Bloga

  • Izaera eraldatzailea duen ekintzailetza agroekologiko kooperatiboko ikastaroa

    Izaera eraldatzailea duen ekintzailetza agroekologiko kooperatiboko ikastaroa

    Tokixanek ekintzailetza agroekologiko kooperatiboari buruzko prestakuntza‑ikastaroaren lehen edizioa abiaraziko du. Lehen sektorean ekoizpen‑proiektu berriak baldintza duinetan garatu nahi dituzten pertsonei bidea egiten laguntzea du helburu ekimenak. Ikastaroa 2026/2027 ikasturtean zehar eskainiko da. 

     Programaren diseinuan erreferentziazko eragileek parte hartu dute, hala nola Biolurrek, Ekintzakoop‑ek, Mondragon Unibertsitateko eta Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU‑UPV) langileek. Halaber, adituak eta proiektu agroekologiko eredugarriak arituko dira formatzaile lanetan. 

     Ikastaroa Gipuzkoako hainbat udalerritan garatuko da, prestakuntza‑fasearen arabera: 

    • Sarrera‑fasea (2026ko azaroa):
      Saioak Bergaran izango dira, arratsaldez. 
    • Ikastaro luzea – atal teorikoa (2027ko urtarriletik martxora):
      Oñatin emango da, goizez.
    • Ikastaro luzea – atal praktikoa (2027ko martxotik ekainera):
      Praktikak eskualdeko 2 edo 3 baserritan egingo dira goizez; ostiral goizetan, berriz, saio teorikoak Oñatin izango dira. 

    Prestakuntza arlo honetan espezializatu nahi duen edonorentzat irekia dago, eta bereziki etorkizunean proiektu agroekologiko bat martxan jarri nahi duten pertsonentzat. Ikastaroa 2026ko azarotik 2027ko ekainera bitartean garatuko da, guztira 390 orduko iraupenarekin, eduki teorikoak eta praktikoak uztartuz. 

    Izen‑emateko epea 2026ko apirilaren 15etik ekainaren 15era egongo da zabalik. Izena Tokixanen webguneko formazio atalean eman daiteke edo tokixan@tokixan.eus helbidera idatzita. 

    Ikastaroak gehienez 20 plaza izango ditu, eta bi tarifa eskaintzen ditu: 150 € ikastaro osoarentzat eta 50 € sarrera‑faserako. 

     

    Xehetasun gehiago: https://tokixan.eus/tokixan-egitasmoak-ekintzailetza-agroekologiko-kooperatiboa-sustatzeko-bere-lehen-ikastaroa-aurkezten-du-20260422/ 

     


  • Eko-berrikuntza: kooperatibeen ahalmenak eta mugak

    Eko-berrikuntza: kooperatibeen ahalmenak eta mugak

    Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle batzuk kooperatibek ingurumen-onurak dakartzan berrikuntza (eko-berrikuntza) sustatzeko dituzten potentzialtasunak eta mugak ikertzen ari dira. Euskadiren kasua aztertzen da, Eustaten berrikuntza-inkestatik abiatuta.

    Oraintsu, Journal of Cleaner Production aldizkariak haien azken lana argitaratu du, zerbitzuen sektorean zentratuta : “Beyond intentions and institutions: Could cooperatives foster eco-innovation in the service sector?”. Lan honek, Revista de Economia Mundialek argiratarutako industria-enpreseei buruzko artikuluaren ildoa jarraitzen du (“Eco-Innovation in Worker Cooperatives and Investor-Owned Industrial Firms: a Comparative Analysis”) .

    Erreferentziak eta estekak:

    Eco-Innovation in Worker Cooperatives and Investor-Owned Industrial Firms: a Comparative Analysis

    Imanol Basterretxea, Ana Fernández, Jorge Gutiérrez-Goiria eta Josu Santos Larrazabal.

    Revista de Economía Mundial (67), pp. 145-173 (2024)

    https://doi.org/10.33776/rem.vi67.8089

    Beyond intentions and institutions: Could cooperatives foster eco-innovation in the service sector?

    Josu Santos Larrazabal eta Jorge Gutiérrez-Goiria

    Journal of Cleaner Production 543 (2026) 1476021

    https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2026.147601

  • Kooperatiben Eskubideko uda Eskola

    Kooperatiben Eskubideko uda Eskola

    Aurten Kooperatiben Legearen Udako Eskola Pulan (Kroazia) ospatuko da, abuztuaren 22tik 28ra. 

     

    Nazioarteko Kooperatiben Kudeaketa Zentroak eta Nazioarteko Kooperatiben Elkargoak antolatua, Nazioarteko Kooperatiben Elkartasuneko Kooperatiben Lege Batzordearen eta IUS Cooperativum-en lankidetzarekin. 

     

    Informazio gehiago hemen: https://www.smu.ca/iccm/programsandcourses/co-operative-law-summer-school.html

     

     

  • “Langileen parte-hartzea enpresan” jardunaldia

    “Langileen parte-hartzea enpresan” jardunaldia

    Langileen parte-hartzeak —arauetan aitortua egon arren— oraindik ere bere egikaritze eraginkorrerako oztopo esanguratsuak dituela dioen diagnostiko partekatuaren baitan, 2026ko apirilaren 13an egin zen “Langileen parte-hartzea enpresan” jardunaldia. 

    GEZKI–UPV/EHUk antolatuta, topaketak kontsulta informatibo hutsean oinarritutako eredutik benetako enpresa-demokraziara igarotzeko hainbat proposamen aztertu zituen. Ekitaldian bat egin zuten arduradun instituzionalek, aditu akademikoek, sindikatuek eta enpresa-erakundeek, helburu komun baten aldeko ikuspegi-aniztasuna nabarmenduz. 

    Inaugurazioan, Laneko sailburuorde Elena Pérez Barredok ohartarazi zuen informazio- eta kontsulta-betebeharren urraketei buruzko datuek agerian uzten dutela oraindik ere arrakala iraunkorra dagoela marko juridikoaren eta enpresa-praktikaren artean. Langileen ordezkaritzek duten benetako eragin-gaitasun mugatuaren aurrean, eztabaida eredu tradizionaletatik haragoko parte-hartzearen beharrean zentratu zen. 

    Nazioarteko Adituen Batzordearen Txostenetik abiatuta, Ekonomia Sozialetik harago parte-hartzea zabaltzeko legegintzako mugarri batzuk azpimarratu ziren. Proposamenen artean nabarmendu ziren honako hauek: langileen ordezkariak administrazio-organoetan sartzea, eta jabetzarako sarbidea gutxieneko legalen bidez sustatzea: %2ko kapitala 1.000 langile arteko enpresetan, eta %10ekoa kopuru hori gainditzen dutenetan. 

    Txostenean oinarritutako hainbat proposamenek langileen ahotsa indartzeko, jabetzarako sarbidea errazteko eta enpresa kapitalaren, lanaren eta komunitatearen arteko proiektu partekatu gisa ulertzeko apustua erakusten dute, haren tamaina edozein dela ere. 

    Lan Zuzenbidearen ikuspegitik, botere-harremanen berriro orekatzea landu zen. Bereziki garrantzitsua izan zen gaur egungo erabaki estrategikoei buruzko eztabaida, hala nola Adimen Artifizialeko sistemak txertatzeari eta jasangarritasun-politikei buruzkoa. 

    Punturik berritzaileenetako bat Rosa Mindeguia irakaslearen aurkezpena izan zen, osasunaren eta ongizatearen ikuspegitik parte-hartzeari buruzkoa. Bere ikerketek erakutsi dute autonomia handiko ereduek, ilean eta listuan biomarkatzaileak (kortisola eta alfa-amilasa) aztertuz, gatazkak murrizten eta konpromisoa handitzen dutela, nahiz eta neke emozional handiagoa ere sor dezaketen. Kooperatiben esparruan, dualtasun honek iradokitzen du langileak, paradoxikoki, “estresatuta baina pozago” egon daitezkeela. 

    Jardunaldiaren amaieran sektorearen sentiberatasun desberdinak agerian geratu ziren. Ikuspegi sindikala, ELA, LAB eta CCOOren eskutik ordezkatua, eszeptizismo kritikoaren eta zuhurtziaren artean kokatu zen, onura-logika aldatu gabe langile-mugimendua instrumentalizatuko duen “kooptazio” arriskuaren aurrean. Bestalde, enpresa-eremuak parte-hartzea eta jabetza lotzearen garrantzia azpimarratu zuen, bereziki belaunaldi-ordezkapeneko prozesuetan, proiektu partekatuak erakargarri egingo dituen aldaketa kultural baten alde eginez. 

    Hala ere, jardunaldiaren adostasuna erabatekoa izan zen puntu kritiko batean: enpresaren demokratizazioa ezinezkoa da informazio gardena eta osoa bermatzen ez bada. 

  • GIZAEKOA: Revista Vasca de Economía Social 2025

    GIZAEKOA: Revista Vasca de Economía Social 2025

    • Posible al da kooperatiba izateari utzi gabe haztea?
    • Ba al dago hazkunde-eredurik kooperatiben printzipioei gutxiago eragiten dienik?
    • Kooperatiben arteko interkonexio, interkooperazio eta elkartze mekanismoek ahalbidetu al dezakete hazkunde-eredu integralago bat?

    (gehiago…)

  • AEDEM 2026 Kongresuan aitortza GEZKIrentzat: accésit saria ESSerako marketin‑tresnen proposamenagatik

    AEDEM 2026 Kongresuan aitortza GEZKIrentzat: accésit saria ESSerako marketin‑tresnen proposamenagatik

    Joan den otsailaren 22-24an Lisboan egin zen 2026 AEDEM Global Summit kongresuan Julen Izagirre eta Aitziber Etxezarreta GEZKIko ikertzaileek aurkeztutako lana saritua izan zen (marketineko lan onenaren accesit saria). “Marketin-tresnak ekonomia sozial eta solidarioko erakundeentzat: proposamen deontologikoa” izenburupean aurkeztutako komunikazioa, IKD Ondu “Ikaskuntza kooperatiboa eta ikerketan oinarritua: ziklo arteko ibilbide akademikoa garatzea Gizarte Ekonomia aztertzeko” Hezkuntza Berriztatzeko Proiektuaren esparruan egina. 

     Kongresu berean, Itziar Barinaga-Rementeria, Artitzar Erauskin eta Xuban Diez GEZKIko ikertzaileek “Analysing University Students’ Knowledge and Interest in the Social Economy: A Work in Progress” izeneko beste komunikazio bat aurkeztu zuten, eta bertan bildutako komunitate akademikoaren harrera beroa jaso zuen. 

  • ESSko Masterreko TFMk María Goyri Sarien akzesita irabazi du, analisi intersekzional eta dekolonialagatik

    ESSko Masterreko TFMk María Goyri Sarien akzesita irabazi du, analisi intersekzional eta dekolonialagatik

    Ekonomia Sozial eta Solidarioko Masterrak, 2025/2026 edizioan, UPV/EHUko Berdintasunerako Zuzendaritzak ematen dituen María Goyri Sarien kategorian akzesita lortu zuen. 

    Martxoaren 6an, ostiralean, Marcia Nuñez Catalanek egindako Master Amaierako Lana —GEZKI Institutuko Aitor Bengoetxea Alkorta eta Luis Miguel Uharte Pozas irakasleen tutoretzapean— saritu zuten Leioa-Bilboko campusean egindako ekitaldi hunkigarri batean. MAL, “Printzipio Kooperatiboak eta Nazioarteko Aliantza Kooperatiboa. Azterketa intersekzional eta dekoloniala, klase, genero, ‘arraza’ eta estatus migratorioaren kategorien bidez”, nabarmendu zuen ezagutza akademikoaren ekoizpenean generoaren ikuspegiari egindako ekarpenengatik. Zorionak! 

    Saritutako lanak kontsultatzen ditu eta bere ibilbideagatik eta Akademiari egindako ekarpenengatik omendu diren irakasleak ezagutzen ditu. 

     

  • ESSren ekarpena enpleguari, generoaren ikuspegitik: EAErako emaitza berriak

    ESSren ekarpena enpleguari, generoaren ikuspegitik: EAErako emaitza berriak

    “A gender approach on the contribution of the social and solidarity economy to regional employment: The case of the Basque autonomous community” artikuluak Ekonomia Sozial eta Solidarioak (ESS) egiten dituen ekarpenen inguruko arrakala akademikoak murrizten ditu. Genero-ikuspegia jaitsi egin zen, EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko ikertzaileek garatutako ikerketari esker, ESSk enplegu-tasan duen eragin positiboa ikus daiteke.

    Azterlanak ESSren eragin baten berri ematen du; positiboa bada ere, oraindik mugatua da. Emaitzek ikerketa-eremua zabaltzera gonbidatzen gaituzte, ESSren eremuan dauden genero-desberdintasun iraunkorrak argitara ateratzea ahalbidetuko duen ikuspegi batetik.

    Sartu eta irakurri dokumentua esteka honetan: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/apce.70022  

  • Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko Bosgarren Foroa – Tanzania

    Zuzenbide Kooperatiboaren Nazioarteko Bosgarren Foroa – Tanzania

    Aitor Bengoetxea Alkorta eta Itziar Villafañez Pérez GEZKIko ikerlariek parte hartu zuen otsailak 11 eta 12an, Moshi hirian (Tanzania), 5TH INTERNATIONAL FORUM ON COOPERATIVE LAW topaketan, Moshi Cooperative University-n. 

    Antolatzaile gisa, hiru erakunde aritu ziren elkarlanean: Moshiko Unibertsitate kooperatiboa, Nazioarteko Aliantza Kooperatiboa, eta Ius Cooperativum. Parte hartzaileen artean, nabarmendu daitezke Alphonce Mbuya Moshiko Unibertsitateko irakaslea, antolatzaile nagusi gisa; Nazioarteko Aliantza Kooperatiboaren Zuzenbide ataleko burua eta Ius Cooperativumeko fundatzaileeen artean dagoen Hagen Henry irakaslea; eta Nazioarteko Aliantza Kooperatiboan zuzenbide ataleko Santosh Kumar ikerlaria. 

    Forumean azpimarratu zenez, Moshiko Unibertsitate kooperatiboa da Afrika osoan ikasketa programan zuzenbide kooperatiboa derrigorrezko gai bezala duen bakarra. 

    Foruma oso emankorra izan zen, herrialde eta kontinente desberdinetako iuskooperatibisten ekarpenekin: besteak beste Tanzania, Nigeria, Kanada, Israel, Txile, Italia, Espainia, Polonia, Irlanda, edota Grezia. 

    Euskal Herritik, GEZKIren izenean Itziar Villafañez Perezek online parte hartu zuen, eta Aitor Bengoetxea Alkortak presentzialki Tanzanian. Itziar Villafañez Perezek bi Komunikazio aurkeztu zituen: 

    • “Legislation as an instrument for equality of women and men in cooperatives: reflections and proposals”, Amalia Rodriguez eta Maria Jose Senent-ekin.
    • “Funds for co-operative education and promotion as an instrument of sustainability. Analysis from the perspective of Basque legislation”.

    Aitor Bengoetxea Alkortak “Public Services Cooperatives in Basque Country” komunikazioa aurkeztu zuen. 

    Oro har, oso balorazio positiboa merezi du Moshin egindako 5TH INTERNATIONAL FORUM ON COOPERATIVE LAW topaketak, elkartruke akademikoengatik, harreman pertsonalengatik, eta etorkizunera begira irekitzen dituen elkarlanerako aukerengatik.

  • BGAE-EN FISKALITATE BERRIA

    BGAE-EN FISKALITATE BERRIA

    BGAE-EN FISKALITATE BERRIA 

    Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru-aldundiek sustatutako zerga-berrikuspena oso-osorik sartu da indarrean 2026ko urtarrilaren 1etik aurrera. Besteak beste, BGAEen ekarpenen eta prestazioen zerga-araubidea eguneratu du berrikuspenak. 

    Hauek dira berritasun nagusiak1: 

    • Enpresa-ekarpen eta -kontribuzioengatiko murrizketa-muga berriak: 
    • 5.000 euro urtean, banakako eta elkartutako BGAEei egindako ekarpenen baturarako. 
    • 8.000 euro, urteko enpresa-ekarpenen eta enplegu-sistemako bazkideak egindako ekarpenen baturarako. 
    • 4.000 euro, norberaren konturako langileentzat edo autonomoentzat.  
    • Baterako murrizketa-muga urteko 12.000 eurotik 10.000 eurora igaro da. 
    • Enpresa-ekarpen eta -kontribuzioengatiko kenkari berriak: (i) lehentasunezko enpleguko gizarte-aurreikuspeneko planetara egindako ekarpenengatik eta (ii) autonomoen enplegu-planetara egindako ekarpenengatik. 
    • Prestazioetan bereiztea (i) enpresa-ekarpen eta -kontribuzioei dagokien zatia eta (ii) lortutako errentagarritasunari dagokion zatia. Horrela, lehen zatiak lan-etekin gisa tributatuko du, eta lortutako errentagarritasunak kapital higigarriaren etekin gisa. 
    • Oro har, salbuetsita geratzen da errenta gisa jasotako prestazioen errentagarritasuna, baldin eta eratutako errenta biziartekoa bada edo, aldi baterakoa bada, gutxienez hamabost urteko iraupena eta zenbateko konstantea badu. 
    • Kapital gisa jasotako zenbatekoen % 70eko integrazio-ehuneko berria. 

    Ignacio J. Etxebarria Etxeita
    Euskadiko BGAEen Federazioko presidentea