Bloga

‘CIRIEC-España, Revista de Economía Pública, Social y Cooperativa’ aldizkariaren 111. zenbakia argitaratu da, generoari eta gizarte-ekonomiari buruzko monografikoa

‘‘CIRIEC-España, revista de economía pública, social y cooperativa’ JCR Q3 aldizkariaren ale berri baten on-line bertsioa eskuragarri dago. Alea “Generoa eta Gizarte Ekonomia” gaiari buruzko monografikoa da, Saioa Arando (Mondragon Unibertsitatea) eta Carmen Marcuello (Zaragozako Unibertsitatea) irakasleek koordinatua, eta 12 unibertsitatetako 32 egilek egindako 11 artikulu biltzen ditu. Artikulu horiek deialdi publiko baten bidez hautatu ziren, eta hogeita hamar bat artikulu aurkeztu ziren.

Genero berdintasunak erronka izaten jarraitzen du munduko herrialde gehienetan. Zenbait lorpenekin aurrera egin den arren, oraindik ere erronka garrantzitsuak daude arlo horretan. Gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunaren arrakala nabarmena da bizitzako hainbat alderditan: osasunerako eta hezkuntzarako sarbidean, kontziliazioan, gizartean parte hartzean eta, baita, lan esparruan ere, bai enpleguan parte hartzean, bai organo eta erabakiguneetara sartzerakoan.

Testuinguru horretan, gizarte-ekonomiak erakutsi du gai dela erronka horiei aurre egiteko gizarte-eraldaketako prozesuen bidez, demokrazia ekonomikoa, justizia ekonomikoa eta soziala indartuz, pertsonak eta komunitateak ahaldunduz eta kapital soziala indartuz. Hala ere, aitortza hori jaso arren, oraindik ere anbiguotasunak eta erronkak daude ikuspegi feministak gizarte-ekonomiaren printzipioekin erabat integratzeko orduan. Era berean, hainbat lanek uste dute teoria feministak aberastu egin ditzakeela ekonomia sozialaren praktikak, lan erreproduktiboaren eta zaintzaren garrantzia azpimarratuz, horrela merkatu produkzioan zentratutako ikuspegi ekonomiko tradizionalari desafio eginez.

Hori dela eta, monografiko honen helburua da ekonomia sozialaren eta genero-berdintasunaren ikerketan dagoen arrakala estaltzea, ekonomia feministaren ikuspegitik. Monografiko honetako artikuluek, gizarte-ekonomiako entitateen (kooperatibak, laneratzeko enpresak, lan-sozietateak) errealitate ezberdinak ikustarazteaz gain, ekonomia feministaren hainbat aldarrikapen ere jorratzen dituzte: genero-berdintasun eraginkorra lortzeko arauen garapena, emakumeen parte-hartzea ekonomiaren eremu guztietan, erabakitzeko organo eta postuetara sarbidea, eta lan- eta familia-bizitzaren kontziliazioa.

Hala ere, artikuluak argitaratzeko hautatutako taldeetako bat GEZKI eta HEGOAko kideek osatutakoa izan zen. Hain zuzen ere, Global care chains and empowerment through the social economy: women’s participation in care cooperatives ikerketa argitaratu dute Amaia Garcia-Azpuruk, Julen Izagirre-Olaizolak, Aitziber Etxezarreta-Etxarrik, Liseth Diaz Molinak.

Iturria: CIRIEC

Pasa den irailaren 6an, UPV/EHU Euskal Herriko Unibertsitatearen Udako ikastaroen (UIK) barruan, Kooperatiben Kontseoluak jardunaldi bat egin zuen Donostian, euskal kooperatibek egungo gizartearen erronkei aurre egiteko duten gaitasuna ikusarazteko asmoz.

‘Kooperatibaren erantzunak gaur egungo gizartearen erronkei ‘da Kooperatiben Kontseiluak bigarren urtez jarraian bultzatu duen udako ikastaro honen izenburua. Munduan gertatzen ari diren eraldaketen aurrean, Euskadiko Kooperatiben Kontseilu Gorenak “euskal enpresa kooperatiboek duten jarrera positiboa aztertu eta ikusarazi” nahi izan zuen.

Kooperatiben Kontseiluko presidenteak, Patxi Olabarriak, ireki zuen ikastaroa, eta Elena Perez Barredo Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuordeak ere parte hartu zuen. Jardunaldiaren lehen zatian, jarduera ekonomikoen etorkizunari eta erronka demografikoari buruzko bi txosten aurkeztu ziren.

Prospektiker – Prospektiba eta Estrategiako Europako Institutuaren zuzendari Ibon Zugastik joera ekonomiko globalen egungo egoera eta oinarri industriala duten euskal enpresa kooperatiboen kasua aztertu zituen, munduko beste eskualde batzuetarako errentaren birbanaketaren eta enpresa-proiektu kolaboratiboen garapenaren adibide gisa.

Bestalde, Xabier Aierdi Begirune Fundazioko presidenteak Euskadik aurrean duen erronka demografikoaren azterketan sakondu zuen, Europako eskualderik zahartuenetarikoa den aldetik, eta gertatzen ari diren migrazio prozesuen rolean. Aierdik azaldu zuenez, immigrazioa “gure gizartearen egiturazko arazoentzako irtenbidea izan daiteke”.

Ikastaroaren bigarren zatian, erronka demografikoarekin lotutako hainbat esperientzia kooperatiboren berri eman zen. SSI, Bihar Homecare eta Ikerlan taldeetako ordezkariek zahartzearekin, gazteriarekin eta talentua erakartzearekin lotutako enpresa kooperatiboen proiektuak azaldu zituzten.

Jardunaldia amaitzeko, Zigor Ezpeleta Arrasateko zentro korporatiboko kudeaketa sozialeko zuzendariak hitzaldi bat eman zuen, eta egungo egoera sozioekonomikoaren testuingurua azaldu zuen, “ekonomia sozialak erronkei nola aurre egiten dien eta zer estrategia ezar daitezkeen, eraldaketarako etorkizun bati arrakastaz ekiteko”.

Iturria: Noticias de Gipuzkoa

Gizarte Ekonomiako Espainiako Enpresarien Konfederazioak (CEPES), Enplegu, Prestakuntza, Hezkuntza eta Gizarte Ekonomiako Programaren (EFESO) Bitarteko Erakunde gisa, EGFarekin batera finantzatuta, gizarte-ekonomiako erakunde eta enpresentzako diru-laguntzen deialdi berri bat egin du. Laguntzek 8.883.930 euroko zuzkidura dute, eta kooperatibak, lan sozietateak, arrantzaleen kofradiak eta gizarte aurreikuspeneko mutualitateak hazi, indartu eta sendotzea sustatzeko erabiliko dira.

Gauzatze-aldia 2025eko urtarrilaren 1etik 2027ko abenduaren 31ra izango da, eta hautatutako eragiketek 30 hilabete iraungo dute gutxienez, eta 36 hilabete gehienez.

Irailaren 20an amaituko da deialdi honetan proiektuak eskatzeko interesa duten erakundeentzako akreditazio-epea.

Proiektuak aurkezteko epea irailaren 4an hasi zen eta 2024ko urriaren 11ra arte luzatuko da. Aurkeztutako proiektuek laguntza teknikoa izango dute sendotzeko eta enpresa-plan bat egiteko, erakunde parte-hartzailearen diagnostiko batetik abiatuta.

Erakunde eta enpresetako langileen kualifikazioa hobetzea edo gaitasun profesionalak areagotzea ere jasotzen du deialdiak, eta, horretarako, hainbat arlotako prestakuntza eskaintzen du: digitalizazioa, berrikuntza, prozesuen hobekuntza, efizientzia eta jasangarritasuna, lidergoa, enpresaren kudeaketa- edo antolaketa-eredu berriak edo antzekoak; integrazio kooperatiboko prozesuak, belaunaldi-errelebokoak, berdintasun-planak eta ingurumen-iraunkortasuna hobetzea, besteak beste.

Erakunde batek proiektu bakarra aurkeztu ahal izango du diru-laguntzaren eskaeran, eta, horretarako, aurretik CEPESek egiaztatu beharko du erakundea. Egiaztatze-prozesu hori hasteko, dela erregistro berri baterako, dela aurreko deialdietan parte hartu duten erakunde edo enpresen datuak eguneratzeko, CEPESen FSE atariaren bidez egin behar da, zeina deialdian baitago.

Aurkezten diren proiektuek, aipatutako zerbitzuak soilik barne hartzen badituzte, 200.000 euroko gutxieneko kostu osoa izan beharko dute, eta 650.000 euroko gehieneko kostu osoa.

Deialdiari buruzko informazioa hemen

Iturria: CIRIEC

Uztailaren 6an ospatu zen ACIko Kooperatiben Nazioarteko 102. Eguna eta NBEko Kooperatiben Nazioarteko 30. Eguna

“Kooperatibak pertsona guztientzako etorkizun hobea eraikitzen ari gara” lelopean, Kooperatiben Nazioarteko Eguna aukera ezin hobea da enpresa kooperatiboak pertsona guztientzako etorkizun hobea eraikitzen ari direla azpimarratzeko.

Lan duina sortzea, genero berdintasuna defendatzea eta berrikuntza sustatzea dira kooperatiben ezaugarri nagusiak, belaunaldi berriak bereziki inplikatuz. Gainera, “gizarte-erantzukizunaren berezko zentzua dute, pertsonak eta ingurumena lehenesten dituzte, ekoizleentzako eta kontsumitzaileentzako baldintza ezin hobeak sortzen dituzte”. Proposamen kooperatiboaren zati handi batek komunitate bakoitzaren baliabide naturalen, giza baliabideen eta ekonomikoen hezkuntza, zaintza eta kudeaketa azpimarratzen ditu, betiere guztien ongiaren bila.

Harreman sozioekonomikoak antolatzeko modu hori 200 urte baino gehiagoko historiak babesten du, eta, gaur egun, etorkizun iraunkorrerako biderik zuzenena da, gizarteari, ekonomiari eta ingurumenari dagokienez. Arrazoi horiengatik guztiengatik, lankidetza bakearen sinonimoa da.

Gatazka armatuek, desberdintasun gero eta handiagoek eta klima-aldaketaren mehatxuak aztoratutako mundu honetan, paradigma kooperatiboan sakondu behar dugu, ez bakarrik gure erakundeen barruan, baita kanpoan ere, eskala globalean dugun eragina handitzeko.

Erakunde horietako askorekin eta Nazio Batuekin harreman sendoagoak izateak ekarri du 2025a Kooperatiben Nazioarteko Bigarren Urtea izatea, 2012an lehen edizio arrakastatsu bat egin ondoren. New Delin inauguratuko da ospakizun hori, azaroaren 25etik 30era, Kooperatiben Munduko Konferentzian eta ACIren Batzar Nagusian.

Kooperatibetan sinesten duten eta eguneroko lan nekeza egiten duten pertsona guztien ahaleginari esker, gero eta presentzia handiagoa lortzen ari da agertoki globalean.

Komunitateetan errotuta, kooperatibek erronka lokaletik globalera jotzen dute, CNTn integratuta eta beren eskualde- eta sektore-erakundeetan antolatuta.

Horrela ospatu zen egun hau, kooperatibek familia handi bat osatzen dutela jakinik, planeta osoan zehar mila milioi kide baino gehiagorekin.

Euskadin ere, hau bezalako egun nabarmen batean, euskal kooperatibismoak, munduko gainerako herrialdeek bezala, balioa ematen dio etorkizun hobean laguntzen duen enpresa gisa dituen estandar altuei.

Iturria: ACI

Bilboko Euskalduna jauregian egindako urteroko kongresuan Mondragoneko lehendakariaren errelebo aldaketa irudikatu dute, orain arte taldeko buru izandako Iñigo Ucinek eta hemendik aurrera kargu hori hartuko duen Pello Rodriguezek. Horrez gain, hurrengo urteetarako bide orria zehaztu dute kide diren kooperatibek, talde “lehiakorragoa” eta “irekiagoa” egiteko.

Iragarrita zegoen bezala, Pello Rodriguez izango da abuztuaren 1etik aurrera Euskal Herriko talde industrial handienaren lehendakaria, Mondragonena. Bilboko Euskalduna jauregian hartu du erreleboa Iñigo Ucin zortzi urtez Kontseilu Orokorreko buru izandakoaren eskutik, pasa den uztailaren 17an egindako urteroko kongresuan.

Ucinek erretiroa hartuko du eta Mondragonen lehendakaritzan egoteak ekarri dionaz hitz egin du TuLankide aldizkariarekin: “Mondragonen beste errealitate batzuk ikusi ditudanean, oso desberdinak, eremu desberdinetakoak, kolektibo, proiektu eta istorio oso desberdinekin, errealitate osoaren ikuspegi hurbilagoa izan dut. Azken batean, gizarteari ekarpen ikaragarria egiten dion enpresa multzo askotarikoa da”.

Kargu aldaketa modu “naturalean” egin dela ziurtatu dute, Rodriguezek urteak baitaramatza lehendakariaren alboko lanetan. Danobat kooperatiban hasitakoa, Euskal Herrian zein atzerrian esperientzia handia du enpresen proiektuen kudeaketan urretxuarrak, eta talde kooperatibo erraldoiaren gidaritza egokitu zaio orain.

Rodriguezek enpresa “lehiakorragoak” eta Mondragon Taldea “irekiagoa” egitea ditu helburu, azaldu duenez. Horretarako, Bilbon egindako urteroko kongresuan 2025-2028 urte arteko plana onartu dute kooperatibetako 650 ordezkari edo konpromisarioek.

Besteak beste, plan horrek aurreikusten du talde arinagoak sortzea eta egitasmo berriak laguntzeko finantza funtsak indartzea. Gainera, “etorkizuna daukaten negozio” berriengan arreta jarriko dute, adibidez, adimen artifizialean: “Beti ere jasangarritasuna zentzu zabalean integratuz negozioaren estrategian”.

Lankidetza izango da hurrengo urteetako beste giltzarrietako bat, Bilbon berretsi dutenez. Bai taldeko kooperatiben artekoa –eta horrekin bat egiten du Biderkatzeko, batu darabilten leloak, bai beste erakunde batzuekin lankidetza ere, “irekitasun” horrek sortzen duen inpaktu soziala nabarmendu nahi baita.

Iturria: Argia

Joan den ekainaren 26an, REAS Euskadik, REAS Red de Redes-ekin batera, Ekonomia Sozial eta Solidarioko (ESS) Marketinari buruzko Nazioarteko Solasaldia antolatu zuten, eta 120 pertsonak baino gehiagok eman zuten izena. Sektoreko adituak bildu zituen ekitaldi horrek, eta ESSko erakundeei aplikatutako marketin-estrategiei buruzko hausnarketarako eta ikaskuntzarako gune bihurtu zen.

Introspekziora eta analisi kritikora gonbidatzen zuen galdera-gidoiari jarraituz, hizlariek (El Maizal, Labox eta CAIS) marketinaren hainbat alderdiri buruzko ikuspegi zehatza eta aberasgarria eskaini zuten arlo horretan.

Lehenengo galdera-sortak eztabaida zahar bati ekin zion: 2015ean Zaragozan egindako lehen ComunESS topaketan marketinari “deabruaren hazia” deitu zitzaion. Hizlariek, ordea, iritzi zehatzagoak eman zituzten. Aitortu zutenez, ESSko erakunde batzuen artean marketinarekiko errezeloak dauden arren, aldaketa sozialerako eta erakundeak indartzeko tresna gisa duen potentziala ere aitortzen hasi dira.

Ondoren, komunikazioaz gain marketina erabiltzearen abantailak eztabaidatu ziren. Hizlariek nabarmendu zuten marketinak ESSko erakundeei lagundu diezaiekeela hobeto kokatzen, baliabide gehiago erakartzen eta publiko zabalagoa lortzen. Marketina funtsezkoa izan den lorpen txikien adibideak partekatu ziren, hala nola tokiko sentsibilizazio-kanpainak eta bazkideak leialtzeko estrategiak.

Beste gai nagusi bat aurrekontuena izan zen. Adituak bat etorri ziren marketin-ekintza askok inbertsioa eskatzen duten arren, posible dela kostu txikiko kanpaina eraginkorrak egitea. Mundu kapitalista batean lehiatzeko estrategiak partekatu ziren, sormenaren eta erakundeen arteko lankidetzaren garrantzia azpimarratuz.

Elkarrizketaren bigarren zatian, offline eta online marketinaren arteko desberdintasunak izan ziren hizpide. Eztabaidatu zen ea offline marketina “onenak emana” dagoen aro digitalean, eta ea ESSko erakundeak gehiegi fokatzen diren offline munduan. Online marketinari dagokionez, nabarmendu zen ESSko erakunde askok oraindik ez dituztela kontuan hartzen zenbait arlo, hala nola SEO eta sare sozialetako presentzia. Erakunde horiek online marketina gehiago erabiltzera animatzeko hainbat modu proposatu ziren, gaikuntza-tailerrak eta tresna irisgarri eta eraginkorrak ezartzea barne.

Informazio gehiago hemen

Iturria: REAS Euskadi

Kooperatiben Kontseiluak Lankidetza arloko bitartekarien prestakuntza ikastaro erdi presentziala antolatu du. Ikastaro horrek Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseiluko Bitartekarien Erregistrorako sarbidea ematen du.

Helburua profesionalak teknikoki gaitzea erakundeetan ager daitezken pertsona nahiz egoera gatazkatsuak kudeatzeko, horrela erakunde eragingarri, ekoizle eta osasuntsuak lor daitezen.

Ikastaroa diruz lagunduta dago eta 100 ordu iraungo du (35 presentzial eta gainontzekoak on line), urriaren 2an hasita, eta GizaGune Fundazioak eskainiko du.

Lankidetza arloko bitartekarien prestakuntza ikastaroa kooperatibetan gatazka egoerak artatu behar dituzten arduradun eta erdi mailako arduradunei eta kanpo aholkularientzat dago zuzenduta.

Azken prezioa: 125 euro. Plaza mugatuak. Info: info@kooperatibenkontseilua.eus (945 12 11 55).

Egitaraua:

1 Modulua: Kooperatiba ingurunea eta bertako gatazkak

2 Modulua: Bitartekaritza eta gatazkak kudeatzeko beste prozesu batzuk

3 Modulua: Kooperatibetako gatazken alderdi orokorrak

4 Modulua: Gatazken kudeaketa kooperatibetan

5 Modulua: Bitartekaritza erreminta eta trebetasunak

Irakasleak: Mª Eugenia Ramos Pérez eta Yolanda Muñoz Hernán.

Egutegia:

Urriaren 2tik azaroaren 27ra.

35 ordu presentzial. Jardunaldi presentzialak urriaren 2an eta 16an, eta azaroaren 13an eta 27an izango dira, 9:00etatik 14:00etara eta 15:00etatik 17:00etara.

Informazio gehiago hemen

Iturria: Kooperatiben Kontseilua

Mikel Torres Ekonomia, Lan eta Enpleguko sailburu eta Lehendakariordeak proposatuta, Jaurlaritzaren Kontseiluak 685.8000 euroko laguntza-agindu bat onartu du, enpresen eta erakundeen elkarte-egiturak sendotuz gizarte-ekonomia bultzatzeko.

Zehazki, deialdi baten helburua da Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte-ekonomiako enpresen eta entitateen elkarte-egiturak sendotzea, baldin eta, nortasun juridiko propioa izanik, interes komunak ordezkatu eta defendatzeko elkartzen badituzte honako hauek: lan-sozietateak eta lan elkartuko kooperatibak; lan elkartukoak ez diren kooperatibak; izaera konfederaleko elkarteak eta gizarte-ekonomiako entitateak integratzeko erakundeak; ekonomia solidarioko elkarteak eta enplegu-zentro berezietako elkarteak; eta gutxienez bi urteko antzinatasuna duten langile autonomoen sektore arteko erakundeak.

Lanbidek 400.000 eurotan handitu ditu bazterketa-arriskuan dauden pertsonak gizarteratzeko eta laneratzeko proiektuetarako diru laguntzak

Erabaki horrek berekin dakar programen gauzatzeko epea 6 hilabetetan luzatzea eta, horrela, bermatzea onuradunek behar duten laguntza modu eraginkorrean jasotzen dutela

Lanbide Euskal Enplegu Zerbitzuak erabaki du 396.463,07 eurotan handitzea honako dirulaguntza hauen zenbateko osoa: bazterkeria-egoeran edo -arriskuan dauden pertsonak gizarteratzeko eta laneratzeko laguntza-programa esperimentalak finantzatzeko bideratuak. Erabaki horri esker, beste sei hilabetez finantzatu ahalko da ibilbide mistoen proiektu horien gauzatzea eta, horrela, bermatuko da onuradunek behar duten laguntza modu eraginkorrean jasotzen dutela.

Zehazki, hamalau programa aukeratu ziren zuzeneko diru laguntza horiek jasotzeko, hiru lurraldeetan banatuta. Aipatutako zuzkiduraren handitzea salbuespenezkoa da; eta arrazoi nabarmenak daude interes publiko aldetik, baita sozialetik zein ekonomikotik ere. Programa horiek hainbat kolektibori zuzenduta daude, hala nola gaixotasun mentala duten pertsonei, kualifikazio urriko gazteei edo babes-sistematik datozenei eta genero-indarkeriaren biktima diren emakumeei, besteak beste.

Zuzeneko diru laguntza horiek handitzeak bi helburu nagusi ditu: Alde batetik, hasieran aurreikusitako laguntza-aldia luzatzea (hartzaileen enplegagarritasuna eta bizi-kalitatea hobetzen dela bermatzeko, eta, hala, hasitako laguntza-prozesuak ez hausteko); eta, bestetik, sistemen arteko koordinazioaren garrantzia azpimarratzea (lehentasunezko arretako kolektiboen enplegua sustatzeko programak abian jartzeko). Beti ere, 15/2023 Enpleguaren Legean jasotako aurreikuspenei jarraituta.

Euskal gizarteak hainbat estrategia garatu behar ditu desberdintasun- eta bazterketa-arriskuari aurre egiteko eta biztanleria ahulenaren babesari eusteko; batez ere, gizarteratze-sistema eta sistema hori egituratzen duten eragileak indartuz. Zeren eta, azken urteotan, kolektibo horien premiak areagotu egin baitira, gizarteak bizi duen krisi-egoeraren ondorioz.

Beraz, horrelako proiektuak garatzen eta gauzatzen jarraitzeak laguntzen du ondorio horiek arintzen,  betiere sareko lan baten bidez. Horrela, hainbat zaurgarritasun dituzten pertsonen premia ugariak erantzun ahalko dira.

Iturria: Irekia

Irailean bueltatuko gara albiste, publikazio eta nobedade berriekin!