Egilea: oves-geeb

Azaroaren 15etik 17ra RULESCOOPen XV. Nazioarteko Batzarra ospatu da Santiago de Chileko Unibertsitatean “Gizarte Ekonomiak eta ekintzailetza: garapen iraunkorreko helburuak betetzeko esperientziak eta ikasketak” izenburupean.

Bertan Europako eta Latinoamerikako 27 unibertsitateko irakasleak eta adituak bildu dira 5 ikerketa-ardatzetan banatuta: printzipioak eta balio kooperatiboak, kooperatiba faltsuak, ekintzailetza soziala, enplegua eta kooperatibak eta, azkenik, kooperatibak eta berrikuntza jasangarria.

Kongresu hau ondoko logikaren arabera kokatzen da: Munduan zehar, gizarte-, kultura-, politika- eta ingurumen-egoera ugarik eragin dute gizartean etengabeko krisi bat dagoela sentitzea. Krisi hori indartu egin da koronabirusak (COVID-19) sortutako pandemia agertzean. Koronabirusak, berriz ere, agerian utzi zituen planetan nagusi ziren egitura-arazoak eta desberdintasunak. Gertakari horiek eragin soziala, sektoriala eta enpresariala izan dute ekonomiaren, politikaren eta ingurumenaren ikuspegitik.

Horregatik, premiazkoa da ulertzea “krisiari eman beharreko erantzunak ez duela berrezarpenekoa izan behar, berreraikitzekoa baizik, hau da, aurreko ibilbideko arazoak gainditzea” (CEPAL, 2021, 13. or.). Premisa horren arabera, Garapen Iraunkorreko Helburuak dira, berriro ere, “ekonomia-, gizarte- eta ingurumen-iraunkortasunerantz ikuspegi eraldatzailea” ezarri nahi dutenak (NBE, 2018, 5. or.), eta erreferentzia-gidatzat hartzen dira dauden desberdintasunak gainditzeko lana garatzeko. Horrela, galdera hau egin daiteke: zer eredu dakar dimentsio horien garapen osoak?

Beraz, lehen aipatu bezala, ez da beharrezkoa eredu bat berrezartzean pentsatzea edo ideario baten barruan aldaketaren ideia iheskorren bat bilatzea. Aitzitik, beharrezkoa da Ekonomia Sozialaren eta Ekintzailetzaren nazioko eta nazioarteko ezagutzak, ikaskuntzak eta esperientziak behatu, ulertu, aztertu eta trukatzea, eta horiek Garapen Iraunkorreko Helburuak betetzera eraman gaitzakete.

Hiru egunetan zehar egindako hausnarketa eta ekarpen emankorrak RULESCOOP sareak daukan web gunean argitaratuko dira.  Bestalde, datorren urtean, maiatzaren 2tik 4ra, Batzar berri bat antolatuko da Oporton eztabaida mamitsu horiei jarraipena emateko.

Iturria: RULESCOOP

Batzorde Iraunkorrak eta Kontseilu Orokorrak dokumentu bat bidali diete kooperatibei, “Oronako eta Ulmako organoek irekitako barne prozesuekin lotutako alderdi batzuk argitzeko”. MONDRAGONek dio “gai honi modu eraikitzailean heltzeko modu bakarra dagoela: elkarrizketa”.

MONDRAGONek Oronako eta Ulmako organoek irekitako barne prozesuei buruzko “gogoetak” bidali zizkien azaroaren 21ean kooperatiba guztiei. Prozesu horiekin lotutako alderdi batzuk argitzeko asmoz, mezuak funtsezko lau ideia ditu oinarri: lehenik, MONDRAGON bere kooperatibek – guztiek – erabakitzen dutena izango dela; bigarrenik, Orona eta Ulma organoen proposamenaren laburpen bat; hirugarrenik, MONDRAGONeko organoek proposamen horren inguruan duten jarrera; eta, azkenik, elkarrizketarako deia, egoera bideratzen saiatzeko.

Printzipio demokratikoak

Komunikatuaren hasieran, “MONDRAGON bere kooperatibek erabakitzen dutena izango da” adierazten du, printzipio demokratikoen arabera zuzentzen dela azpimarratuz. Eta adierazi duenez, “edozein aldaketa egin daiteke elkarrizketatik, eztabaida informatutik, denbora nahikoarekin eta kooperatiba eta dibisio guztiak ordezkatuta dauden organoen gehiengoak errespetatuz”.

Orona eta Ulmaren proposamena

Bi kooperatibek ekainaren 3an planteatutako harreman-esparru berri baten proposamena deskribatzen da, “aldaketa sakona dakarrena gaur egun MONDRAGON den horretan, 2022ko Kongresura eramateko eskakizunarekin”. Planteamenduak figura berri bat proposatzen du – kooperatiba hitzartua –, eta horrek esan nahi du Kongresuari atxikitako oinarrizko kooperatiba izateari uzten diotela, orain arte bezala, Kongresuak onartutako arauak aplikatzen ez zaizkiela, kooperatiba guztien arteko lankidetza- eta elkartasun-mekanismoetan oro har parte hartzen ez dutela eta MONDRAGONekin izan daitezkeen lankidetza-esparru eta -konpromisoak urteko hitzarmen batean ezartzen direla. 

MONDRAGONeko organoen posizionamendua

Batzorde Iraunkorra eta Kontseilu Orokorra bat datoz esatean “horrelako planteamendu sakon batek, MONDRAGONen kontzeptua bera aldatzen duenak, Kongresua eratu zenetik egin den berrikuspenik handiena ekarriko luke”. Ondorioz, “lan eta hausnarketa prozesu lasaia, sakona eta parte hartze handikoa beharko luke”. 

Eta, azkenik, Oronan eta Ulman irekitako barne prozesuei dagokienez, adierazi dute “gaiari modu eraikitzailean heltzeko modu bakarra dago, eta hori elkarrizketa da”. Beste behin, dokumentuak azpimarratzen du ” MONDRAGONeko organoak elkarrizketarako prest gaude, inolako erreserbarik gabe eta etengabe, MONDRAGONeko organoetara ORONAren eta ULMAren asistentzia berreskuratzeko eskatuz eta horien organo sozialekin bilerak eskatuz, azken batean, haien proposamenak eztabaidarako irekitzeko”.

Komunikatu osoa esteka honetan irakur dezakezu.

Iturria: TUlankide

Ekonomia Sozial eta Solidarioak (ESS) dimentsio utopiko sendoa du, isomorfismo fenomenoak ahuldutako dimentsioa. Azken urteotan, utopien itzulera ikusten dugu gizartean. Zer forma hartzen dituzte gaur egun ESSren idealek? Jakina da utopiak irudimenaren funtzio sortzaile eta sortzaileari laguntzen diola. Gizarte-irudimenari nabarmen hel dakioke, botere eta indar sinboliko bat duten fikzioen bidez. Fikzioak (ipuinak, literatura-istorioak, historia mediatikoak, etab.) hemen ESS transmititzeko eta eraldatzeko tresna gisa hartzen dira.

Nazioarteko CIRIEC-ek lantalde berri bat sortu du, ESSren utopiak ulertzen zentratu nahi duena, batez ere irudimenezko istorioak, fikzioak, hainbat modutan aztertuta.

Utopia irudimen sozialaren kontzeptuaren laguntzaz uler daiteke (Castoriadis, 1975), i.e., irudimenezko irudikapen partekatuak. Irudikari soziala (Castoriadis, 1975; Ricoeur, 1984, 1997), dualtasun bat duena.

Orduan sortzen den galdera hau da: nola lagun dezakete fikziozko istorioek ESSaren irudizko istorioak transmititzen eta berritzen, eta nola elikatu ditzake ESSak irudimenezkoak?

Gai berri bat da CIRIECentzat, eta ESS enpresen erresilientziari/birsorkuntzari buruzko lanaren berri ematen du. Proiektu honek diziplina eta ekoizpen zientifiko ugari eskatzen ditu. Erabiliko den lan metodoa mintegiak dira, irakurketak trukatzeko, analisiak aurkezteko eta irakurketa gurutzatuak egiteko. Zorroztasun zientifikoa sormenerako espazioarekin konbinatzea da helburua, gure errutinetatik ateratzeko. Lanerako hizkuntza frantsesa eta ingelesa izanen da.

Azterketa literatura-forma guztietara irekita dago, hala nola, istorioak, poesia, drama, eleberriak, elezaharrak, alegiak, karikaturak, filmak eta abar, baina baita edozein arte-jardueratara ere. Ildo berean, espektro historiko eta geografikoak zabalak dira.

Epea 2022ko abenduaren 10ean amaituko da. Laburpenek ez dute 500 hitz baino gehiago izan behar (erreferentziak izan ezik), eta honako hauek jaso behar dituzte: kezka enpiriko edo teorikoaren adierazpen bat; kezkaren lokalizazioaren laburpen labur bat literatura zabalago batean; ikuspegi metodologikoaren laburpen zehatza; artikuluaren argudio nagusiak eta laguntzaren adierazpena, ondorio nagusien adierazpena eta nazioarteko entzuleentzat duten garrantzia.

Laburpenak Christine Dussarteri bidali behar zaizkio, CIRIEC, christine.dusfrantziako@uliege.be

Posta elektronikoaren gaian “SSE Utopias y narrativas imaginarias’ Grupo de Trabajo” jarri behar da, eta mezuan autore guztien izenak eta afiliazioak eta dagokion helbide elektronikoa jarri behar dira.

Iturria: CIRIEC

Etxebizitza kooperatibo, kolaboratzaile eta cohousing proiektuen ezaugarriak, bilakaera eta hedapena aztertzen ditu mapak. Alterhabitat, REAS, Llargapanor.coop Etxebizitza Taldearen eta beste mapatze ekimen batzuen arteko lankidetza da.

Erabilera-lagapenean dagoen etxebizitza kooperatiboaren estatuko mapa REAS enpresako Etxebizitza Lantaldearen eta Alterhabitat ikerketa-taldearen baterako ahaleginaren emaitza da. Ekimena, zeinaren hasiera iragartzen baitugu, uste sendo batetik sortzen da: posible dela ereduaren inguruan ezagutza batera eraikitzea eta alternatiba sozio-bizigarri bihurtzeko aukerak. Kataluniako proiektuetarako Observatori de l´habitatge cooperatiu-ren (Sostre Cívic-ek bultzatua) Llargapanor.coop mapan inspiratuta dago, eta datu-baseak koordinatzeko lana behar izan du estatuko mapa bat sortzeko.

Erabilera-lagapenean dagoen etxebizitza kooperatiboaren mapa hori Internet bidez kontsulta daiteke experience.arcgis.com-en, baina laster Ekonomia Solidarioaren webguneetatik zuzenean kontsultatu ahal izatea espero dugu. Elaborazio prozesuaren ondorioz, sakabanatutako esfortzuak batu dira, lehen eskuko informazioan oinarritutako produktu kolektibo bat sortzeko. Produktu hori lurraldeetako taldeek eman dute, edozein fasetan: prestakuntza, finkapena edo biziraupena.

Hala, sarrera libreko eta informazio eguneratuko tresna bat eskaintzen da, erabilera-lagapenean ari diren etxebizitza-kooperatiben eredua hazten laguntzeko. Proiektuak hedatzen, ikusten eta babesten lagundu nahi du, eta bereziki egokia da administrazio publikoei Estatu osoan hazten ari den eredu baten egoerari eta bilakaerari buruzko datuak erakusteko.

Kooperatiben arteko ezagutza sustatu nahi dugu, eta sareak sortzen lagundu. Sare horiek ezinbestekoak dira proiektu berriak finkatzeko eta ereduari iraunkortasuna emateko. Taldeak eta proiektuak lokalizatzea, haien ezaugarri nagusiak erakustea eta kontaktuak ematea ere interesatuen arteko konexioa eta bete gabeko plazak dituzten proiektuak errazteko modu bat da.

Mapaz gain, mapari eta prozedurari buruzko ohiko galderak eta informazio zehatza kontsulta ditzakezu. Tresna berri hau partekatzeko liburuxka batean duzu informazio guztia.

Iturria: Economíasolidapena.org

Donostia izango da datorren urtean Ekonomia Sozialaren Hiriburua. Izendapen hori joan den udan eskatu zuen Eusko Jaurlaritzak, 2023ko bigarren seihilekoan Espainiako Europar Batasuneko lehendakaritzarekin batera.

Hiriaren hautaketa urrian jakinarazi zuen Lan eta Gizarte Ekonomiako ministro Yolanda Díazek, Santiagon egindako Gizarte Ekonomia Sustatzeko Kontseiluan. “Donostiako hautagaitzak proiektu oso eta ondo arrazoitua aurkeztu du, erakundeen eta sektorearen laguntza handiarekin”, azaldu zuen ministroak.

Bestalde, Joaquín Pérez Rey Estatuko Enplegu eta Gizarte Ekonomiako idazkariak, egungo Gizarte Ekonomiako hiriburuan kontsulta-egintzaren buru izan zenak, honako hau nabarmendu zuen: “Euskadiko gizarte-ekonomiaren garapen zabal eta emankorra, eta ekonomia-eredu hori hedatzen jarraitzeko ahaleginak, jasangarriagoa, bidezkoagoa eta berdintasunezkoagoa delako bereizten dena”. Horregatik, Donostia “Gizarte Ekonomiaren Espainiako hiriburutzaren anfitrioi duina” dela pentsatu zuen.

Donostiari emandako kontzesio horren bidez, Lan Ministerioak aitortu nahi du “Ekonomia Sozialaren sustapenean saiatua izan den eta nazioartean erreferentzia diren enpresak dituen eskualde bat”.

Eneko Goia hiriko alkateak, bestalde, adierazi zuen izendapenaren ondorioz hiria erreferente bihurtzen dela sektore horretan lan egiten duten enpresa eta erakundeentzat. Hain zuzen, esan zuen Donostia “gizarte-ekonomiak pisu eta garrantzi handia duen lurraldearen erreferentzia nagusia” dela. Era berean, gaineratu zuen izendapenak “erakundeak, baina baita elkarte- eta enpresa-sarea ere, inplikatzen dituela, lankidetza publiko-pribatutik gero eta garrantzi sozial handiagoa duen sektore bat eraikitzen ari garela”.

Goiaren aburuz, Donostia aukeratzea “Donostiak sektore sozial eta ekonomikoan izan dezakeen zereginari bultzada bat ematea” da. “Hiriak ibilbide-orri bat du, eta, besteak beste, Think Tank bat sortzeko aukera lantzen ari gara, gizarte-ekonomiaren eta hura garatzeko eta ezartzeko dituen aukeren inguruan, ez bakarrik garapen ekonomikorako, baita gizartea egituratzeko eta kohesionatzeko ere”, jarraitu zuen.

Elena Pérez Lan eta Gizarte Segurantza sailburuordeak joan den udan aurkeztu zuen Gipuzkoako hiriburua Gizarte Ekonomiaren Espainiako Hiriburua izateko eskaera, EBko Espainiaren Lehendakaritzaren esparruan. Eskaera Madrilen egin zen bi administrazioen arteko bilera batean, eta sailburuordeak gizarte-ekonomiak Gipuzkoan duen zeregin garrantzitsua gogorarazi zuen.

Iturria: Noticias de Gipuzkoa

REAS EUSKADIk Euskadiko ekonomia solidarioko erakundeek aurtengo udaberrian egindako ikuskaritza sozialaren emaitza nagusiak aurkeztu ditu. REAS Euskadiko 88 erakundek lan handia egin dute gizarte-ikuskaritzako (AS) 75 adierazle baino gehiago osatzeko, eta, azkenean, fruituak eman dituzte udazkenean. Sagarra, ASren sinboloa, dagoeneko prest dago bildu eta kontsumitzeko; horregatik, aurtengo eslogana “On egin” da.

89 erakundek hasi zuten datu-bilketaren prozesua, horietatik 88 arrakastaz amaitu ziren, eta 83 erakundek lortu dute “2022 Ikuskaritza Soziala” zigilua lortzea. Zigilu hori sareak berak ematen du, adierazle eta egitate publiko guztiak ebaluatu ondoren, entitate bakoitzaren datuak, gardentasun ariketa gisa. Auditoretzak ebaluatzen lehen urtea izan da, eta oso pozik daude lortutako emaitzekin. Erakundeak oso bide onetik doaz Ekonomia Solidarioaren Gutuneko sei printzipioak lortzeko bidean: ekitatea, lan duina, iraunkortasun ekologikoa, lankidetza, aberastasunaren banaketa zuzena eta ingurunearekiko konpromisoa.

Urteko emaitzak lortu ondoren hobetzeko asmoz, enpresek adierazleak aztertu eta hurrengo ekitaldian alderdi horiek hobetzeko neurriak garatu ahal izateko hobetu behar direnak aukeratzen dituzte. Era berean, gehitutako datuak aztertzen dira, Ekonomia Solidarioaren mugimendua hobetzeko alderdiak identifikatzeko.

Dagoeneko eskuragarri daude datu erantsiak dituzten dokumentuak: infografia orokorrak datu garrantzitsuenen laburpen bat du, infografia feminista genero-desberdintasunekin (edo berdintzekin) lotutako datuen dastatze bat da, eta, azkenik, txosten osoak ikuspegi osoagoa ematen du ESS enpresen egoerari buruz.

Informazio gehiago hemen

Iturria: REAS EUSKADI

Euskadiko Lan Sozietateen eta Enpresa Partaidetuen Elkarteak, ASLEk, Txemi Cantera Gizarte Ekonomiako Nazioarteko Saria eman dio Juan Antonio Pedreñori, Gizarte Ekonomiako Espainiako Enpresa Konfederazioko (CEPES) eta Europako Enpresaburuen Konfederazioko (Social Economy Europe) presidenteari. Saria emateko ekitaldia azaroaren 21ean izango da, Bilbon.

32. edizio honetan, ASLEk Ekonomia Sozialarekiko eragin eta konpromiso handiena duen pertsona baten lana aitortu nahi izan du. Epaimahaiak Juan Antonio Pedreñoren ibilbide profesionala —Espainiako Lan Elkartuaren Konfederazioko (COCETA) lehendakaria bera ere— eta gizarte-ekonomiako antolakundeetako “ordezkari gorenetariko” gisa egindako lana balioesten ditu.

Gainera, Europako Batzordeak, Social Economy Europeko buru zela, Gizarte Ekonomiako Europako Lehen Ekintza Plana onartu zuen 2021eko abenduan.

ASLEk prentsa-ohar batean baloratu zuenez, sarituak “gizarte-ekonomiako familia guztiak modu kohesionatuan integratzea lortu du, estatu mailan elkar ulertzeko eta elkarrekin hitz egiteko espazioa ahalbidetuz”.

Gainera, epaimahaiak nabarmendu du Pedreñok Gizarte Ekonomiari buruzko lehen Legea bultzatu zuela 2011n, eta, gainera, bere agintaldian Lan eta Gizarte Ekonomia Ministerioa sortu zuela lehen aldiz.

“Pedreñok ekarpen erabakigarria egin dio gizarte-ekonomiako familien barne-kohesioari, bai eta gizarte-ikuspegiari ere, estatuan eta nazioartean, orain arte egin ez den bezala”, azaldu du ohar batean Jone Nolte ASLEko gerenteak eta epaimahaiko idazkariak.

Iturria: ASLE eta Noticias de Gipuzkoa

Datorren azaroaren 23an, Bizkaia Aretoan, 2019ko Oñatiko Deklarazioa bultzatzeko II. Jardunaldiak egingo dira. Helburua da euskal ETEetan sakontzea lan-munduaren eraldaketen aurrean: enpleguaren kalitatea erreformen testuinguruan.

Eusko Jaurlaritzako Enplegu Sailak babesten du ekitaldia, eta EHUko Oñatiko Soziologia Juridikoaren Nazioarteko Institutuak antolatzen du. Horrez gain, OTI Lanaren Nazioarteko Erakundearen, EHUko Zuzenbide Kooperatiboaren eta Ekonomia Sozialaren Institutuaren eta Deustuko Unibertsitatearen Business School-en laguntza du.

Lan-formatua lau hizketalditan gauzatuko da, eta gai hauek landuko dituzte, besteak beste: EAEko ETEen erronkak testuinguru aldakor batean; ETEak eta enpleguaren kalitatea: ikuspegi berriak; gizarte-ekonomia eta ekimen kolektiboa eta, azkenik, euskal ETEen egoera: gizarte-eragileen ikuspegiak.

Topaketan izena ematea doakoa da, eta ekitaldia bere ingurune instituzional, profesional, akademiko, sindikal eta abarretan zabaltzeko gonbita egiten da. Izena emateko formularioa azaroaren 17ra arte egongo da irekita.

Informazio gehiago hemen

Iturria: Oñatiko Soziologia Juridikoaren Nazioarteko Institutua

Gaur, azaroak 15, Kooperatibak zaintzen hitzaldia hasiko da. Kooperatibak laguntza-sektoreko berrikuntzaren aitzindari gisa nola ahalduntzen dituen aztertzen du. Hitzaldia CECOP Europako Industria eta Zerbitzu Kooperatiben Konfederazioak antolatu du.

2022ko irailaren 7an, Europako Batzordeak arretari buruzko dokumentu politikoen sorta bat argitaratu zuen, Laguntzarako Europako lehen Estrategia barne. Nazio-mailan eta EBn anbizio handiko ekintza erabakigarriak behar dira EBko osasun-laguntzaren sektorean dauden erronkei aurre egiteko, eta berrikuntza funtsezkoa da premia aldakorrekin lotuta egoteko, kalitate handieneko arreta eskaintzeko eta zaintzaileen lan-baldintzak hobetzeko.

Duela zenbait hamarkadatik hona, kooperatibak kalitatearen arretarako hornitzaile berritzaile eta erakargarri gisa azaleratzen ari dira, bereziki beste hornitzaile batzuek, hala nola agintari publikoek edo eragile pribatuek, eskaera betetzen ez dutenean. Kooperatibek sektoreari egiten dioten ekarpena nabarmen hazten ari da, Europako zenbait herrialde hartzen ditu, ehunka mila langile erabiltzen ditu eta gaur egun milioika pertsonari ematen die zerbitzua. Arreta-zerbitzu mota guztiak betetzea, hala nola etxez etxeko laguntza, haurtzaindegiak, haur eta helduentzako egoitzak eta eguneko zentroak, adinekoentzako arreta eta gehiago, kooperatibak komunitateen eta arretako langileen beharrek bultzatzen dituzte.

Baina zerk egiten ditu bakarrak beste arreta-hornitzaile batzuekin alderatuta?

EKZren konferentziak kooperatibek Europa osoan arreta hobea eskaintzeko eskaintzen dituzten irtenbide berriak aztertuko ditu. Zehazkiago, kooperatiben testigantzak entzungo ditugu berrikuntzaren funtsezko bi alderdiri buruz: berrikuntza teknologikoa, ase gabeko beharretarako arreta eta berrikuntza sozialaren zerbitzura.

Irekiera ekitaldian, zuzendaritza hauek parte hartuko dute: Nicolas Schmit, EBko Enplegu eta Gizarte Eskubideen komisarioa; Sirpa Pietikäinen, Europako Parlamentuko diputatua; eta Maria Jepsen, Eurofoundeko zuzendari laguntzailea.

Azkenik, biltzarrean EBko Laguntza Estrategiaren etorkizuna, hura behar bezala aplikatzeko aurretiazko baldintzak eta kooperatibek arrakastan izango duten zeregina aztertuko dira.

Informazio gehiago hemen.

Iturria: CECOP