Bloga

Maiatzaren 13an, Euskadiko Lan eta Partaidetza Sozietateen Elkarteak urteko batzar nagusia egin zuen Gasteizen.

ASLEk 40 urte bete ditu aurten, eta 2021eko emaitzak oso positiboak izan dira. Maiatzaren 13an egindako batzarrean egiaztatu zen aurreko ekitaldian “ia” berreskuratu zirela koronabirusaren pandemiaren aurreko zifrak, 850 milioi euroko fakturazioarekin.

Kopuru hori 2020koa baino “askoz handiagoa” da, covid-19ak markatua, eta 2019koa ere bai, eta 2018an lortutako 900 milioi euroko salmentetara hurbiltzen dira.

Bilakaera ona ekintzailetzan eta enpleguaren sorreran ere islatu zen. 2021ean 20 lan-sozietate berri jarri ziren martxan, eta 2020an hasi ziren lanean zortzi berriak. 81 lanpostu sortu ziren.

Nabarmentzekoa da ASLErekin elkartutako negozioen %48 Gipuzkoakoak direla, %36 Bizkaikoak eta %16 Arabakoak. Horrek erakusten du langileen jabetzan, kudeaketan eta emaitzetan oinarritutako eredu batek Gipuzkoan duen errotze handia, estatuko eta Europako instantzietan parte hartzen duen enpresa-eredu inklusiboaren aldekoa.

Iñigo Urkullu lehendakariak ASLEren batzar orokorraren amaierako ekitaldian parte hartu zuen, eta, bertan, honako hau adierazi zuen: “hiru krisi globalen uztartzeak berriro jarri du proban euskal gizartearen erresistentzia- eta gainditze-gaitasuna (…) Gaur, jasaten ari garen ekaitzak gorabehera, Euskadik martxan jarraitzen du”.

Urkulluk gogora ekarri zuen, adibide gisa, “aurrekontu-oreka berreskuratu dugula, gure ekonomiak hazkundea sendotzen duela eta enplegua 2008ko finantza-krisiaren aurretik lortu genuen maximo historikora hurbiltzen dela. Ikuspegi positiboa da, ez dago kezkarik eta erantzukizunik”. Ziurgabetasunaren aurrean, lehendakariak “konfiantza eta konpromisoaren” mezu positiboa zabaldu nahi izan zuen.

Iturria: Noticias de Gipuzkoa

Mundu osoko kooperatibek uztailaren 2an egingo dute Kooperatiben Nazioarteko Egunaren 100. edizioa (#CoopDay). Nazio Batuen Kooperatiben Nazioarteko Urtea (2012) egin eta hamar urtera, kooperatiba-mugimendu globalak efemeride haren leloa berreskuratu du: ‘Kooperatibek mundu hobea eraikitzen dute’, aurtengo Nazioarteko Egunerako, eta Nazioarteko Urtea gogoratzeko.´

Bruno Roelants ACI erakundeko zuzendari nagusiak azaldu duenez, “kooperatibak erantzuna ematen ari zaizkio Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak egindako alertari, mundua ‘abismoaren ertzean eta norabide okerrean’ dagoela ohartarazi baitzuen. Konfiantza berreskuratzeko eta itxaropena pizteko, lankidetza, elkarrizketa eta ulermena behar dira. Ia bi mende daramatzate kooperatibek norabide horretan aurrera egiten”.

Nazioarteko Aliantza Kooperatiboak mundu osoko kooperatibistak gonbidatzen ditu pertsonetan oinarritutako negozio-eredu hori, nork bere buruari laguntza, autoerantzukizuna, demokrazia, berdintasuna, ekitatea eta elkartasuna, eta zintzotasun, irekitasun, erantzukizun sozial eta besteei laguntzeko balio etikoetan oinarritua, mundu hobea eraikitzen laguntzen ari dela erakustera.

ACI delakoak mundu osoko kooperatibistei eta bazkideei dei egiten die #CoopDay eguna ospatzeko, uztailaren 2an, elkarrekin hobeto berreraiki dezakegula erakusteko.

Kooperatiben Nazioarteko Eguna

Mundu osoko kooperatibek 1923az geroztik ospatzen dute Nazioarteko Eguna, baina 1995 arte ez zen izan, CNEren mendeurrena, NBEren Batzar Nagusiak ofizialki Kooperatiben Nazioarteko Eguna izendatu zuenean, eta urtero egin zen uztailaren lehen larunbatean.

#CoopDay-ren helburua kooperatibak ezagutaraztea eta mugimenduaren idealak sustatzea da, hala nola nazioarteko elkartasuna, eraginkortasun ekonomikoa, berdintasuna edo munduko bakea. 1995az geroztik, ACI eta Nazio Batuek #CoopDay ospatzeko gaia ezarri dute Kooperatibak Sustatzeko eta Aurreratzeko Batzordearen (COPAC) bidez.

Urtero, #CoopDay-ren bidez, arduradun politikoek (tokikoak, nazionalak eta mundukoak), Gizarte Zibileko erakundeek eta, oro har, jendeak kooperatibek guztiontzako etorkizun justua sortzen nola laguntzen duten jakiteko aukera dute.

Iturria: Gizarte Ekonomiaren Espainiako Behatokia

Adi! Azken egunak Masterraren aurreinskripzioa egiteko.

2022-2023 ikasturtean UPV-EHUko Unibertsitateko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Master Ofizialaren edizio berriari hasiera emango zaio. Master hau GEZKI Institutuak (Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua) sustatzen du eta ondoko erakundeek parte hartzen dute bertan: HEGOA Institutua, Lan-Harremanetako Unibertsitate Eskola, Donostiako Enpresa Ikasketetarako Unibertsitate Eskola eta Ekonomia Aplikatua I zein Enpresaren Zuzenbidea Sailak.

Gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren inguruan garatzen ari diren jarduera ekonomikoek profesionalak behar dituzte, prestakuntza akademiko eta zientifiko sendoa izango dutenak, sektore honetako erakundeetan lan egiteko.

Master honek gizartearen behar jakin bati erantzuten dio: hots, gizarte eta ekonomia aldaketarako profesionalak eta agenteak trebatzea, balio etiko eta solidarioekin lan egingo dutenak organismo eta erakundeetan. Horretarako, prestakuntza programak alderdi teorikoak eta praktikoak uztartzen ditu: alde batetik, gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren izaera eraldatzailearen garapen teorikoa; bestetik, alderdi praktikoagoa, sektoreak gure inguruan duen egoerari buruzkoa, eta alderdi normatibo eta positiboak, sektorea bultzatzeko politikak eta tresnak, eta egungo eta etorkizuneko garapena.  

Masterra gizarte ekonomia eta ekonomia solidarioaren ingurune errealera aplikatuta dagoenez, sektoreko enpresak kudeatzeko lan tresnak garatzen ditu, pertsonak jarririk beti lan eta aldaketa sozial eta ekonomikoko prozesuen erdian.  

Irakaskuntza eskaintza, bideoak eta matrikulazioari buruzko informazio gehiago:

https://www.ehu.eus/eu/web/master/ekonomia-sozial-solidarioa-masterra

Iturria: GEZKI

Maiatzaren 11n, asteazkena, Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren eguna ospatu zen, Gasteizko Artium Museoan.

Hirugarren Gizarte Sektorea irabazi asmorik gabeko herritarren ekimeneko erakundeek osatzen dute. Erakunde horien helburua da egoera ahulean edo bazterrean, babesik gabe, ezgaitasunean eta/edo mendekotasunean dauden pertsonen, familien, taldeen eta komunitateen gizarteratzea eta eskubideen benetako erabilera sustatzea.

Ia 4.000 euskal erakundek gizarte kohesionatu, integratzaile, solidario eta parte-hartzailearen alde egunero egiten duten lana bildu, ikusarazi eta babesteko jardunaldia da hau. Gaur egun, 38.000 pertsonari baino gehiagori ematen die lana, 138.000 boluntariok parte hartzen dute, eta EAEko BPGaren %2,3ri dagokion bolumen ekonomikoa kudeatzen du.

Juan Cid Pardok jaso zuen Sareen Saria, duela 30 urtetik autismoaren eremuko elkarte-mugimenduari lotua. Euskadin, Gautena eta FEVAS Plena Inclusión Euskadi elkarteetako kide izan da, eta lehendakari izan da, baita Geraian Fundazioko patronatuko kide ere. Iñigo Urkullu lehendakaria eta Beatriz Artolazabal sailburua izan ziren ekitaldian, erakundeen ordezkari gisa.

Urtero bezala, Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Eguna baino lehen parte hartzeko jarduera antolatu zen. Herritar guztiei zabalik zegoen jarduera, eta, oraingo honetan, gizarte-eraldaketa aldarrikatzeko horma-irudi bat marraztu zen.

Iturria: Sareen Sarea + Irekia

Energiaren sektorea protagonista izaten ari da azken hilabeteetan, zoritxarrez eta ohikoa den bezala, interes geopolitiko eta ekonomikoek pertsonen beharren gainetik agintzen baitute. Prezioen aldakortasun eta ezegonkortasunak ondorio negatiboak dakarzkio ekonomiari oro har, eta benetako amesgaiztoa da familia ahulenentzat. 2021ean, etxebizitzaren, uraren, elektrizitatearen, gasaren eta beste erregai batzuen sektoreko KPIa % 23,3 igo zen eta b022an, egoera are gehiago okertu da.

Errealitatea izan da prezioek etengabe egin dutela gora ordutik urterik urte, maximo historikoetara iritsiz, gaur egungo zifra kaotikoetaraino. Lehia libreak merkatu bat sortu du espainiar estatuan,eta hiru enpresa dira pastelaren %90a eskuratzen dutenak: ENDESA, IBERDROLA eta NATURGY.

Bien bitartean, herritarrek beren beharrei erantzungo dieten erantzunak sortu nahi izan dituzte. Alegia, pertsonak eta planeta onura ekonomikoen gainetik jarriko dituzten soluzioak. Azken urteetan ugaritu egin dira energia berriztagarria sortzeko eta kontsumitzeko proiektu kooperatiboak. Horri esker energia-subiranotasunean aurrerapausuak eman dira, proiektu deszentralizatu, demokratiko eta lurraldean errotuen bidez. Horien adibide argiak dira GoiEner edo Som Energia, ezarpen eta ibilbide nabarmenena dutenak. Baina gehiago dira martxan diren proiektuak. Izan ere, Europa mailan, horrelako kooperatibek urte asko daramatzate lanean. REScoop, herritarren energia-kooperatibak biltzen dituen europar federazioa, gaur egun ia 2.000 kooperatiba bazkidek osatzen dute. Guzti horiek 1,25 milioi pertsona baino gehiago ordezkatzen dituzte.

Elektrizitatearen prezioen igoeraren arazoa

Azken hilabeteetako merkatu elektrikoaren prezioen igoera hain bortitzak energia berriztagarria ekoiztu eta merkaturatzeko proiektu kooperatibo horien diruzaintza tenkatu du, modu kritikoan.
Gainera, Gobernuak etxeetako elektrizitate-fakturaren igoera arintzeko hartutako neurrietako bat BEZa % 21etik %10era jaistea izan zen. Neurri honek elektrizitatea luxuzko ondasun gisa tratatzeari uztea ekarri du. Baina merkaturatzaileek erosketaren eta salmentaren arteko BEZaren aldeari eutsi behar diote aldea konpentsatu arte, eta horrek diruzaintzan eragiten du.

Erantzuna ekonomia eraldatzailetik eta finantza kooperatiboetatik

Segur aski, prezioak igotzeko arrazoiak bat baino gehiago dira. Baina, funtsean, baliabideen neurrigabeko erauzketan oinarritutako sistema ekonomiko baten alertak dira, gero eta gehiago kolapsoaren mugan kokatzen den sistemaren abisuak.  Coop57k 2 ‘5 milioi euroko maileguak eman dizkie GoiEner eta Som Energiari azken hilabeteetan, merkatu elektrikoan ekoizpen eta merkaturatze-jarduera garatzen jarraitzeko behar duten finantza-sendotasunaz hornitzeko. Konpromiso politiko eta sozialetik abiatuta, lankidetzatik abiatuta, eta zailtasun-uneetan ahaleginak batzea inoiz baino beharrezkoagoa dela jakinda.

Iturria: Koop57 Euskal Herria

“Berdintasunaren alde. Bidezko Merkataritza gara” Bidezko Merkataritzaren Nazioarteko Eguna dela eta, maiatzaren 14an (eta hilaren gainerakoan), 50 herri baino gehiagotan egingo diren jarduerak biltzen dituen lema da.

Aurten, Bidezko Merkataritzaren Nazioarteko Eguneko mezuak mundu osoko milioika emakumek pairatzen duten bazterketa eta diskriminazioa salatzen du, haien oinarrizko eskubideen erabilera mugatzen baitu. Era berean, genero-berdintasunean modu konprometitu eta egonkorrean lan egiteko eta emakumeen jabekuntza bultzatzeko beharra aldarrikatzen da, Bidezko Merkataritzak egiten duen bezala, erakunde guztiek bete behar dituzten neurri zehatzen bidez. Emakumeen enplegurako eskubidea sustatzen dute, zuzendaritza-taldeetan parte hartzea errazten dute, soldata-berdintasuna bermatzen dute eta langileei lanbide-prestakuntza eta prestakuntza teknikoa ematen diete.

Empoderadas argazki-erakusketa. Bidezko Merkataritzako Emakumeak Bidezko Merkataritzaren Nazioarteko Egunaren jarduera nagusia da. Nikaraguako, Indiako ehungintzako eta Marokoko argan-olioko bidezko merkataritzako kooperatibetako langileen argazkiak eta testigantzak erakutsi ditu.

Maiatzaren 4, 11 eta 18an, asteazkenetan, Ahaldundutako hitzaldien zikloa egin dute Nikaraguako, Indiako eta Marokoko Bidezko Merkataritzako kooperatibetako emakume langileekin.

Hitzaldi horien bidez, bertatik bertara ezagutarazten dira horietako bakoitzaren esperientzia pertsonalak, eta, halaber, Bidezko Merkataritzako kooperatiba horiek emakumeen jabekuntza eta genero-berdintasunerantz egindako aurrerapenak bultzatzeko egiten duten lanera hurbiltzen gara.

Bere esperientziak hazkunde pertsonal eta profesionaleko istorioak dira, ingurune erabat matxista eta tradizionaletan.

Informazio gehiago

Iturria: Coordinadora Estatal de Comercio Justo

Eroski Taldeak 104,61 milioi euroko emaitza positiboarekin itxi zituen 2021eko kontuak. Emaitza onena izan du 2007tik, kooperatibak jakinarazpen batean adierazi duenez. 2021eko ekitaldian, Eroskik 443 milioi euro murriztu zuen finantza-zorra, eta 953 milioi euroko saldoa utzi zuen.

Taldearen salmenta gordinak 5.116 milioi eurotik gorakoak izan ziren, hau da, 2020. urtekoak baino %4,8 gutxiago. Urte berezi horretan, konfinamenduak asko handitu zuen etxeko elikagai-kontsumoa.

Mugikortasun- eta irekiera-murrizketek eragindako negozioak ez ziren iritsi lehen pandemia-urtearen aurreko salmenta-mailara. Aitzitik, nabarmentzekoa da elikagaien negozioak bilakaera positiboa izan duela, % 1eko hobekuntza izan baitu.

Kooperatibak emandako datuen arabera, mozkin operatiboak 185,5 milioi eurora arte izan duen hazkunde handiaren ondorioz, eraginkortasuna eta produktibitatea hobetzeko proiektuak ezarri dira.

Eroskik bere lidergoa sendotzen jarraitu zuen Espainiako iparraldeko eskualdeetan (Galiziatik Balearretara), non bere establezimendu berrietan eta bere denda-sarearen eraldaketan kontzentratzen baititu inbertsioak. Gainera, Eroskik bere presentzia handitu zuen gainerako eskualdeetan, denda frankiziatu berriak irekiz.

Eroski Taldeak nabarmen indartu zuen bere solidaritate jarduera 2021ean, eta 17 milioi euro bideratu zituen helburu sozialak zituzten proiektuetara; besteak beste, elikagai-bankuekiko lankidetza eta Palma uharteko sumendiaren erupzioak kaltetutakoei laguntzea. Kopuru horren %56 Eroskik eman zuen eta gainerako %44 bezero eta erakundeek.

Eroski Taldeko lehendakari Agustín Markaidek dioenez, “2021eko ekitaldia oso positiboa izan da. Pandemiaren aurreko kontsumo-ohiturak berreskuratzeko joera izan zuen, nahiz eta ezin izan den normalizatutako ariketa gisa hartu, oraindik ere hein batean markatuta baitzegoen, eta eragin negatiboa izan zuen, bereziki, elikaduraz kanpoko negozioetan. Aipagarriena da elikagaien negozioak bilakaera positiboa finkatu duela, COVID aurreko mailekiko hazkunde-zifrekin. Beraz, lana aldekoa izan da, ohiko emaitzak azken ekitaldietako joera positiboari eusten dio eta gure lehiakortasuna hobetu dela berresten du”.

Eta zorra murrizteari dagokionez, Markaidek hau dio: “2021. urtearen amaierarako ezarri genituen zorraren amortizaziorako helburuak bete ditugu, baita aurreikusitakoa baino zenbateko handiagoan ere, eta gure finantza-zorra 1.000 milioitik beherakoa da. Urte hauetan zorra nabarmen murriztu da, eta, ondorioz, finantza-palanka-efektuaren arrazoizko mailak lortu ditugu”.

Iturria: EROSKI+CIRIEC

Maiatzaren 5ean eta 6an, Estrasburgoko Musika eta Kongresu Jauregian, «Ekonomia soziala, Europaren etorkizuna» hitzaldia egin zen. Gizarte Ekonomiaren Europako lehen ekitaldi presentzial handia izan zen pandemia hasi zenetik eta Gizarte Ekonomiarako Europako Ekintza Plana onartu zenetik, 2021eko abenduan. Ekitaldiak 1.000 pertsona inguru mobilizatu zituen gizarte-ekonomiako eragileen, adituen eta Europako erakunde eta gobernuen ordezkarien artean, elkarteak trukatu, sortu eta Ekintza Planaren aplikazioan parte hartzeko.

Ekitaldia Estrasburgoko hiriak antolatu zuen, EBko Kontseiluko Frantziako Lehendakaritzarekin, Europako Batzordearekin, CESEarekin eta Eskualdeetako Komitearekin lankidetzan. Social Economy Europe (SEE) eta gizarte-ekonomiako sareak, hala nola ESSren Nazioarteko Foroa eta CIRIEC, ekitaldian parte hartuko dute eta bertan parte hartuko dute.

SEE eta bere sareak Juan Antonio Pedreño presidentearekin hartu zuen parte ekitaldian. Gizarte Ekonomiarako Europako Ekintza Planaren aplikazioari buruzko osoko bilkuran parte hartu zuen, Nicolas Schmit komisarioarekin eta Deirdre Garvey (The Wheel), Angela Achitei (ADHINV) eta Diana Ghinea (Coompanion) gizarte-ekonomiako liderrekin batera.

Ekitaldian beste bost tailer osagarri ere izan ziren, hala nola: Solidarity Now: Ekonomia soziala eta EBk migratzaileen eta errefuxiatuen fluxuei emandako erantzuna, Ukraina berreraikitzeko ikuspegia; Munduko gizarte-ekonomiaren hazkundea; Ekintzailetza gizarte-ekonomian sustatzea: gizarte-ekonomiatik irtenbideak zabaltzea; Ekonomia sozialari buruzko estatistikak sortzea, ikuspena eta ulermena handitzeko; eta, azkenik, gizarte-ekonomiaren hurbiltasuna eta trantsizio-bidea.

Iturria: Social Economy New

Adi! Gizarte Ekonomia eta Ekonomia Solidarioa unibertsitate masterraren aurreiskripzio epea zabalik da, maiatzak 15era arte.

2022-2023 ikasturtean UPV-EHUko Unibertsitateko Ekonomia Sozial eta Solidarioko Master Ofizialaren edizio berriari hasiera emango zaio. Master hau GEZKI Institutuak (Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua) sustatzen du eta ondoko erakundeek parte hartzen dute bertan: HEGOA Institutua, Lan-Harremanetako Unibertsitate Eskola, Donostiako Enpresa Ikasketetarako Unibertsitate Eskola eta Ekonomia Aplikatua I zein Enpresaren Zuzenbidea Sailak.

Gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren inguruan garatzen ari diren jarduera ekonomikoek profesionalak behar dituzte, prestakuntza akademiko eta zientifiko sendoa izango dutenak, sektore honetako erakundeetan lan egiteko.

Master honek gizartearen behar jakin bati erantzuten dio: hots, gizarte eta ekonomia aldaketarako profesionalak eta agenteak trebatzea, balio etiko eta solidarioekin lan egingo dutenak organismo eta erakundeetan. Horretarako, prestakuntza programak alderdi teorikoak eta praktikoak uztartzen ditu: alde batetik, gizarte ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren izaera eraldatzailearen garapen teorikoa; bestetik, alderdi praktikoagoa, sektoreak gure inguruan duen egoerari buruzkoa, eta alderdi normatibo eta positiboak, sektorea bultzatzeko politikak eta tresnak, eta egungo eta etorkizuneko garapena.  

Masterra gizarte ekonomia eta ekonomia solidarioaren ingurune errealera aplikatuta dagoenez, sektoreko enpresak kudeatzeko lan tresnak garatzen ditu, pertsonak jarririk beti lan eta aldaketa sozial eta ekonomikoko prozesuen erdian.  

Irakaskuntza eskaintza, bideoak eta matrikulazioari buruzko informazio gehiago HEMEN

Iturria: GEZKI