Egilea: editorea

Getxoko udalak konfiantza izaten jarraitzen du Egunon publizitate-banaketarako zerbitzuan; enpresan hori Lantegi Batuak erakundearen barne dago, desgaitasuna duten pertsonei lan aukerak eskaintzen dizkien irabazi asmorik gabeko organizazioan, alegia. Zerbitzu hori 26 pertsonek egiten dute, eta udalerriko Getxoberri egunkaria eta Agenda Kultural aldizkaria banatzeko ardura dute. Banaketa buzoietan, posta bidez (aurretik gutun-azaletan sartuta, tolestuta eta helbidea jarrita) edota herriko hainbat lekutan sortak banatuz egiten dute.

Bizilagunentzat kaltegarria izan daitekeenaz ohartarazteko ere abisuak jartzeko prest daude, 24 ordu beherako epean. Premiazko oharrak direnez (uholdeak, arazoren bat zerbitzuetan, zirkulazio etenaldiak, etab.), taldeko desgaitasuna duten pertsonek egokitzeko aukera ona izan dute, ordutegiak, antolamendua… direla eta. Gainera, lagungarri izan da Egunon zerbitzuko profesionalek udalerria ezagutzea, 2012tik daude bertan, eta lekuak, bizilagunak, eta abar ezagutzen dituzte.

Iturria: Lantegi Batuak

Nafarroako gizarte-ekonomiako enpresen lanpostu kopurua %0,3 hazi da 2015eko lehenengo hiruhilabetekoan. Datuak Ignacio Ugaldek aurkeztu zituen, Nafarroako Gizarte Ekonomien enpresako presidenteak (ANEL) eta Nafarroako laneko kooperatiben eta lan-sozietateen ordezkariak, elkarteko batzar nagusian. Ugaldek aipatu zuenez, Nafarroa, iaz, gizarte-ekonomiako lanpostu gehien sortu zituen erkidegoa izan zen Espainian, %6,9ko hazkundea izan baitzuen: “nazioarteko bataz bestekoa baino %3,5 gehiago”.

Datu horien arabera, gizarte-ekonomiak krisi aurretik zegoen lanpostu kopurua gainditu du; horrek “enpresa eredu honen aldeko apustu argia egiten jarraitu behar dugula adierazten digu, komunitateari egiten dion onura onartuz”, ziurtatu zuen ANELeko presidenteak. Zentzu horretan, elkarteak egiten duen lan instituzionala indartuko zuela bermatu zuen, behar horiekin bat datozen legeak bultzatzeko: “horren adibide ona da Nafarroako kooperatiba txikien lege forala, arau oso zehatz eta operatiboa”. Lege horren helburua bi eta hamar bazkide-langile bitartean dituzten kooperatiben sorkuntza bultzatzea da . “Lege honek, sektorearen legegintzari dagokionez, Nafarroa erkidego aurreratuenen artean kokatu du”, argitu zuen.

Lehenengo hiruhilabetekoan gizarte-ekonomiako 18 sozietate berri sortu dira, hau da, “enpresa bat eta erdi astero”, azaldu zuen Ugaldek. Azken hamar urtetan egon den gizarte-ekonomiako enpresa sorkuntza erritmorik handiena da.

Iturria: ANEL

2014ean 40 urte bete zituen zentro teknologikoak bere batzar nagusia antolatu zuen, joan den maiatzaren 14ean, Arrasateko Garaia Polo berrikuntza gunean.

Marcelino Caballero zuzendari nagusi duen Zuzendaritza Kontseilu berriak zentro teknologiko kooperatiboa garatzeko proiektu berria gauzatu nahi du. Helburua zentro teknologikoaren eredua bezeroen behar teknologikoetara egokitzea da; zentroko pertsonen indarra sustatuz, eta talentuaren garapenerako eredua mantenduz.

Halaber, ekimenean, IK4-Ikerlaneko presidentea Iñaki Aranburuk, eta zuzendari nagusiak, Marcelino Caballerok, 2014ko balantzea egin zuten. Batetik, aipatu zuten IK4-Ikerlanek 17,8 milioi euro ingresatu zituela, aurreko urtean baino pixka bat gutxiago, eta fakturazio maila eta enpresekin egindako kontratazio zuzenen ehunekoa, diru-sarreren %60koa guztira, industriaren beharrekin parekatzen ari dela argi uzten duela nabarmendu zuten. Bestetik, zentroan 250 pertsonez osatutako taldea finkatzea eta ikertzaileen formakuntzen jardueretan ahalegina mantentzea lortu dute.

Azkenik, aipatu zuten etorkizuneko IK4-Ikerlanen erronketako bat eremu europarrean baliabideak lortzea dela, zentroan biziki ari baitira lanean eremu horretan eragile nagusi izateko. 2014ean Europako 15 proiektutan parte hartu zuten; eta horietako hiruren arduradun izan ziren, bezeroei zuzendutako etorkizuneko irtenbideen garapenean funtsezkoak diren gaietan, esaterako, elektronika txertatua, fabrikazio aurreratua eta eraginkortasun energetikoa.

Iturria:TuLankide

ASLEk egin zuen batzar nagusiko parte-hartze nabarmenenen bideo editatuak igo ditu sare sozialetara; bilera joan den maiatzaren 24ean izan zen Vitoria-Gasteizko Artium museoan.

Bideoak esteka honetan daude ikusgai, eta hauexek dira bertan azaltzen direnak: Carlos Pujana, ASLEko presidentea; Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako sailburua den Angel Toña; Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun sailburua, Arantza Tapia; eta Joan Elias, “nola izan heroia egunero eta bezeroak pozik mantendu, benetan” gaiari buruzko hitzaldia eman zuena. Azkenik, bideoan 25 urtez ASLEren parte izan diren Mafrido, SUL, Tornillería Aras eta Teclaplast enpresei erakutsi zitzaien esker ona ikus daiteke.

Iturria: ASLE

Eroskik, krisiaren urte gogorrenak igaro eta gero, 100 milioi inbertituko ditu ehun denda inguru eraldatzeko. Azkenean kontsumoak gora egin du eta enpresak bere arazo finantzario larriei irtenbidea aurkitu die, bankuekin zuten zorra mardula berriro negoziatuz.

Taldeak horrela erabaki du sarearen berregituratze prozesua areagotzea, eta saltoki horiek ‘zurekin’ eredu komertzialera egokitzea aurreikusi du; negozio eredu horretan, produktu freskoek eta, bereziki, bertako ekoizleek ekarritako sasoiko lehengaiek izango dute garrantzi gehien.

Elorrioko enpresako presidenteak, Agustin Markaidek, aipatu zuenez, berregituratze prozesu hori “inbertsio erritmo bizi” bati esker egiten da, une honetan egoera aproposa delako. Markaidek familiako kontsumoa errekuperatu dela ziurtatu zuen, etxeko eta ekipamendu pertsonaleko segmentutan nagusiki. Produktu horiek salmentetan jaitsiera nabarmena izan zuten. Elikagaien kasuan, ordea, “mantendu egin da modu egonkorragoan: salmenta ez zen hainbeste murriztu eta, beraz, errekuperazioa eskasagoa da”, azaldu zuen.

Iturria: El Correo

Laboral Kutxak, Mondragon Taldeko euskal entitateak, urteko lehenengo hiruhilabetekoan 33,9 milioiko onura garbiak izan ditu; 2014ko epe berean baino %5,2 gehiago. Euskal finantza-erakundeak aurreikusitako bidetik itxi du hiruhilabetekoa.

Nahiz eta interes-tasak balio minimoetan egon, kreditu eskaeraren bilakaerak positiboa izaten jarraitzen du 2014ko bigarren seihilabetekoan. Horrela, iazko epe berarekin alderatuz, kredituen formalizazioek, kontsumorako, enpresetarako edota etxearen hipotekarako, %29ko, %54ko eta %66ko hazkundea izan dute, hurrenez hurren.

Berankortasunari dagokionez, %8,44ra gutxitu da, 2015eko otsailean sektoreak erregistratu zuen %12,59ko bataz bestekoarekin konparatuta. Ildo horretatik, kaudimena kontuan hartuta, common equity tier 1 (Cet1) ratioa %13,69koa da: sektoreen artean nabarmenenetarikoa.

Iturria: TULANKIDE eta La Vanguardia

Urte hasieratik, Fagor Arrasate AZL “Aachen Center for Integrative Lightweight production” zentro alemaniarreko kide ofiziala da; material arineko piezen diseinuari buruzko ikerketa egiten dute, konpositeak eta horien ekoizpen prozesuak, esaterako.

Zentzu horretan, kostuen optimizazioa da haien helburu nagusietako bat, orain arte ez dira prozesu oso produktiboak ez automatizatuak izan eta. Fagor Arrasatek eskarmentu handia du estanpazioen automatizazio prozesuetan eta, ezagutza horren bidez, konpositeen prozesuaren errentagarritasuna eta produktibitatea hobetzen lagunduko du.

Bestalde, diziplinarteko kolaborazio zorrotza eskatzen dute, lehengaien fabrikatzaileen eta ekoizpenerako teknologien artean, batik bat, material anitzeko prozesuen kasuan. Zentzu horretan, Aachen-eko kanpus unibertsitarioak aplikazioen eremu horretan konpetentzi askotan sartzeko aukera ematen du.

Iturria: TULANKIDE

kerGazte-k 2015 ikertzaile euskaldunen lehen kongresua antolatu du Udako Euskal Unibertsitatearen (UEU) izaera bateratzaile eta integratzaileari zein UEUk euskararekiko duen konpromisoari eutsirik. Kongresua Durangon maiatzaren 13, 14 eta 15ean izan zen.

Asko dira ikerkuntzan dihardutenek eta asko dira eguneroko lan hori euskaraz egiten dutenek. IkerGazte-n, puntako ikerkuntza egiten dute alor guztietan: giza zientzietan, gizarte-zientzietan, zientzia zehatzetan, teknologia eta arkitekturan edota osasunean. Ikertzaile gazteen aldetik azken urteotan izan den hazkundea dela-eta, haiek bildu eta ikusgarritasun handiagoa ematea zen xede nagusia. Gazte diotenean ibilbide zientifikoaz ari dira; tesia bukatzen ari direnei edo azken lauzpabost urteetan amaitu dutenei zuzenduta zegoen kongresua.

IkerGazte-n urteak daramatzate UEUn arloz arloko profesional eta ikertzaileen bilkurak antolatzen, eta oraingo honetan jauzi garrantzitsu bat eman eta arlo guztietako ikertzaile euskaldunentzako bilgunea osatu dute.

Iturria: IkerGazte

ASLE-k bere Batzar Orokorra Vitoria-Gasteizko Artium Museoan ospatu zuen apirilaren 24an. Bertan, aurreko ariketako egindako kudeaketa aurkeztu zen.

Enplegu Kontseilari berriak, Ángel Toña-k, ekitaldia inauguratu zuen, eta Garapen Ekonomikoko Kontseilariak, Arantza Tapia-k, amaiera eman zion. Halaber, Joan Elías-ek, aditu motibatzaileak, parte hartu zuen.

Bestalde, ASLE-k Lanzituz eta Lehen Aukera programetan parte hartu du

Batetik, ASLE-k “Lanzituz-en” parte hartzen du, Europako Gizarte-Funtsaren plan bat Euskadin 218 enpresa berri eta 1.090 lanpostu sortzeko. Bost urteko eta 2,6 milioi euroko programa hau Eusko Jaurlaritzak koordinatuko du, UPV/EHUren, CCOOren, Gipuzkoako Bazkundearen eta Iraurgi Berritzen Urolako Garapen Agentziaren laguntzaz. Planak 10.000 pertsonarekin harremanetan jartzea aurreikusi du, iraupen luzeko langabetuen, gazte tituludun berrien, enpresa-birmoldaketen eta enpresaondoregotzen esparruetan enplegua sortzeko. Euskadiko lan-sozietateen kopurua % 33 gehituko litzateke, eta horien lanpostuak % 16,3.

Halaber, ASLE, LANBIDE zentroarekin elkarlanean ari da Lehen Aukera Programan diru-laguntzak eskaintzeko gazteei zuzenduriko praktika edota behin betiko kontratuak egiten dituzten enpresei; gazte horiek, 30 urte baino gutxiago izan behar dute, langabezian egon eta esperientzia gutxi edo gabekoak izan euren tituluarekin zerikusia duten enplegutan.

Iturria: OVES/GEEB eta ASLE

José Luis Coraggio (Argentina, 1938) ekonomialaria eta ikertzailea da, bai ekonomia eta eskualdeen eta hirien planifikazioaren eremuan, bai ikerkuntzaren metodologian eta planifikazioan, bai gizarte-politiken azterketan eta ekonomia sozial eta solidarioan.

Irakasle emeritua da Sarmiento Jenerala Unibertsitate Nazionalean, irakasle ikertzaile tituluduna hiriko ekonomia-sistemetan unibertsitate bereko Conurbano institutuan, eta gizarte-ekonomiako maisutzako akademian zuzendaria 2003. urtez geroztik.

Gainera, Ekonomia Sozial eta Solidarioko Latinoamerikako Ikertzaileen Sareko (RILESS) koordinatzaileetako bat eta fundatzailea da. Sare horren laguntzaileak dira Gizarte Ekonomiako Maisutza, UNISINOSeko (Brasil) UNESCO Katedra, FLACSO (Ekuador) eta Mexiquense eskola (Mexiko). Bestalde, aipatutako sareari lotutako Otra Economía aldizkariko zuzendaritzako kidea ere bada da.

Aholkulari aditua izan zen URB-AL programaren sare tematikoan, 'Hiriko gizarte-politikak' arloan. Programa hori Europar Batasunak babestu eta Montevideoko Udalak koordinatzen zuen. Kontsultari bezala ibili da ekuadortar gobernuko hainbat ministeriorentzat, ekonomia sozial eta solidarioko politiken inguruan.

Galdera batzuk erantzun ditu, laburki, Donostian izan baita “Latinoamerikako eskarmentuaren ondorioz Ekonomia Sozial eta Feministari buruzko eztabaidak: 'Andeetako eskualdearen eta Euskadiren arteko loturak' hitzaldia dela eta.

Zein da Latinoamerikako ekonomia sozial eta solidarioaren egoera?

Ekonomia sozial eta solidarioa pil-pilean dago gaur egun, nahiz eta aspalditik ezaguna zaigun kontzeptua; hein handi batean, joan den mende hasieratik europar etorkinek ekarri izan duten kooperatibismoa eta mutualismoa dela eta. Hala ere, egun, mende bukaerako krisia jazo zenetik, baztertze masiboaren arazoa sortu da, eta gobernuek janari banaketa bezalako gizarte-laguntzan oinarritutako politikak egitetik beste printzipio batera igaro dira: “arraina eman beharrean, eman diezaiegun arrantzatzeko kanabera”. Horrela, mikro-ekintzailetza sortu nahi dute, eurak ekoiztu dezaten eta diru-sartzeak sor ditzaten. Politika hori Latinoamerikan orokortzen ari da, eta horri ekonomia soziala eta solidarioa deritzo. Hala ere, badaude Ekuador, Bolivia edota Venezuela bezalako esperientziak, non beste gauza batzuen inguruan hitz egiten dugun; ekonomia-sistema osoari buru, hain zuzen. Hori da berritasun handiena.

Gobernu latinoamerikarrek ekonomia sozial eta solidarioaren alde benetan apustua egiten ari direla antzematen al da, ekonomia eta gizarte politiketan joera aldaketa bultzatze aldera?

Aldaketa antzematen da bai. Ekuadorreko konstituzioan herri-ekonomia solidarioa terminoa sartu zuten, eta ekonomia-sistema soziala eta solidarioa izan behar duela azpimarratu zuten. Bolivian, ordea, komunitatea oinarri duen ekonomia pluralaz hitz egin dute. Venezuelan enpresa komunitario-publikoak sortzeaz ari dira, eta beste herrietan ez dago horrelako indarrik. Hala ere, joera hori eragina izaten ari da, eta jarraitzaileak ditu. Itxura juridikoa hartzen ari da legeen bidez, baina bereziki praktika berriak sortzen ari dira, garai bateko historia horretatik abiatuta baina are gehiago indartuz.

Euskadin dagoen ekonomia sozial eta solidarioa ezagutzen duzu? Zein iritzi duzu horren inguruan?

Oso gutxi ezagutzen dut. Arrasate ezagutzen dut, noski; denok aztertzen dugu han gertatzen dena eta bizi duen garapena, baina ezohiko kasua da mundu osoan. Bidaia honetan egoera normalagoak bilatzen saiatu naiz. Atentzioa eman dit ikusi dudan ardura maila, sare-antolaketa, jarduerak, banku etikoa garatzeko apustua, ekonomia sozial eta solidarioa ardatz duten programa kooperatiboak, sortzen ari diren prestakuntza-programak, eta aspalditik dagoen kooperaziorako kultura; hori guztia oso garrantzitsua dela uste dut. Ezin dut azterketa zehatzik egin, baina harridura eta poza transmititu nahiko nuke hainbeste mintzaide ikusita.

Elkarrizketa osoa: URL

Iturria: OVES/GEEB