Egilea: oves-geeb

Maiatzaren 5ean eta 6an, Estrasburgoko Musika eta Kongresu Jauregian, «Ekonomia soziala, Europaren etorkizuna» hitzaldia egin zen. Gizarte Ekonomiaren Europako lehen ekitaldi presentzial handia izan zen pandemia hasi zenetik eta Gizarte Ekonomiarako Europako Ekintza Plana onartu zenetik, 2021eko abenduan. Ekitaldiak 1.000 pertsona inguru mobilizatu zituen gizarte-ekonomiako eragileen, adituen eta Europako erakunde eta gobernuen ordezkarien artean, elkarteak trukatu, sortu eta Ekintza Planaren aplikazioan parte hartzeko.

Ekitaldia Estrasburgoko hiriak antolatu zuen, EBko Kontseiluko Frantziako Lehendakaritzarekin, Europako Batzordearekin, CESEarekin eta Eskualdeetako Komitearekin lankidetzan. Social Economy Europe (SEE) eta gizarte-ekonomiako sareak, hala nola ESSren Nazioarteko Foroa eta CIRIEC, ekitaldian parte hartuko dute eta bertan parte hartuko dute.

SEE eta bere sareak Juan Antonio Pedreño presidentearekin hartu zuen parte ekitaldian. Gizarte Ekonomiarako Europako Ekintza Planaren aplikazioari buruzko osoko bilkuran parte hartu zuen, Nicolas Schmit komisarioarekin eta Deirdre Garvey (The Wheel), Angela Achitei (ADHINV) eta Diana Ghinea (Coompanion) gizarte-ekonomiako liderrekin batera.

Ekitaldian beste bost tailer osagarri ere izan ziren, hala nola: Solidarity Now: Ekonomia soziala eta EBk migratzaileen eta errefuxiatuen fluxuei emandako erantzuna, Ukraina berreraikitzeko ikuspegia; Munduko gizarte-ekonomiaren hazkundea; Ekintzailetza gizarte-ekonomian sustatzea: gizarte-ekonomiatik irtenbideak zabaltzea; Ekonomia sozialari buruzko estatistikak sortzea, ikuspena eta ulermena handitzeko; eta, azkenik, gizarte-ekonomiaren hurbiltasuna eta trantsizio-bidea.

Iturria: Social Economy New

Adi! Gizarte Ekonomia eta Ekonomia Solidarioa unibertsitate masterraren aurreiskripzio epea zabalik da, maiatzak 15era arte.

2022-2023 ikasturtean UPV-EHUko Unibertsitateko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Master Ofizialaren edizio berriari hasiera emango zaio. Master hau GEZKI Institutuak (Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua) sustatzen du eta ondoko erakundeek parte hartzen dute bertan: HEGOA Institutua, Lan-Harremanetako Unibertsitate Eskola, Donostiako Enpresa Ikasketetarako Unibertsitate Eskola eta Ekonomia Aplikatua I zein Enpresaren Zuzenbidea Sailak.

Gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren inguruan garatzen ari diren jarduera ekonomikoek profesionalak behar dituzte, prestakuntza akademiko eta zientifiko sendoa izango dutenak, sektore honetako erakundeetan lan egiteko.

Master honek gizartearen behar jakin bati erantzuten dio: hots, gizarte eta ekonomia aldaketarako profesionalak eta agenteak trebatzea, balio etiko eta solidarioekin lan egingo dutenak organismo eta erakundeetan. Horretarako, prestakuntza programak alderdi teorikoak eta praktikoak uztartzen ditu: alde batetik, gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren izaera eraldatzailearen garapen teorikoa; bestetik, alderdi praktikoagoa, sektoreak gure inguruan duen egoerari buruzkoa, eta alderdi normatibo eta positiboak, sektorea bultzatzeko politikak eta tresnak, eta egungo eta etorkizuneko garapena.  

Masterra gizarte ekonomia eta ekonomia solidarioaren ingurune errealera aplikatuta dagoenez, sektoreko enpresak kudeatzeko lan tresnak garatzen ditu, pertsonak jarririk beti lan eta aldaketa sozial eta ekonomikoko prozesuen erdian.  

Irakaskuntza eskaintza, bideoak eta matrikulazioari buruzko informazio gehiago HEMEN

Iturria: GEZKI

Apirilaren 4an, “Euskal Herriko gizarte-ekonomiari buruzko kontakizuna” aurkeztu zen Deustuko Unibertsitatean. Hiru euskal unibertsitateek egin dute ikerketa- eta konpilazioa-lan hori, gizarte-ekonomiako euskal sareen partaidetzarekin. Elena Pérez Barredok, Eusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Segurantza sailburuordeak eta lan-zuzendaritzak hartu zuten parte ekitaldian: Marta Encisok (Deustuko Unibertsitatea), Aitor Bengoetxeak (UPV/EHU) eta Leire Uriartek (MU) nabarmendu zuten lehen aldiz horrelako lan bat egin behar zela eta kontakizuna gizarte osora zabaldu behar zela, bereziki, gazteriaren eta prestakuntzaren arloan.

Gizarte-ekonomiako erakundeen ordezkariak ere izan ziren, baita Jokin Díaz, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Ekonomiako zuzendaria, Aitziber Mugarra, argitalpenaren argitalpenaren arduraduna, eta argitalpenean parte hartu duten hiru unibertsitateetako hainbat pertsona ere.

Lan honetan Euskadin Gizarte Ekonomia osatzen duten familia desberdinen errealitatea aztertzen da: Kooperatibak, Lan-Sozietateak, Enplegu-Zentro Bereziak, Laneratzeko enpresak, Arrantzaleen Kofradiak, Eraldaketarako Nekatzaritza-Sozietateak, Mutualitateak, Elkarteak, eta Fundazioak. Gainera, Euskadiko Gizarte Ekonomiaren azterketa dago, eta Ekonomia Solidarioari erreferentzia.

Familia bakoitzean, bere egitura juridiko propioa aztertzeaz gain, datu sozioekonomiko eguneratuak eman, erakundearen egitura azaldu, bere ezaugarri nagusiak azpimarratu, eta Gizarte Ekonomiaren familia bezala dituen erronkak mahaigaineratu dira.

Lan honek Eusko Jaurlaritzaren Lan eta Enplegu Sailaren dirulaguntza eduki du. Hiru euskal unibertsitateen artean egindako lana da: Euskal Herriko Unibertsitatea, Deustuko Unibertsitatea, eta Mondragon Unibertsitatea. Euskadiko Gizarte Ekonomiaren sektoreko entitate ordezkari guztien laguntza eduki du baita ere.

Liburua 3 hizkuntzetan dago: euskera, gaztelera, eta ingelesa, eta open access sistemarekin hedapena sustatzeko.

Relato sobre la economía social en el País Vasco https://www.euskadi.eus/publicaciones-economia-social/web01-a2gizeko/es/

Euskal autonomia erkidegoko gizarte-ekonomiari buruzko kontakizuna https://www.euskadi.eus/gizarte-ekonomia-argitalpenak/web01-a2gizeko/eu/

The Story of Social Economy in the Basque Country https://www.euskadi.eus/publicaciones-economia-social/web01-a2gizeko/es/

Iturria: GEZKI Institutua UPV/EHU

Inkestatutako UPV/EHUko irakasleen %86ak onartzen duela bere irakasgaian Gizarte Ekonomiarekin zerikusia duten gaiak aztertzen direla, nahiz eta irakaskuntza-gida gehienek ez dioten ekonomia egiteko beste modu horri erreferentzia egiten?

Azken hilabeteotan, Gizarte Ekonomiaren Euskal Behatokia euskal unibertsitateetako Gizarte Ekonomiaren Mapeaketan aritu da lanean. Mapa horretan, gizarte-ekonomiaren arloko prestakuntzak UPV/EHUn, Mondragon Unibertsitatean eta Deustuko Unibertsitatean duen presentzia aztertzen da. Graduetako programa akademikoetan duen presentzia eta nola mugitzen den erakustea da helburua. Azterketa, batetik, aukeratutako irakasgaien gida akademikoen azterketan oinarritu da, eta, bestetik, irakasleei egindako inkesta bateko datuetatik lortutako lehen mailako informazioan.

Infografia honek EHUn lortutako emaitzak ditu ardatz. Kasu honetan, datu esanguratsuenetako bat da galdetegiaren emaitzek erakusten dutela, nahiz eta irakaskuntza-gidek ez dioten erreferentzia egiten —gehienen kasuan— Ekonomia Sozialari edo haren erakundeei, inkestatutako irakasleen %86ak onartzen duela ekonomia egiteko beste modu horrekin lotutako gaiak lantzen direla. Gehienek GEren definizioa, haren erakundeak, balioak eta printzipioak eta bazkideen harreman juridikoan zentratzen direla.

Irakasleen %83k onartzen du irakasgaiaren denbora osoaren %0-5 bitartean eskaintzen diotela GEri, eta %17k, berriz, %30a baino gehiago. Gainera, gai horiek emateko metodologia klase magistrala da.

Irakasleen iritziari dagokionez, GEri denbora gehiago eskaini beharko litzaiokeen galdetu zitzaien. % 67k uste du beharrezkoa dela gehitzea; izan ere, “GEk, unibertsitate-irakaskuntzan, gutxienez, Euskadiko enpresa-errealitatean duen garrantzia izan beharko luke.” Aldiz, % 33k uste du mantendu egin behar dela egun eskaintzen zaion denbora.

Egindako proposamenen artean, eta azterlan honetan kontuan hartu beharrekoa, GEri buruzko nahitaezko irakasgai bat sortzea litzateke. Irakasgaien ikasketa-planetan sartzeko ideia ere aipatzen da, norberaren borondatez ekitea baino hobea baita.

Infografia

Iturria:OVES/GEEB

Apirila amaitu da, eta horrekin batera, ekonomia solidarioko erakundeak beste urtebetez jarri gara martxan gure burua ikuskatzeko, begiratzeko, planifikatzeko, berrikusteko, … bi hitzetan esanda, Auditoria Soziala egiteko.

Ordua da. Une batez balantzea egiteko ordua da (ez soilik ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa ere), eta zer egiten ari garen ondo eta zer hobetu dezakegun ikusteko, ekitateari, lanaren kalitateari, ingurumen-iraunkortasunari, lankidetzari, ingurunearekiko konpromisoari eta aberastasunaren bidezko banaketari dagokienez.

Aurten, gainera, nobedadeak ditugu. Euskadiko Auditoria Sozialeko prozesuaren 15 urteetan lehen aldiz, entitateok berme-ziurtagiri bat, kalitate-zigilu bat lortuko dugu Auditoria Soziala amaitzean eta ebaluazio positiboa lortzean. Zigilua lortzeko, adierazleen ebaluazioan gutxieneko puntuazioa lortu beharko da, eta auditoriaren emaitzak REAS Euskadiren webgunean edo euren webgune korporatiboetan argitaratuta izan beharko dira. Berme-ziurtagiri hori izango da, beraz, Merkatu Sozialaren giltza, bai eta haren inguruan garatzen diren komunikazio-euskarri guztiena ere.

Egia da eskatzen den informazio guztia lortzea lan nekeza dela (aurtengo bateriak 76 item ditu), baina fruituak ematen ditu datuak biltzeko lehen fase hori igaro ondoren. Eta zergatik esaten dugu fruituak ematen dituela? Ez al da “beste galdetegi bat”? Ez, hemen auditoria sozialaren prozesuan parte hartzea hain interesgarria izatearen arrazoietako batzuk:

• Nagusia: ekonomia solidarioaren gutuneko sei printzipioen betetze-maila neurtzen laguntzen digu.
• Kanpora begira: tresna informatikoak berak, infografia oso bisual baten bidez, gure entitatearen emaitzak gure bezeroei, hornitzaileei eta gertuko gainerako pertsonei jakinaraztea errazten digu. Gainera, aipatu dugun bezala, urte honetatik aurrera kalitate-zigilua lortzeko aukera dago.
• Barrurantz: auditoria sozialak ematen dituen datuek erakundearen ekintza-planak edo plan estrategikoak fidagarritasun handiagoz egin ahal izateko analisi gisa balio digute.
• Azkenik, baina ez garrantzi gutxiagokoa: erakunde guztien datuak gehitzean, sektore gisa ditugun indarguneen eta ahulezien ikuspegi orokorra izatea lortzen dugu, eta, gainera, nagusi den eredu ekonomikoaren alternatiba erreal gisa aurkeztea.

Beraz, apirilaren 26tik maiatzaren 31ra, «Auditoria Soziala. AcciÓNdo egin» lelopean, datuak biltzeko kanpaina abiarazi dugu. Bertan, sareko 88 erakunde bazkideek eta erakunde laguntzaileetako batzuek parte hartuko dute, eta udazkenean bere fruituak emango ditu.

#auditoriasoziala #acciONdoegin

Iturria: REAS Euskadi

Kooperatiben balioak digitalizazioarekin lotzeak zerbait teorikoa eman dezake, baina zehatza eta benetakoa da. Momentu egokian iritsi da, gainera, algoritmo baten aginduetara baldintza negargarrietan ari diren langileei ahotsa eta duintasuna ematera.

Google, Uber, Amazon eta halako izenek kontrolatzen dute internet. Ez dira 60 enpresa baino gehiago. Horietako aunitz plataforma digitalak dira. Saretik kanpoko benetako negozioetan bitartekari dabiltza. Langile poltsa handiak dituzte, baina ez dituzte langiletzat hartzen. Ez dago gutxieneko soldatarik, aparteko ordurik eta babesik. Enpresak ez du lanerako bitartekorik jartzen, ezta osasun arretarik eta langabeziarako eta istripuetarako asegururik ere. Gizarte segurantzarik ordaindu beharrik ere ez du.

Jabetza zabala da gakoetako bat

The New School AEBetako Unibertsitateko irakasle eta ikerlaria da Scholz. Platform Cooperativism Consortium plataforma kooperatibak eratu eta hazteko partzuergoaren sortzaile eta zuzendaria ere bada. Azaldu duenez, ohiko plataforma digitalek zenbait abantaila dituzte: «Lanerako sarbide azkarra ematen dute eta kontsumitzaileei zerbitzu merkea eskaini. Baina ez dira jasangarriak. Banaketa zerbitzuetan, ekonomikoki puztutako enpresek bidaiak merketzen dituzte lehiakorragoak izateko eta sektorea suntsitzen dute. Langileek hagitz soldata baxua jasotzen dute, minimotik urrun, eta ez dakite hilabetero zenbat irabaziko duten, edo irabaziko duten ere».

Pandemian, kooperatibak ez diren plataforma digitalek ezberdintasun ekonomikoak handitu dituzte. Horregatik, kooperatiben printzipioak jarraitzen dituzten antolakundeek mesede itzela egiten dutela defendatu du Scholzek. Jabetza zabala da printzipio horietako bat, langile eta erabiltzaileen artean banatzen dena. «Erabaki demokratikoak eta prozesu parte-hartzaileak dira gakoa. Pertsona bakoitzak du ahotsa eta botoa. Horrek balio handia du langileei duintasuna ematen dielako. Berriki mintzatu naiz lehen Uberren lan egiten zuen gidari batekin. Orain kooperatiba batean dabil eta antzera irabazten du, baina lan baldintzak aunitzez hobeak dira. Ez da etengabe kaleratuko duten beldur, enpresaren zuzendaritza antola dezake eta kideek errespetatu egiten dute. Aldea nabarmena da».

Plataforma kooperatiba batzuk izurritean jaio ziren. Errate baterako, etxetik atera ezin zuten pertsonei auzoko dendetan erosteko bide eman zieten, eta gero desegin egin ziren. Bertze batzuek aitzinera segitzen dute. Euskal Herrian Eraman Coop., Botxo Riders eta Blokal ditugu, adibidez.

Ekonomia digital kooperatiboa prozesu bat dela azpimarratu du aditu estatubatuarrak, arrakastatsua gainera. «New Yorkeko Driver’s Coop-en 6.000 gidari dira eta haiek kontrolatzen dute enpresa. Lyft-ekin lehiatzen ari dira. Egunkarietako artikulu aunitzek diote plataforma kooperatibak Google eta Apple hiltzen ari direla, baina nire iritziz ez da hala. Arizmendiarreta ez zen konpetentzia suntsitzeko jaio, lehiatzeko eta bazkideen beharrak betetzeko baizik».

Eraman Coop, hiri jasangarri eta lan baldintza onen aldeko pedalkadak

«Ekaitz perfektua izan zen; Europa iparraldetik etorria nintzen, ingeniaria nintzen, hirien jasangarritasun eta mugikortasunaren inguruan nenbilen lanean, eta zama bizikletak deskubritu nituen. Gasteizen nengoela, pandemiak jo eta Paul ezagutu nuen. ‘Argia’-rentzat erreportaje bat egin zuen banatzaileen lan baldintzak okertzeaz». Hala abiatu zen Eraman Coop. kooperatiba, Juan Latorrek kontatu digunez.

Ahal ziren ekintza guztiak elkartu zituzten, lan baldintza duinak sortzeko, txanda luze eta erosoak izateko, eskari bat sartzeko zain egon gabe.

CoopCycle mundu mailako federazioan sartu ziren. Bertan, denen artean jartzen dute dirua software bat garatzeko; ideiak ere bai, adibidez bezero mota bakoitzari zenbat kobratu. «Ohartu ginen ezin genuela Iruñean edo Bilbon eragin Euskal Herri mailan lan egiten ez bagenuen. Hori dela-eta, CoopCycleren barruan federazio txikiago bat eratzeko lanean ari gara. Kopia daitezkeen ereduak dira eta zabaltzeko elkarbanatu egin behar dugu, sare bat eduki».

Lakuaren oniritzia lortuta, zein eredu erabili aztertzen ari dira eta egunero daude kontaktuan, bezeroak banatzen. Praktikan, martxan dago oraindik izenik ez duen euskal kooperatiba federazioa.

Eraman Koop-ean «Denok berdin kobratzen dugu, beti orduko. Hori garrantzitsua da, banatzaile gehienek egindako entregako kobratzen dutelako. Asanbladan eztabaidatzen dugu bakoitzak zenbat lan egin nahi duen», agertu du Paul Latorrek.

Eraman Coop. aunitz hazi da: hasieran lau bazkide ziren eta orain 19. «Konfinamenduko behar asko geratzeko etorri ziren eta masa kritiko hori lortu dugu hiriari beste irtenbide bat emateko. Orain beste arazo batzuk dauzkagu: langileen ordutegiak bat etortzea, enpresako kontuak…».

Iturria: NAIZ – Maider Iantzi

Beterri Saretuz ekimenak bultzatuta, enpresa eraldatzaileen artean esperientziak trukatzeko egitaraua antolatu dute ekaina bitartean. Hainbat arlotan ariko dira, eta izen ematea zabalik dago oraindik.

Enpresen arteko elkar ezagutza bultzatzeko eta gai edo arlo zehatzen inguruko funtzionamenduaz informazioa lortu edo ereduak ezagutzeko esperientzia trukeak egingo dituzte, apirila amaieratik ekainera arte, Beterri-Buruntza eskualdean, Beterri Saretuz enpresa eraldatzaileen sareak bultzatuta.

Pasa den otsailean abiatu zuen urtea Beterri Saretuz ekimenak Usurbilen egindako jardunaldi batean. Ekintza plana ere aurkeztu zuten eta, horrez gain, bertaratu ziren eragile eta enpresen artean erabaki zuten zein arlotan nahi zuten sakondu, formazio eta esperientzia saioak jasotzeko. Antolaketa ereduak; bazkidetza prozesuak; inklusioa; digitalizazioa industria enpresetan; ingurumena; eta Beterri Saretuzeko Emakumeen Foroa, dira hautatutako gaiak.

Saio horiek aurrera eramateko, zenbait kasutan esperientzia horiek ezagutaraziko dituzten gonbidatuak izango dira, eta saio guztiak gidatu eta dinamizatu egingo dituzte antolatzaileek. “Ditugun zailtasunen eta kezken inguruan hitz egitea”, hori da helburu nagusietako bat.

Nola antolatzen gara gure erakundeetan? Zein lidergo mota, rol eta funtzio dauzkagu? Nahikoak al dira ditugun ingurumen irizpideak? Administrazio publikoarentzat zer da digitalizazioa eta zertan ari da indarra jartzen? Horiek dira otu zaizkien galderetako batzuk eta erantzunak bilatzen saiatuko dira esperientzia truke horien bidez.

Izen ematea oraindik zabalik dago

Iturria: Argia

Desgaitasuna duten pertsonak enpleguan txertatzeko EHLABE euskal elkarteak Euskadin garatu duen Europako proiektuak lan-aukera berriak sortu ditu, azken lau urteetan, 2.000 gizabanako baino gehiagorentzat. Zehazki, egitasmoaren arduradunek informatu dutenez, onuradun guztietatik, inplikatutako EHLABEko erakundeek hobetu egin dute dagoeneko enplegatuta dauden eta zahartze edo narriadura-prozesua pairatzen ari diren desgaitasuna duten 973 pertsonaren lan-egoera; desgaitasuna duten 625 pertsona prestatu ditu lan-merkatuari aurre egiteko; eta, gainera, 414 lanpostu berri sortu ditu enplegu-jarduera berriak bilatzeari esker.

Proiektuak Aukerability du izena, eta Europako Gizarte Funtsaren 2014-2020 Programa Operatiboaren barruan dago. Gaur egun desgaitasuna duten 10.000 pertsona inguru enplegatzen dituzten Gureak, Lanbide Batuak, Katealegaia eta Usoa enpresak inplikatu ditu. Zehazki, EHLABE Euskadiko Gizarte Ekimeneko Enplegu Bereziko Zentroen Elkarteak garatutako proiektuak 8 milioi euroko aurrekontua izan du, eta Europako Gizarte Funtsak finantzatu du % 50ean, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundien laguntzarekin.

EHLABEko arduradunek diotenez, egitasmoa Europako Gizarte Funtsaren Programa Operatiboaren barruan garatu da 2014 eta 2020 artean, nahiz eta egindako ekintzek aurrera jarraitzen duten eta datozen urteetan eragina izaten jarraituko duten. «Honi esker, berritu eta abian jarri ahal izan ditugu proiektu pilotuak, desgaitasuna duten pertsonen enplegagarritasuna hobetu dutenak, Europako Gizarte Funtsaren eta foru-aldundien ekarpenik gabe ezinezkoa izango zena», azaldu du Pablo Moratalla EHLABEko koordinatzaileak.

Lan-aukerak sektore ezberdinetan

Desgaitasunen bat duten pertsonak gizarteratzeko eta laneratzeko euskal enpresen elkarteak, gainera, bereziki nabarmendu ditu zahartze- edo narriadura-prozesuak pairatzen dituzten eta lan-egoera galtzeko arriskua duten langile desgaituak. Hala, planak zahartze aktiboko hainbat neurri jarri ditu abian, mugikortasuneko, suminkortasuneko, nekeko edo ahazteko arazoak hobetzeko, besteak beste. Horren guztiaren helburua enplegua eta bizitza autonomoa, autoestimua edo motibazioa mantentzea da. Horrela, desgaitasuna duten 973 pertsonak jarraitu ahal izan dute beren lanpostuetan.

Planak, aldi berean, 414 lanpostu berri sortu ditu desgaitasuna duten pertsonei aukera gehiago eskaintzeko. Hala ere, EHLABEk aurreikusten du Aukerabilityren garapenari esker beste 318 lanpostu sortuko direla 2025erako, 732ra iritsi arte. Hala, proiektuak lan-aukerak eskaini ditu hainbat sektoretan, hala nola hoteletan, biltegiratzean, ekonomia zirkularrean, marketinean, osasunean, logistikan, janariaren banaketan edo maskaren fabrikazioan, besteak beste.

Planak ere bereziki landu ditu emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna. Izan ere, emaitzek baieztatzen dutenez, landutako esparru guztietan, prestakuntza, laneratze eta lanpostu iraunkortasun ratioak oso antzekoak dira emakumezkoen eta gizonezkoen artean.

AukerAbility proiektuak, gainera, zifrak gainditzen dituen inpaktua eragin du ingurunean, EHLABEko koordinatzaileak azaldu duenez. Planak 66 enpresarekin eta 9 administrazio publikorekin aliantzak egitea ahalbidetu du, eta, era berean, desgaitasuna duten pertsonen ikusgaitasuna handitu du, gizartea sentsibilizatu du eta aurreiritziak murriztu ditu, negozioen inpaktu sozioingurumenezkoa sortu du eta desgaitasuna duten pertsonen presentzia handiagoa ematen lagundu du gizartearentzat ikusgarriagoak diren lanpostuetan.

Iturria: EHLABE

Pandemia hasi zenetik, ASLEk lagundu egin die bere enpresei, eta krisian izan duten portaera monitorizatu dute.

2021eko bigarren seihilekoan, ASLEk azterketa bat egin du GEZKIrekin elkarlanean, lan-sozietateek krisian izan duten portaera aztertuz, eta lan-sozietateek erresilientzia-gaitasuna modu objektiboan nabarmenduz eta baloratuz.

Egindako azterketaren ondorioz, besteak beste, lan-sozietateek jardunbide egokiak izan dituzte, eta lege-eskakizunetatik haratago joan dira. Horri esker, lan-sozietateek eredu sozioekonomiko sozialagoa, integratzaileagoa eta erresilienteagoa eraikitzeko egiten duten ekarpen handia ikus dezakete. Eredu hori funtsezkoa da Espainia eta Europa eraldatzeko, eta beharrezkoa da berreraikuntza ekonomiko sendoa lortzeko.

COVID-19k eragindako krisian, egoera oso zail baten aurrean, egiaztatu ahal izan da Lan Sozietatearen balio eta printzipio horiei esker aparteko neurri azkar, hitzartu, ausart eta irudimentsuak hartu ahal izan direla, errealitate hori gainditu eta biziraun ahal izateko, enpleguei eta enpresei eutsiz.

Pertsonen zentralitatea, lan-sozietatearena berarena, barne-malgutasuna lehenesteko politikan islatu da, hainbat gairi buruzko neurrien bidez, hala nola, langileen osasuna bermatzea, lan-malgutasuneko neurriak hartzea (betiere akordio azkar eta arinekin), lan-baldintzen funtsezko aldaketak, soldata-murrizketak, orduen burtsaskoa, txanda-aldaketak, oporren aldaketak (lan-karga txikiagoa duten aldiak), telelana, “beti oreka bilatuz osasun-zainketaren eta bezeroarentzako kalitatezko arretaren artean”, hori guztia kaleratzearen alternatiba gisa, eta enpleguari eustea lehenetsiz.

Laburbilduz, lan-sozietateek erresilientzia-gaitasuna erakutsi dute krisi-garaietan, eta malgutasuna eta kontzientzia erakutsi dute lan-baldintza apaletara modu kontziente eta autogestionatuan egokitzeko eta enplegu duinak eta kalitatekoak izateko.

Esan daiteke lan-sozietateak gai izan direla osasun-krisiaren ondorio sozioekonomikoen eragina arintzeko, ondorio horiek ez baitute eragin handiagoa izan erakunde- eta enplegu-kopuruaren joeraren bilakaeran.

Iturria: ASLE