari zuzendua. Mahai horietako bakoitza kooperatiben munduko pertsona esanguratsu batek moderatuko du.

Aurrez, Donostiako alkate Eneko Goiak eta bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enplegu sailburu Idoia Mendiak ongietorria egingo dute, bideo banaren bidez. Konferentziaren hasieran arituko dira Patxi Olabarria, Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseiluko presidentea, Wenyan Yang, COPAC-kooperatiben sustapenerako Nazio Batuen Batzordeko presidentea, eta Ariel Guarco, ICAko presidentea.

Mahai guztietan euskal kooperatiben ordezkaritza egongo da, beren esperientziak nazioarteko beste erakunde batzuekin partekatuz.

Lehen mahaian, Pertsonen ongizatearen alde, Udapak eta Eroskik osasunarekin, ongizatearekin eta pobreziaren amaierarekin duten konpromisoa azalduko dute, Ukrainako nekazaritza kooperatiba batekin eta Argentinako Creando Conciencia kooperatibarekin batera.

Bigarren mahaian, Mundu bidezkoago baten alde, hezkuntza eta genero berdintasuna izango dira protagonistak, eta ICAko genero batzordeko presidente Xiomara Cespedesek eta Indiako emakumeen kooperatiben federazioko presidente Mirai Chatterjeek hitz egingo dute.

Komunitateen ongizatearen alde izango da hirugarren mahaiaren ardatza, eta hainbat esperientzia azalduko dira, horien artean Finlandiako kooperatiba bat, Goiener herritarren talde kooperatiboa eta Mondragoneko Kongresuko lehendakari Leire Muguerza. Mahai hori KONFEKOOPeko presidente Rosa Lavinek moderatuko du.

Laugarren blokean Planetaren ongizatearen alde landuko da, Kamerungo, Fijiko eta Gasteizko Eraman kooperatibaren ordezkariekin.

5 mahaian, Lankidetza gehiago mundu hobe baten alde, aztergaia lankidetza publiko-pribatua izango da, eta Gobernu zentraleko eta Jaurlaritzako ordezkariek jardungo dute, Kooperatiben Kontseiluko presidente Patxi Olabarriak moderatuta.

Gazte kooperatibistek emango diete buru mahaiei, Caja Popular Mexicanaren edo Bizipoz euskaldunaren esperientziekin, besteak beste.

Ekitaldia amaitzeko, KONFEKOOPeko presidente Rosa Lavinek eta COCETAko presidente Luis Miguel Juradok balorazioa egingo dute. Jardunaldi trinko honen klausura Espainiako Gobernuko lehendakariorde Yolanda Diazen mezuarekin egingo da.

Streaming bidez jarraitzeko aukera

Ekitaldia streaming bidez jarraitu ahal izango da, aurrez webgunean izena emanda: kooperatibenkontseilua.eus. Parte hartzaileetako batzuek bideo bidez parte hartuko dute, ordu eremu desberdinengatik edo agenda kontuengatik.

Nazioarteko Konferentzia horrek esan nahi du egiaztatuta dagoela enpresa kooperatibek garapen ekonomikoan eta enpleguen sorreran egiten duten ekarpena, ekonomiaren, gizartearen eta ingurumenaren jasangarritasuna printzipio hartuta.

‘Kooperatibak garapen jasangarriaren alde’ ekitaldiaren programa: deskargatu hemen: COOPDAY PROGRAMA. 

 Iturria: Kooperatiben Kontseilua