Egilea: oves-geeb

GJHen aldeko Euskal Aliantza eratu zuten urriaren 2an Gasteizen, eta Iñigo Urkullu lehendakaria, Jonan Fernandez Trantsizio Sozialerako eta Agenda 2030erako idazkari nagusia, Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasun sailburua, Gotzone Sagardui Osasun sailburua eta Nerea Melgosa Berdintasun, Justizia eta Gizarteko Politika sailburua izan ziren bertan. Halaber, sinatu duten erakundeetako ordezkari ugari izan ziren ekitaldian.

Ekitaldian zehar bi dokumentu jakinarazi zituzten. Lehena, “2030 Agenda Euskadi Kontratu Sozial baterako” adierazpena, GJHen aldeko Euskal Aliantza artikulatzen duena eta Euskadiko 55 eragile sozialen babesa duena.

Soraia Chacón Sareen Sareko presidenteak eta Pablo Moratalla presidenteordeak irakurri zuten adierazpena. Eta bigarren dokumentua “Agenda 2030 enpresetan eta erakundeetan garatzeko gida” izan zen.

Lankidetzaren kultura

Trantsizio Sozialeko eta Agenda 2030 Idazkaritza Orokorraren eta Guneak-en (Euskadi Agenda 2030 Foroaren gizarte zibilaren, sektore publikoaren eta pribatuaren parte-hartzea eta lankidetza zabaltzeko) arteko kolaborazioaren eta esfortzuaren emaitza dira bi dokumentuak. 

Lehendakariaren hitzetan, “Agenda 2030 munduko erronka handiei aurre egiteko mundu mailako eta tokiko lankidetza-ahaleginik handiena eta aurreratuena da”.

Kudeaketa eredu arduratsua, jasangarria eta solidarioa bilatu nahian

“Agenda 2030 enpresetan eta erakundeetan garatzeko gidak” barne-kudeaketan GJHekin duten konpromisoa txertatzeko aukera ematen die erakunde-mota guztiei, hiru agertokitan: hurbilpen-fasean, hastapen-fasean eta sakontze-fasean.

Ekitaldian lau esperientzia aurkeztu zituzten, Agenda 2030 erakundeetan eta enpresetan ezartzeari dagokionez: Fagor, A&B Tecnologies, Elhuyar eta Mutualia.

Eratutakoaren moduko ekimenek eta lankidetza estrategikoek ekarpena egiten dute erakunde sozialen lanaren balioa nabarmentzeko eta Hirugarren Sektorea indartzen eta sustatzen jarraitzeko, betiere, sareko lanaren bitartez gizarte inklusiboa, bidezkoa eta demokratikoa lortzeko helburuarekin.

Iturria: Sareen Sarea

2023ko azaroaren 13an eta 14an, Lan eta Gizarte Ekonomia Ministerioak Donostian antolatu du “Europako Gizarte Ekonomiako Konferentzia: Pertsonak, Planeta, Ekintza”, Europar Batasuneko Kontseiluaren Espainiako Lehendakaritzaren esparruan. Europako erakundeetako ordezkari ugarik hartuko dute parte.

Azken urteotako Europako eta munduko gertakariek agerian utzi dute ekonomia, ongizatea eta ingurumena integratuko dituzten kudeaketa ekonomiko eta sozialeko eredu batzuen beharra.

Europako biltzar hau ekintzarako dei bat da, Ekonomia Sozial eta Solidarioari buruzko Nazio Batuen Ebazpena, Ekonomia Sozialaren Europako Ekintza Plana eta ekimen kolektibo, demokratiko eta solidarioko eredu horien ikusgarritasuna sustatzen jarraitzeko.

Kursaal Biltzar Jauregia izango da Ekonomia Sozialaren Europako Konferentzia hartzeko egoitza nagusia. Gainera, Tabakaleran, kultura garaikideko zentroan, ekitaldi paralelo batzuk egingo dira. Era berean, hitzaldiko hizkuntza ingelesa izango da, baina aldi bereko interpretazioa egongo da ingelesez, frantsesez, gaztelaniaz eta euskaraz osoko bilkuretan eta mahai-inguruetan.

Informazio gehiago hemen

Iturria: Donostia Gizarte Ekonomiaren Hiriburua 2023

Pasa den irailaren 25ean EHUko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Masterra irekitzeko ekitaldia egin zen Donostiako Ekonomia eta Enpresa Fakultatean.

Irekiera ekitaldiaren hitzaldia Carmen Marcuellok eman zuen, Zaragozako Unibertsitateko katedraduna, OIBESCOOP elkarteko lehendakaria eta CIRIEC-Espainiako lehendakariordea. Jardunaldi horretan, Ekonomia Sozialaren nazioarteko testuingurua aztertu zuen; izan ere, azken urteotan, Ekonomia Sozialak arreta berezia jaso du nazioarteko erakundeen aldetik.  Interes handiago horrek erakusten du gizarte ekonomiak gero eta ekarpen handiagoa egiten duela gero eta globalizatuagoa den mundu honetan, eta egungo erronkei aurre egiteko ikuspegi berritzaileak garatzeko beharra azpimarratzen du. Era berean, aktiboki sustatzen ari da gizarte-ekonomiako nazioarteko ekosistemak sortzea eta indartzea, sektoreko erakundeentzat ingurune egokiagoa sustatzeko. Marcuellok, nazioarteko testuingurua aztertzeaz gain, estatu mailako ekimenak, gizarte ekonomiaren kontribuzioa eta ekosistema aztertu zituen.

Honetaz gain, irekiera ekitaldian parte hartuko zuten Jokin Díazek, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Ekonomiako zuzendaria, Ana Berazak, UPV/EHUko Gipuzkoa saileko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko dekanordea eta Aitziber Etxezarretak, GEZKI Institutuko zuzendaria.

Jardunaldi honekin martxan jarri da masterreko 11. edizioa.

Iturria: OVES-GEEB

Pasa den irailaren 26an GIZATEAko (Gizarteratzeko eta Laneratzeko Euskadiko Enpresen Elkartea) 2022 urteko datu ekonomiko eta sozialak aurkeztu ziren. Elkarteko presidenteak, Marijose Rodrigok, 2022an Gizatean integratutako 41 laneratze enpresen datu ekonomiko eta sozial agregatuak aurkeztu zituen, eta “gizarteratze enpresek tokiko garapenari eta lurraldearen kohesio sozialari” egiten dioten ekarpena nabarmendu zuen, “enplegu inklusiboaren bidez aldaketa ekonomiko eta sozialeko eragile gisa”.

GIZATEAk 41 enpresa biltzen ditu, eta horien helburua da gizarte-bazterkeriako egoeran edo arriskuan dauden eta lan-merkatuan sartzeko zailtasun bereziak dituzten langabeak gizarteratzea eta laneratzea, jarduera ekonomikoak garatuz.

Enplegu eta Gizarteratzeko sailburuorde Alfonso Gurpeguik, GIZATEAko arduradunekin batera, urteko memoria aurkezteko ekitaldian, 2022ko datuak ezagutu ondoren, aitortu zuen “GIZATEA aukera gutxien dituzten pertsonak gizarteratzeko funtsezko eragilea izateaz gain, euskal gizarte osoaren aurrerapen ekonomikorako ezinbesteko tresna ere badela, ez baitago gizarte-kohesiorik gabeko aurrerapen ekonomikorik”. Gurpeguik aurreratu zuenez, laneratzeko enpresen kalifikazioa arautzen duen dekretu berriak, datozen asteetan onartuko denak, egoera ahulenean dauden pertsonen babesean sakonduko du, eta Lanbiderekiko bazterketa-egoerak egiaztatzeko prozedurak arinduko ditu prozesu osoaren erdigunean. Laneratzeko enpresen sektoreak harrera ona egin dio horri.

2022ko datuek erakusten dute laneratzeko enpresen sektoreak bilakaera positiboa izan duela, pandemiaren aurreko mailak hobetuz eta maximo historikoak erregistratuz magnitude ekonomiko eta sozial nagusietan. Hona hemen datu nagusiak:

• Sektoreak sortutako enplegua handitu egin da 2022an. Horrela, laneratzeko enpresek 1.491 pertsona enplegatzen dituzte (% 54 emakumeak eta % 46 gizonak), hau da, aurreko urtean baino % 4 gehiago, eta duela 5 urte erregistratutako enpleguarekin alderatuta % 24 gehiago.

• Laneratzeko enpresak enplegu-politika aktiboko tresna dira, laneratzeko beste programa batzuetatik eta pobreziaren aurkako beste mekanismo batzuetatik konparatuz, itzultze bat eragiten dute, bai maila fiskalean (jarduera ekonomikoaren gaineko zergaren bidez, PFEZren bidez), bai ekonomikoan (prestazioak jasotzen dituzten langabeen kopurua murriztuz eta ekonomia dinamizatuz), bai kohesio eta justizia sozialaren aldetik. Hala, 2022an, 8.622 € itzuli ziren laneratzeko lanpostu bakoitzeko, eta, oro har, 4.723.700 euro itzuli behar izan ziren guztira. Gizarteratzeko plaza baten benetako kostua 8.301 €-koa dela kalkulatzen da, eta horrek esan nahi du administrazio publikoak 8.497 € aurreztuko dituela.

Prentsaurrekoaren ostean, Badia Berriko arduradunek beren laneratze-enpresa aurkeztu zuten. Oarsoaldea Garapen Agentziaren, Errenteria, Lezo, Oiartzun eta Pasaiako udalen, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Eusko Jaurlaritzaren babesarekin sortu zen 2005ean, eta nagusiki industria-prozesuetan eskulana azpikontratatzen du. Gaur egun, 30 laneratze-langile ditu, eta urte hauetan, 130 pertsona baino gehiago igaro dira enpresatik, batez ere emakumeak, eta horietako gehienek lana aurkitu dute Badia Berritik igaro eta gutxira. Badia Berri sektore publikoaren eta pribatuaren arteko lankidetzaren arrakastaren adibide bikaina da, bazterketa egoeran edo egoteko arriskuan dauden pertsonei aukerak emateko.

Iturria: GIZATEA

Azken egunak Zuzenbide Kooperatiboari buruzko Nazioarteko Foroan aldez aurretik izena emateko! Epea 2023ko irailaren 30ean bukatuko da. Bestalde, izena emateko epe arrunta 2023ko urriaren 30ean bukatuko da.

Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko IV. Foroa Iuscooperativumek antolatzen du, GEZKI (Ekonomia Sozialaren eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua), Euskal Herriko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatea (EHU), Nazioarteko Aliantza Kooperatiboa (ACI), Kooperatiben Kontseilua eta Eusko Jaurlaritzako Zuzendaritzaren laguntzarekin. Ekitaldi hau Donostiako Gizarte Ekonomiaren 2023. urteko hiriburuaren barruan kokatzen da.

Foro honen gai nagusia “Kooperatiben arteko lankidetzaren printzipioa: iraganaren edo etorkizunaren hasiera?” da. Horretarako, mundu osoko adituak bilduko ditu XXI. mendean kooperatiben arteko lankidetzak duen garrantzia eztabaidatzeko.

Zuzenbide Kooperatiboari buruzko IV. Nazioarteko Foroa Donostian izango da, 2023ko azaroaren 29tik abenduaren 1era. GEZKI Institutuaren web orrian informazio praktikoa dago: Nola iritsi Donostiara? Nola iritsi EHUra? Eta ostatua. Gainera, ekitaldiaren batzorde antolatzaileko eta batzorde zientifikoko kideei buruzko informazioa ere badago.

Foroaren formatua presentziala eta online izango da. Gainera, saioak hiru hizkuntzatan egin ahal izango dira: ingelesa, gaztelania eta euskara.

Erregistroa eta informazio gehiago, hemen

Iturria: GEZKI

Social Economy Europek enpresa-eredu horren aldeko Europako Batzordearen Gomendioa aho batez onartzeko eskatu die estatu kideei. Hala adierazi zen joan den irailaren 12an Europako Parlamentuko Gizarte Ekonomiako Intertaldeak Estrasburgon egindako bilkuran.

EBko erakundeak, Gobernuak eta Gizarte Ekonomiako erakundeak lanean ari dira Gomendio hau EBko Espainiaren lehendakaritzaren esparruan onar dadin, eta azaroaren 13an eta 14an Donostian egingo den Gizarte Ekonomiako Europako Konferentzian aurkez dadin.

Social Economy Europe (SEE) erakundeko lehendakari Juan Antonio Pedreñok intertaldean hobekuntza proposamen nagusiak azaldu zituen, besteak beste, Ekonomia Sozialaren enpresa eta ekimen dimentsioak bultzatzeko beharra.

Alde horretatik, azpimarratu zuen garrantzitsua dela «estatuetan ekosistemak eraikitzea erraztea, ekonomia soziala politika sozioekonomiko guztietan sartzea eta Europan enpleguaren %6 eta BPGaren %8 ordezkatzen duen enpresa-eragile gisa sustatzea».

Halaber, adierazi zuen Gomendioak “irmo” lagundu behar diela gizarte-ekonomiaren enpresa-kudeaketak berezko dituen elkarrizketa- eta partaidetza-mekanismoei, eta estatu kideei eskatu behar diela gizarte-ekonomiaren erakunde adierazgarriak gizarte-elkarrizketaren mekanismoetan sar ditzaten.

SEEk “komunikazio-kanpaina indartsu” bat iragarri zuen, estatu kideetako lan- eta enplegu-ministroei zuzendua, laster egingo den Europako Batasuneko Ministroen Kontseiluari begira Gomendioa onartzeko adostasuna lortzeko.

Iturria: SEE

CIRIEC, Euricse eta Spatial Foresight-ekin lankidetzan, honako azterlan hau egiten ari da: “Gizarte-ekonomiaren eta hurbiltasunaren ekosistemaren ezagutza sozioekonomikoa hobetzea: EBko gizarte-ekonomiaren errendimendu sozioekonomikoaren ebaluazio konparatiboa”.

Nazioarteko CIRIECek beste behin ere Rafael Chaves irakaslearengan konfiantza izan du CIRIECen ordezkari gisa ikerketa zentraleko taldean, eta José Luis Monzónekin zientzia-aholkulari gisa, biak CIRIECekoak. Ikerketa-talde osoa EBko estatu kideetako 50 adituk osatzen dute, Barbara Franchinik eta Giulia Galerak (Euricse), Silke Haarichek (Spatial Foresight) eta Barbara Sakek (CIRIEC-Internacional) koordinatuta.

Azterketaren helburua da gizarte-ekonomiak berriki izan duen bilakaera aztertzea eta gizarte-ekonomiak Europar Batasunean duen garrantziaren eta zereginaren ikuspegi orokorra izatea, datu fidagarri, zehatz eta egokiei esker, EBko 27 estatu kideetan metodologia bateratua erabiliz. Gainera, zenbait alderdi erabakigarri argituko ditu, hala nola, Ekonomia Sozialak COVIDen pandemiaren aurrean emandako erantzuna eta Ekonomia Sozialak ekosistema industrialei egindako ekarpena.

Azterlanak datu kuantitatiboak eta kualitatiboak emango ditu, besteak beste, Gizarte Ekonomiaren esparruan eta Europako industria-estrategiaren testuinguruan, politika publikoak egiten lagunduko dutenak.

CIRIECek ibilbide luzea egina du dagoeneko nazioarteko txosten handiak egiten eta horietan parte hartzen, besteak beste, Europar Batasuneko erakundeentzat, hala nola, Ekonomia Sozialaren Kontu Sateliteen Europako Eskuliburua (Europako Batzordearen aginduz) edo EBko gizarte-ekonomiak Europako Batzorde Ekonomiko eta Sozialarentzat izan duen bilakaerari buruz egindako azterlanak (EEGL).

Espero da Euricse eta Spatial Foresight-ekin hasi den azterketa berriak datorren urtearen erdialdean argitaratzea emaitzak.

Iturria: Social Economy News

Hainbat datu-iturritan eta herrialdeen adibideetan oinarrituta, OCDEren (Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundea) txosten berriak emakumeen enplegua aztertzen du ekonomia sozial eta solidarioan (ESS), genero-berdintasunerako erronkak aztertzen ditu ESS delakoan, eta gomendio politikoak ematen ditu emakumeen lana eta lidergoa aintzatesteko ESSan eta, oro har, ekonomian. Halaber, ESS arloan hazkunde handia duten sektoreetan parte hartzea sustatzeko moduak proposatzen ditu, hala nola sektore berdeetan eta teknologiaren erabilera intentsiboko sektoreetan.

Ekonomia sozial eta solidarioak lanpostuak ematen dizkie emakumeei, eta genero-berdintasuna zentzu zabalagoan sustatzen lagun dezake. Lantokiko genero-berdintasuna erronka bat da oraindik, nahiz eta urteetan ahalegin handiak egin diren horri aurre egiteko. Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeak (OCDE) uste du lege formaletan eta informaletan, gizarte-arauetan eta praktiketan genero-bereizkeria 12 bilioi dolar kostatzen dela munduko ekonomian, munduko diru-sarreren %16 (Ferrant eta Kolev, 2016). Diskriminazioa murrizteak munduko barne-produktu gordina (BPG) 0,3tik 0,6ra bitarteko portzentajezko igoera ekar lezake 2030erako (Ferrant eta Kolev, 2016).

Eragina duten lanpostuak sortzeko bide gisa, ekonomia sozialak eta solidarioak (ESS) ere zeregin garrantzitsua izan dezake genero-berdintasuna lortzeko. Zenbatespenen arabera, ESSk enpleguaren %10 ematen du herrialde askotan (adibidez, Belgikan, Frantzian eta Espainian), eta ESSko langileen %60 baino gehiago emakumeak dira. Europar Batasunean, ESSko erakundeetan 13,6 milioi pertsona baino gehiagok lan egiten dute, hau da, eskulan osoaren %6 (Monzón eta Chaves, 2016).

2021eko OCDEren Genero Berdintasunari buruzko Galdetegian (GEQ), herrialdeek adierazi dute haurtzaindegi-zerbitzuak eskuragarriago egin behar direla, emakumeek kalitate hobeko enpleguetarako sarbidea hobetu behar dutela, emakumeei lan ordaindua eta ordaindu gabea konbinatzen lagundu behar zaiela eta generoko soldata-ezberdintasuna desagerrarazi behar dela emakumeen enplegua handitzeko (OCDE, 2022). ESSak aktiboki laguntzen du helburu horiek lortzen. Lanpostuak emateaz gain, ESSko erakundeek haurtzaindegi-zerbitzuak eskaintzen dituzte herrialde askotan (adibidez, Frantzian, Italian, Espainian), eta emaitza onak ematen dituzte lidergoan eta ordainsarian genero-desberdintasunak murrizteari dagokionez (adibidez, Espainian).

Txosten hori OCDEren Zentroak prestatu du enpresa-espiriturako, ETEetarako, eskualdeetarako eta hirietarako (CFE), Lamia Kamal-Chaouik zuzenduta, Tokiko Enplegu eta Garapen Ekonomikorako Lan Programaren barruan. Europako Batasuneko Kanpo Elkartearen Tresnaren laguntza finantzarioarekin egin da, OCDEren “Ekonomia sozial eta solidarioko ekosistemak sustatzea” ekintza globalaren esparruan.

Txostena Amal Chevreauk eta Natalie Laechelt politika-analistek egin dute, Antonella Noya Gizarte Ekonomia eta Berrikuntza Unitateko buruak zuzenduta, eta Karen Maguire Toki Enplegu, Gaitasun eta Berrikuntza Sozialeko Dibisioko buruak gainbegiratuta. Rosa Belén Castro Núñezek, Ekonomia Aplikatuko irakasle elkartuak, Madrilgo Rey Juan Carlos Unibertsitatean (Espainia), informazio baliotsua eta sakoneko azterketa eman zituen, eta txostena idazten ere lagundu zuen.

Iturria: Artitzar Erauskin – GEEBko koordinatzailea

Irailaren 25ean, EHUko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Masterra irekitzeko ekitaldia egingo da Donostiako Ekonomia eta Enpresa Fakultatean.

Irekiera-hitzaldia Carmen Marcuellok, Zaragozako Unibertsitateko katedradunak, OIBESCOOP elkarteko lehendakariak eta CIRIEC-Españako lehendakariordeak emango du. Jardunaldi horretan, Ekonomia Sozialaren nazioarteko testuingurua aztertuko du; izan ere, azken urteotan, Ekonomia Sozialak arreta berezia jaso du nazioarteko erakundeen aldetik, hala nola Europako Parlamentua, Lanaren Nazioarteko Erakundea (LANE), Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundea (ELGA) eta Nazio Batuak. Interes handiago horrek erakusten du gizarte ekonomiak gero eta ekarpen handiagoa egiten duela gero eta globalizatuagoa den mundu honetan, eta egungo erronkei aurre egiteko ikuspegi berritzaileak garatzeko beharra azpimarratzen du. Era berean, aktiboki sustatzen ari da gizarte-ekonomiako nazioarteko ekosistemak sortzea eta indartzea, sektoreko erakundeentzat ingurune egokiagoa sustatzeko.

Honetaz gain, irekiera-ekitaldian parte hartuko dute Jokin Díazek, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Ekonomiako zuzendaria, Ana Berazak, UPV/EHUko Gipuzkoa saileko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko dekanordeak eta Aitziber Etxezarretak, GEZKI Institutuko zuzendaria.

Iturria: OVES-GEEB